27 जुलै 2025
सामान्य उपासना काळातील सतरावा रविवार (वर्ष क)
आजची वाचने
जेम्स टिसो, सार्वजनिक मालकीची कलाकृती, विकिमीडिया कॉमन्सच्या सौजन्याने
येशू एका ठिकाणी प्रार्थना करत होता. त्याची प्रार्थना संपल्यावर त्याच्या शिष्यांपैकी एक जण त्याला म्हणाला, “प्रभू, योहानाने आपल्या शिष्यांना प्रार्थना करायला शिकवले, तसे आम्हालाही शिकव.” लूक 11:1
आजच्या शुभवर्तमानात आपल्याला प्रार्थनेविषयी तीन शिकवणी मिळतात. प्रथम, येशू आपल्या शिष्यांना ती प्रार्थना शिकवतो जी पुढे ‘प्रभूची प्रार्थना’ म्हणून ओळखली जाऊ लागली. नंतर तो प्रार्थनेत सातत्य राखण्याचे महत्त्व सांगतो. शेवटी, योग्य रीतीने आणि सातत्याने केलेल्या प्रार्थनेतून कोणते फळ मिळते, हे तो शिकवतो.
ख्रिस्तसभेचे आद्य धर्मगुरू तेर्तुलियन म्हणाले की प्रभूची प्रार्थना “खरोखरच संपूर्ण शुभवर्तमानाचा सारांश आहे.” संत ऑगस्टिन म्हणाले, “[पवित्र शास्त्रातील] पवित्र प्रार्थनांचा शब्द न् शब्द पाहा. त्यांत असे काही सापडेल, जे प्रभूच्या प्रार्थनेत सामावलेले नाही, असे मला वाटत नाही.” संत थोमस अक्विनास म्हणाले, “प्रभूची प्रार्थना ही सर्व प्रार्थनांमध्ये सर्वांत परिपूर्ण आहे…. ज्या गोष्टींची इच्छा करणे योग्य आहे, त्या सर्व आपण या प्रार्थनेत मागतो; इतकेच नव्हे, तर ज्या क्रमाने त्यांची इच्छा करायला हवी, त्याच क्रमाने त्या मागतो” (पाहा: कॅथलिक ख्रिस्तसभेची धर्मशिक्षणसंहिता #2761–2763).
विश्वासाच्या या थोर शिक्षकांनी एवढ्याशा प्रार्थनेविषयी जे म्हटले आहे, ते विचारात घेतले तर आश्चर्य वाटते. ही प्रार्थना आपल्या इतकी परिचयाची आहे की कदाचित त्यामुळेच तिच्या अर्थाची खोली सहज आपल्या लक्षात येत नाही. आपल्या सर्व प्रार्थनांसाठी ही प्रार्थना पाया आणि नमुना ठरावी, हेही आपण विसरू शकतो. ही सवय बदलण्याचा एक मार्ग म्हणजे काही काळ प्रभूची प्रार्थना अशी करणे की तिच्या प्रत्येक शब्दावर आपण घाई न करता, प्रार्थनापूर्वक चिंतन करू. असे केल्याने आपण प्रार्थना कशी करावी याविषयीच्या या परिपूर्ण ‘सूचना’ आत्मसात करायला आपले मन तयार होईल.
ही छोटी प्रार्थना शिकवल्यानंतर लगेचच येशूने प्रार्थनेत सातत्य राखण्याचा धडा दिला. काही प्रार्थना म्हणून तेवढ्यावरच थांबू नये आणि त्यांना उत्तर मिळत नाही असे वाटले तरी प्रार्थना सोडून देऊ नये, असे त्याने शिकवले. उलट, देवाची कृपा आपल्याला पूर्णपणे लाभेपर्यंत आपण त्याच्याकडे ती कळकळीने मागत राहिले पाहिजे.
सातत्याने प्रार्थना केल्याने आपल्याला काय मिळेल? हा एक महत्त्वाचा मुद्दा आहे. आपण आपल्या स्वतःच्या इच्छा आणि अपेक्षा घेऊन देवाकडे जाऊ नये. ज्या गोष्टी त्याच्या परिपूर्ण इच्छेनुसार नाहीत, त्यांच्यासाठी आपण त्याच्याकडे विनवणी करू नये. उलट, आपली प्रार्थना प्रभूच्या प्रार्थनेच्या नमुन्यानुसार असेल आणि आपण विश्वासाने व सातत्याने प्रार्थना करत राहिलो, तर पिता आपल्याला जे देतो तेच आपण मागू. म्हणजेच, केवळ त्याची इच्छा पूर्ण व्हावी म्हणून आपण प्रार्थना करू. त्याचे राज्य यावे म्हणून आपण प्रार्थना केली पाहिजे. तो आपल्या गरजा भागवेल असा आपण त्याच्यावर भरवसा ठेवला पाहिजे. आपल्या पापांसाठी आपण त्याच्याकडे क्षमा मागितली पाहिजे आणि त्याने आपले त्या दुष्टापासून रक्षण करावे म्हणून प्रार्थना केली पाहिजे.
आज त्या परिपूर्ण प्रार्थनेवर, म्हणजेच प्रभूच्या प्रार्थनेवर, चिंतन करा. ती समजून घेण्यासाठी वेळ द्या. तिच्यातील प्रत्येक विनंती, येशूने त्या विनंत्या ज्या क्रमाने मांडल्या तो क्रम, तसेच तिचा साधेपणा आणि स्पष्टता यांचा विचार करा. ही प्रार्थना आपण इतक्या वेळा म्हणतो की कधीकधी तिचा खरा अर्थ आणि सौंदर्य आपल्या लक्षात येत नाही, हे मान्य करा. आपल्या प्रभूने ही प्रार्थना आपल्याला एका हेतूने दिली आहे. तिचा अर्थ उलगडून घेण्यासाठी आणि तिची शिकवण आचरणात आणण्यासाठी शक्य ते सर्व करा.
हे आमच्या स्वर्गातील पित्या, तुझे नाव पवित्र मानले जावो. तुझे राज्य येवो. जशी स्वर्गात तशी पृथ्वीवरही तुझी इच्छा पूर्ण होवो. आमची रोजची भाकर आज आम्हाला दे. जसे आम्ही आमच्याविरुद्ध अपराध करणाऱ्यांना क्षमा करतो, तसे तू आमच्या अपराधांची आम्हाला क्षमा कर. आम्हाला मोहात पडू देऊ नकोस, पण आम्हाला वाईटापासून सोडव. आमेन. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन




