मराठी

प्रामाणिकपणा आणि सचोटी

१७ ऑक्टोबर २०२५

अंत्युखियाचे संत इग्नेशियस, बिशप व रक्तसाक्षी, यांचा स्मरणदिन

आजची वाचने
या दिवसाची वाचने: सामान्य काळातील अठ्ठाविसाव्या आठवड्याचा शुक्रवार

लॉरेन्स डब्ल्यू. लॅड, सार्वजनिक क्षेत्रातील, विकिमीडिया कॉमन्समार्फत

व्हिडिओ

“जे उघड होणार नाही असे काहीही लपवलेले नाही, आणि जे कळणार नाही असे कोणतेही गुपित नाही. म्हणून तुम्ही अंधारात जे काही बोललात ते उजेडात ऐकले जाईल, आणि बंद दाराआड तुम्ही जे कुजबुजलात ते घरांच्या छपरांवरून जाहीर केले जाईल.” लूक 12:2–3

वर उद्धृत केलेल्या उताऱ्याच्या अगदी आधी येशूने आपल्या शिष्यांना सांगितले: “परुश्यांच्या खमिरापासून—म्हणजेच त्यांच्या ढोंगीपणापासून—सावध राहा.” याआधीच्या अध्यायात येशूने या पुढाऱ्यांचा अनेक मुद्द्यांवर अतिशय स्पष्ट शब्दांत निषेध केला होता. त्यांच्या विध्वंसक कृत्यांकडे येशू अतिशय गांभीर्याने पाहतो. म्हणून त्या पुढाऱ्यांना थेट जाब विचारल्यानंतर तो आपल्या शिष्यांकडे वळतो आणि त्या ढोंगी पुढाऱ्यांच्या वागणुकीच्या परिणामांविषयी त्यांना सावध करतो.

ढोंगी माणूस आपल्यात काही नैतिक सद्गुण आहेत असा आव आणतो; पण प्रत्यक्षात तो स्वतःचीच फसवणूक करतो आणि इतरांनाही फसवण्याचा प्रयत्न करतो. म्हणून येशू आपल्या शिष्यांना हे समजावून सांगतो की अखेरीस सर्व सत्य उजेडात येईल. प्रत्येक सत्कृत्यातले चांगुलपण अखेरीस सर्वांना दिसेल, आणि प्रत्येक वाईट हेतू, तो कितीही लपवलेला असला तरी, शेवटी उघड होईल. 

हा उतारा ऐकताच, आपल्या मते ढोंगीपणाच्या पापात पडलेल्या इतरांचा विचार करण्याचा मोह अनेकांना होईल. पण या सत्यांच्या प्रकाशात स्वतःचे जीवन तपासणे अधिक उपयुक्त ठरेल. येशूचा संदेश साधा आहे: आपण सर्व बाबतींत सत्यनिष्ठ असले पाहिजे. आपण स्वतःशी प्रामाणिक राहिले पाहिजे आणि आपल्या अंतर्मनात काय चालले आहे याची आपल्याला पूर्ण जाणीव असली पाहिजे. देव आपल्याकडे जसा पाहतो, तसेच आपण स्वतःकडे पाहिले पाहिजे. अशा प्रामाणिकपणाने आणि सचोटीने वागणे हा सार्वकालिक जीवनासाठी स्वतःला तयार करण्याचा एक उत्तम मार्ग आहे. आपण प्रत्यक्षात जसे नाही तसे असल्याचा आव आणत आयुष्य घालवावे, आणि अंतिम न्यायाच्या वेळी, बदल करायला फार उशीर झाल्यावरच, संपूर्ण सत्य उघड व्हावे, हे किती दुःखद ठरेल!

स्वतःशी प्रामाणिक राहणे कठीण जाऊ शकते. आपण चांगले असावे, पवित्र असावे आणि इतरांनाही आपण तसेच आहोत असे वाटावे, ही इच्छा स्वाभाविक आहे. म्हणून इतरांसमोर आपली फक्त चांगली बाजू मांडणे आणि आपल्याला संकोच वाटेल किंवा आपली मान खाली जाईल अशा अनेक गोष्टी लपवणे, हे आपल्याकडून अनेकदा घडते. आपल्या अंतर्मनात ज्या पापांशी आपण झगडतो, त्यांपैकी प्रत्येक पापाबद्दल सर्वांना सांगण्याचे नैतिक बंधन आपल्यावर नाही. पण त्या पापांना स्वतः सामोरे जाणे, आणि तेही देवाच्या कृपेच्या साहाय्याने, हे नैतिकदृष्ट्या आवश्यक आहे.

हे करण्याचा एक मार्ग म्हणजे वर दिलेल्या पवित्र शास्त्रातील उताऱ्यावर चिंतन करणे. आपल्या हृदयात आणि मनात जे काही आहे ते कधी ना कधी, कोणत्या ना कोणत्या प्रकारे उजेडात येईल, हे येशू स्पष्ट करतो. काहींच्या बाबतीत देवाच्या कृपेने हे याच जीवनात घडेल आणि त्यामुळे त्यांना बदलण्याची संधी मिळेल. इतरांच्या बाबतीत ही गुपिते त्यांच्या अंतिम न्यायाच्या वेळीच उघड होतील. पण सत्य हे आहे की आपण खरे कोण आहोत, आपल्या मनात कोणते विचार आहेत आणि आपण गुप्तपणे काय करतो, हे सर्व उजेडात येईल. या विचाराने तुम्हाला काहीशी भीती वाटत असेल, तर ती चांगली गोष्ट आहे. कधीकधी स्वतःच्या अंतर्मनात डोकावण्यासाठी आणि इतरांपासून लपवलेल्या गोष्टींना सामोरे जाण्यासाठी अशा पवित्र भीतीची आपल्याला गरज असते.

खऱ्या पारदर्शकतेने आणि सचोटीने जगण्याचा प्रयत्न करणे किती महत्त्वाचे आहे, यावर आज चिंतन करा. यासाठी उत्तम मार्ग म्हणजे आपल्या हृदयातले सर्व काही इतरांना दिसत आहे, असे समजून प्रत्येक दिवस जगणे. अखेरीस जे सत्य उजेडात येईल त्याला शांत मनाने सामोरे जाता यावे म्हणून स्वतःत काही बदल करणे गरजेचे असेल, तर तो बदल घडवण्यासाठी इथे आणि आत्ताच मनापासून प्रयत्न करा. ज्या ढोंगीपणाबद्दल येशूने परुश्यांचा कठोर निषेध केला, त्याच्या अगदी उलट गुण म्हणजे प्रामाणिकपणा आणि मनाचा खरेपणा. या सुंदर सद्गुणांवर चिंतन करण्यासाठी वेळ द्या आणि प्रभूने ते तुम्हाला द्यावेत म्हणून प्रार्थना करा. म्हणजे तुम्हाला इथे आणि आत्ताच खऱ्या सचोटीने जगता येईल आणि न्यायाच्या त्या गौरवशाली दिवसासाठी तयार होता येईल, जेव्हा सर्व काही “कळेल” आणि “घरांच्या छपरांवरून जाहीर केले जाईल.”

हे सत्य उलगडून दाखवणाऱ्या माझ्या प्रभू, तुला सर्व काही दिसते. माझ्या अंतःकरणाची तुला पूर्ण ओळख आहे. तू मला जसा पाहतोस, तसे मला स्वतःकडे पाहता यावे आणि तुला जसे माझे अंतःकरण माहीत आहे, तसे ते मलाही जाणता यावे, अशी कृपा मला दे. माझ्या अस्तित्वातील गाभ्याची सत्ये मला उमगत असताना, मनापासून बदलण्याची कृपाही मला लाभो, अशी मी प्रार्थना करतो. त्यायोगे माझ्या कृतींतून खरोखर तुझा गौरव व्हावा आणि माझे जीवन सर्वांसाठी खऱ्या प्रेरणेचा स्रोत बनावे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

आजचे संत – अंत्युखियाचे संत इग्नेशियस, बिशप व रक्तसाक्षी

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन

सर्व संत / सण

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय