मराठी

शुभवर्तमानासाठी मन खुले ठेवणे

६ ऑक्टोबर २०२५
सामान्य काळातील सत्ताविसाव्या आठवड्याचा सोमवार
आजची वाचने

संत ब्रुनो, धर्मगुरू — ऐच्छिक स्मृतिदिन

धन्य मारी रोझ द्युरोशे, कुमारी — अमेरिकेतील ऐच्छिक स्मृतिदिन

जेम्स टिसो, सार्वजनिक मालकीची कलाकृती, विकिमीडिया कॉमन्सच्या सौजन्याने

व्हिडिओ

एक नियमशास्त्रज्ञ येशूची परीक्षा घेण्यासाठी उभा राहिला आणि म्हणाला, “गुरुजी, सार्वकालिक जीवनाचा वारसा मिळवण्यासाठी मी काय केले पाहिजे?” लूक 10:25

हा प्रश्न फार चांगला आहे. सार्वकालिक जीवनाचा वारसा मिळवण्यासाठी आपण काय केले पाहिजे, हे समजून घेण्याचा आपण सर्वांनी मनापासून प्रयत्न केला पाहिजे. पण अडचण अशी की या नियमशास्त्रज्ञाने हा प्रश्न प्रामाणिकपणे आणि खुल्या मनाने विचारला नव्हता. उलट, आपल्या प्रभूची परीक्षा घेण्यासाठी त्याने येशूला हा प्रश्न विचारला. इतर शास्त्री, परुशी, सदुकी आणि वडीलधारी लोक यांच्याप्रमाणेच या नियमशास्त्रज्ञालाही येशूचा हेवा वाटत होता आणि तो त्याच्यात दोष शोधत होता. येशू मोशेच्या नियमशास्त्राच्या विरुद्ध शिकवत आहे, अशी चिंता या नियमशास्त्रज्ञाला वाटत असल्याचे भासत होते. पण आपला प्रभू काय करतो? तो फक्त त्या नियमशास्त्रज्ञालाच उलट प्रश्न विचारतो, “नियमशास्त्रात काय लिहिले आहे? तू ते कसे वाचतोस?” तो नियमशास्त्रज्ञ मोशेच्या नियमशास्त्रानुसार अचूक उत्तर देतो. तेव्हा येशू त्याला म्हणतो, “तू बरोबर उत्तर दिलेस; तसे कर, म्हणजे तू जगशील.” अशा रीतीने येशू त्या परीक्षेत उत्तीर्ण झाला.

या संवादात येशूने त्या नियमशास्त्रज्ञाला ज्या प्रकारे उत्तर दिले, ते लक्षवेधक आहे आणि त्यावर चिंतन करणे उपयुक्त ठरेल. त्या नियमशास्त्रज्ञाच्या मनात काय आहे हे येशूला ठाऊक होते. तो नम्रतेने आणि खुल्या मनाने विचारत नाही, हेही येशूला माहीत होते. म्हणून येशूने मोठ्या विवेकाने त्यालाच स्वतःच्या प्रश्नाचे उत्तर देण्यास सांगितले. आपल्या प्रभूप्रमाणे आपल्याला दुसऱ्याच्या मनातले ओळखता येत नसले, तरी एक धडा आपण त्याच्याकडून घ्यायला हवा: आपल्याशी मतभेद झाल्यावर आपल्याला फसवण्याचा, पेचात पकडण्याचा, आपली परीक्षा घेण्याचा आणि आपल्या शब्दांचा विपर्यास करण्याचा हेतू असलेल्यांना कसे उत्तर द्यावे? श्रद्धा आणि नीतिमत्तेच्या बाबतीत हे विशेष महत्त्वाचे आहे. तुम्ही मनापासून शुभवर्तमानाप्रमाणे जगण्याचा प्रयत्न करत असाल आणि तुम्ही पवित्र जीवन जगण्याचा प्रयत्न करता म्हणून इतर जण तुमची ‘परीक्षा’ घेत असतील, तर या प्रसंगी येशू कसा वागला यावर चिंतन करा. कोणी आपल्याला आव्हान दिले किंवा आपली परीक्षा घेतली, तर आपण बरेचदा लगेच स्वतःचा बचाव करू लागतो आणि आपल्याला अपमानित झाल्यासारखेही वाटते. त्यातून आपण अशा वादात अडकतो, ज्यातून फारसे काही साधत नाही, किंवा काहीच साधत नाही. येशूने वाद घातला नाही. या परीक्षेत त्याने स्वतःला अडकू दिले नाही. उलट, ज्यांच्या सत्यतेविषयी शंका घेता येणार नाही अशीच उत्तरे त्याने दिली. या नियमशास्त्रज्ञाला सखोल आध्यात्मिक सत्ये जाणून घेण्यात रस नव्हता, हे येशूला ठाऊक होते. त्याला फक्त दोष शोधायचा होता. म्हणून शुभवर्तमानाचा अधिक सखोल आणि परिपूर्ण संदेश त्याला सांगता आला नाही.

जीवनातील प्रश्नांची सखोल आध्यात्मिक उत्तरे प्रामाणिकपणे शोधत, खुल्या अंतःकरणाने येशूकडे येणे किती महत्त्वाचे आहे, हेही या उताऱ्यातून आपण शिकले पाहिजे. आपण येशूची परीक्षा कधीही घेऊ नये. उलट, तो सर्व सत्याचा उगम आहे आणि जीवनात आपण शोधत असलेली सर्व उत्तरे त्याच्याजवळ आहेत, असा विश्वास आपण नम्रतेने ठेवला पाहिजे.

आज दोन गोष्टींवर चिंतन करा. प्रथम, येशूला जे काही सांगायचे आहे, ते सर्व ऐकून घेण्यासाठी तुमचे मन किती खुले आहे, याचा विचार करा. “सार्वकालिक जीवनाचा वारसा मिळवण्यासाठी मी काय केले पाहिजे?” असा प्रश्न तुम्ही आपल्या प्रभूला विचारलात, तर येशू तुम्हाला काय सांगेल? त्याला केवळ प्रश्नांच्या रूपाने सर्वसाधारण उत्तरे देता येतील का? की तुमच्या अंतःकरणातील खुलेपणा आणि प्रामाणिकपणा पाहून येशू तुमच्याशी अधिक सखोलपणे आणि सविस्तर बोलू शकेल? दुसरे म्हणजे, ज्यांच्यासमोर तुम्हाला तुमच्या श्रद्धेप्रमाणे जगण्याचे सतत समर्थन करावे लागते, अशा व्यक्तींचा विचार करा. असा तुमचा अनुभव असेल, तर अशा प्रसंगी तुम्ही कसे वागता याचा पुन्हा विचार करा. आपल्या श्रद्धेतील सर्वांत मौल्यवान मोती अशाच लोकांशी वाटून घ्यावेत, जे खरोखर खुल्या मनाचे आहेत आणि त्या सत्यांचा मनापासून स्वीकार करू इच्छितात, हे लक्षात ठेवा.

हे माझ्या गंभीर आणि सुज्ञ प्रभू, जीवनातील प्रत्येक प्रश्नाचे उत्तर केवळ तुझ्याकडेच आहे. पवित्रता आणि जीवनाची परिपूर्णता प्राप्त करण्यासाठी मला जे काही जाणून घेणे आवश्यक आहे, ते सर्व केवळ तूच मला प्रकट करू शकतोस. कृपा करून माझे हृदय उघड, म्हणजे मी नम्रतेने आणि प्रामाणिकपणे तुझ्याकडे येऊ शकेन आणि तू मला जे काही प्रकट करू इच्छितोस, ते स्वीकारण्यास तयार राहीन. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

आजचे संत –

संत ब्रुनो, धर्मगुरू

धन्य मारी रोज द्युरोशे, कुमारी

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन

सर्व संत / सण

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय