मराठी

जीवनातील सर्वांत महत्त्वाची गोष्ट

११ सप्टेंबर २०२५
सामान्य काळातील तेविसाव्या आठवड्याचा गुरुवार
आजची वाचने

इवान माकारोव, सार्वजनिक मालकीतील, विकिमीडिया कॉमन्समार्फत

व्हिडिओ

जो तुझ्या एका गालावर मारतो, त्याच्यापुढे दुसरा गालही कर. जो तुझा अंगरखा घेतो, त्याला तुझे अंगवस्त्रही घेऊ दे. जो कोणी तुझ्याकडे मागतो, त्याला दे; आणि जो तुझे काही घेतो, त्याच्याकडे ते परत मागू नकोस. लूक 6:29–30

हे ऐकून येशूच्या पहिल्या शिष्यांना धक्का बसला असणार. सर्वप्रथम हे लक्षात घ्या की येशूने हे शब्द अशा आध्यात्मिक अधिकाराने उच्चारले की, खुल्या मनाने ऐकणाऱ्यांना त्याची शिकवण सत्य असल्याची खात्री पटली. हेही लक्षात घ्या की येशू अनेक चमत्कार करत असतानाच हे गहन आध्यात्मिक धडे देत होता. त्यामुळे येशू जे शिकवत होता ते सत्य आहे, हे त्याच्या नव्या अनुयायांना उमगले असणार. पण अशी शिकवण ते पूर्णपणे कशी स्वीकारू शकत होते?

येशूच्या शिकवणीमागची सखोल आध्यात्मिक तत्त्वे उलगडून सांगण्याचा प्रयत्न अनेक भाष्यकार करतील. पण आधी त्याच्या शब्दांचा सरळ अर्थ समजून घ्या. येशूने खरोखरच सांगितले की, जो तुमच्या एका गालावर मारतो त्याच्यापुढे दुसरा गालही करा; जो तुमचा अंगरखा चोरतो त्याला तुमचे अंगवस्त्रही द्या; आणि जो कोणी तुमच्याकडे मागतो त्याला द्या. कोणी तुमचे काही घेतले, तर ते त्याच्याकडे पुन्हा मागू नका. हे धडे स्वीकारणे सोपे नाही!

या प्रभावी धड्यांतून आपल्याला एक गोष्ट शिकायला मिळते: गालावर मार बसल्याने होणारा अपमान आणि आपल्या वस्तू चोरीला जाणे यांपेक्षा जीवनात कितीतरी महत्त्वाची गोष्ट आहे. ती कोणती? आत्म्यांचे तारण.

आपल्यावर झालेल्या अन्यायासाठी या जगात न्याय मिळावा आणि त्याची परतफेड व्हावी, अशी मागणी करतच आपण आयुष्य घालवले, तर सर्वांत महत्त्वाच्या गोष्टीकडे आपल्याला लक्ष देता येणार नाही. ज्यांनी आपल्यावर अन्याय केला, त्यांच्या तारणाकडे आपले लक्ष राहणार नाही. जे आपल्याशी आपुलकीने वागतात त्यांच्यावर प्रेम करणे सोपे असते. पण आपले प्रेम सर्वांपर्यंत पोहोचले पाहिजे. कधीकधी दुसऱ्यावर प्रेम करणे म्हणजे त्या व्यक्तीने आपल्यावर केलेला अन्याय आपण स्वेच्छेने स्वीकारणे. या प्रेमकृतीत मोठी शक्ती आहे. पण त्या व्यक्तीचे शाश्वत तारण व्हावे, अशी मनापासून इच्छा असेल तरच आपण तिच्यावर अशा प्रकारे प्रेम करू शकू. या जगात न्याय आणि आपल्यावर झालेल्या अन्यायाची भरपाई एवढेच आपल्याला हवे असेल, तर कदाचित ते आपल्याला मिळेलही. पण त्यासाठी त्या व्यक्तीच्या तारणाची किंमत मोजावी लागू शकते.

प्रत्येक अन्यायाचे निवारण इथेच आणि आत्ताच झाले पाहिजे, असे मानण्याच्या सापळ्यात आपण कधी कधी अडकतो. पण येशूने असे शिकवले नाही, हे स्पष्ट आहे. त्याची प्रज्ञा याहून कितीतरी गहन आहे. दुसऱ्याला मनापासून दया दाखवणे आणि क्षमा करणे, विशेषतः त्या व्यक्तीने आपल्याला खोलवर दुखावले असताना, ही आपण तिला देऊ शकणाऱ्या सर्वांत मोठ्या देणग्यांपैकी एक आहे, हे त्याला माहीत होते. आपल्या स्वतःच्या आत्म्यातही खोल बदल घडवू शकणाऱ्या कृतींपैकी ही एक आहे. प्रेम करताना वेदना होतात, म्हणजेच आपला लौकिक अभिमान सोडावा लागतो—विशेषतः आपल्यावर झालेला अन्याय आपण पूर्णपणे सोडून देतो—तेव्हा त्या व्यक्तीसाठी केलेल्या आपल्या प्रेमकृतीत तिला बदलण्याची मोठी शक्ती असते. आणि त्या कृतीमुळे ती व्यक्ती बदलली, तर तो बदल तुमच्या शाश्वत आनंदाचे कारण ठरेल.

येशूची ही कठीण शिकवण स्वीकारणे तुम्हाला नेमके कुठे अवघड जाते, यावर आज चिंतन करा. या शिकवणीचा विचार करताना कोणाची आठवण येते? येशूच्या या प्रेमाच्या आज्ञेविरुद्ध तुमच्या भावना बंड करतात का? तसे असेल, तर नेमक्या कोणत्या बाबतीत तुमची वाढ व्हावी अशी देवाची इच्छा आहे, हे तुम्हाला उमगले आहे. ज्यांच्याविषयी तुमच्या मनात काही खंत आहे, त्यांचा विचार करा आणि त्यांचे शाश्वत तारण व्हावे, अशी खरोखर तुमची इच्छा आहे का, हे स्वतःला विचारा. आपला प्रभू आज्ञा देतो त्याप्रमाणे तुम्ही प्रेम केले, तर या प्रेमाच्या कार्यासाठी देव तुमचा उपयोग करू शकतो, हे लक्षात ठेवा.

हे माझ्या दयाळू प्रभू, तुझे प्रेम माझ्या आकलनापलीकडचे आहे. तुझे प्रेम परिपूर्ण आहे आणि ते नेहमी दुसऱ्याचे हित पाहते. हे प्रिय प्रभू, तुझ्या हृदयाने प्रेम करण्याची आणि तू जशी पूर्णपणे क्षमा केलीस तशी क्षमा करण्याची कृपा मला दे. विशेषतः माझ्या जीवनात ज्यांना तारणाची आणि दयेची सर्वाधिक गरज आहे, त्यांच्यासाठी मला तारणाचे आणि दयेचे साधन बनव. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

दुःखित माता मरियेची नोवेना
परंपरेनुसार 7–15 सप्टेंबर या काळात ही नोवेना केली जाते

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन

आजचे संत आणि सण

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय