मराठी

सर्व संतांचा सन्मान

शनिवार, 1 नोव्हेंबर 2025

सर्व संतांचा महोत्सव

आजची वाचने

सेबास्तियानो कोंका, सार्वजनिक मालकीची कलाकृती, विकिमीडिया कॉमन्समार्फत

व्हिडिओ

लोकसमुदाय पाहून येशू डोंगरावर चढला. तो बसल्यावर त्याचे शिष्य त्याच्याजवळ आले. तो त्यांना शिकवू लागला: “जे आत्म्याने दीन आहेत ते धन्य, कारण स्वर्गाचे राज्य त्यांचे आहे.” मत्तय 5: 1–3

आज आपण आपल्या कॅथलिक चर्चमधील सर्वांत गौरवशाली महासणांपैकी एक साजरा करतो! चर्चने ज्यांना अधिकृतपणे संत घोषित केले आहे आणि ज्यांना तसे घोषित केलेले नाही, अशा सर्व संतांचा आज सन्मान केला जातो. या संतांनी ज्या मार्गाने स्वर्गात प्रवेश केला, तो मार्ग आजचा शुभवर्तमानाचा उतारा आपल्यासमोर उलगडतो. पृथ्वीवरील आपल्या जीवनात हे थोर स्त्री-पुरुष आत्म्याने दीन होते. त्यांच्या जीवनात पवित्र शोक, नम्रता, नीतिमत्त्वाची भूक व तहान, दया, शांती आणि अंतःकरणाची शुद्धता होती; त्यांनी छळही सोसला. या प्रत्येक धन्यवचनाच्या शेवटी, त्यानुसार जगणाऱ्यांना मिळणारे फळ सांगितले आहे: स्वर्ग, सांत्वन, तृप्ती, दया, देवाचे दर्शन, देवाची मुले होण्याचा मान आणि देवाच्या राज्यात आपल्या कल्पनेपलीकडची प्रतिफळे.

धन्यवचने आपल्याला पवित्रतेची उंची गाठण्याचे आमंत्रण देतात. ती मनाने कच खाणाऱ्यांसाठी किंवा आध्यात्मिक जीवनात कोमट वृत्तीने जगणाऱ्यांसाठी नाहीत. ही धन्यवचने पवित्र जीवनाचे सर्वोच्च शिखर आपल्यासमोर ठेवतात आणि आपल्या अंतःकरणालाच आव्हान देतात. पण त्यांनुसार जगण्यासाठी केलेला प्रत्येक प्रयत्न इथे पृथ्वीवरही आणि शेवटी स्वर्गातही सार्थ ठरतो. यांपैकी दोन धन्यवचनांचा आपण थोडक्यात विचार करूया.

दुसरे धन्यवचन सांगते की “जे शोक करतात… त्यांचे सांत्वन केले जाईल.” हे धन्यवचन विचार करायला लावते. शोक करणे पवित्र कसे ठरते? सोप्या शब्दांत सांगायचे तर, पवित्र शोक म्हणजे केवळ स्वतःच्या पापांबद्दल पवित्र खेद वाटणे नव्हे, तर आपल्या जगातले अनेक अनर्थ पाहूनही तसाच खेद वाटणे. आज हे फार महत्त्वाचे आहे. सर्वप्रथम, आपल्या स्वतःच्या पापांबद्दल आपल्याला पवित्र खेद वाटला पाहिजे, हे अगदी स्पष्ट असायला हवे. असा खेद वाटणे हे तुमचा सदसद्विवेक जागा असल्याचे लक्षण आहे. तुमचा सदसद्विवेक जागा असेल, तर हा पवित्र खेद तुम्हाला देवाविरुद्ध केलेले अपराध मान्य करण्यास आणि स्वतःत बदल घडवण्यासाठी मनापासून प्रयत्न करण्यास प्रवृत्त करेल. पण आपल्या जगातले अनेक अनर्थ पाहूनही आपल्याला पवित्र खेद वाटला पाहिजे. आज सरसकट सगळे स्वीकारणे ही चांगली गोष्ट आहे, असे दाखवून या धन्यवचनाचे महत्त्व कमी करण्याची प्रवृत्ती वारंवार दिसते. ‘इतरांचा न्याय करू नका,’ असे आपल्याला सांगितले जाते. दुसऱ्याच्या अंतःकरणाचा न्याय करण्याच्या बाबतीत हे खरे आहे; पण या लौकिक ‘सद्गुणाची’ मांडणी अशा प्रकारे केली जाते की, एखादी कृती पाप आहे की नाही हे केवळ वैयक्तिक मतावर ठरत नाही, या वस्तुस्थितीकडे आपण कमी लेखून पाहावे. ज्या वस्तुनिष्ठ नैतिक सत्यांच्या आधारे देव आपल्याला संपूर्ण सत्याकडे नेतो, त्यांपैकी अनेक सत्यांकडे दुर्लक्ष करण्याचा मोह हे लौकिक जग आपल्याला पाडते. पण ख्रिस्ती म्हणून आपली पहिली भूमिका ही असली पाहिजे: जे काही वस्तुनिष्ठपणे नैतिकदृष्ट्या वाईट आहे असे आपल्या प्रभूने शिकवले, त्या सर्वाचा आपण धिक्कार केला पाहिजे. आणि जेव्हा अनैतिक जीवनपद्धती प्रत्यक्ष आपल्या समोर येतात, तेव्हा गंभीर पाप स्वीकारणे नव्हे, तर पवित्र खेद व्यक्त करणे हीच योग्य प्रतिक्रिया आहे. दुसऱ्याने केलेल्या चुकीच्या निवडींबद्दल खेद वाटणे ही त्या व्यक्तीवरील खऱ्या प्रेमाची कृती आहे.

चौथे धन्यवचन आपल्याला “नीतिमत्त्वाची भूक व तहान” बाळगण्यास बोलावते. याचा अर्थ असा की, आपल्या पापांबद्दल आणि जगात वस्तुनिष्ठपणे जे वाईट आहे त्याबद्दल पवित्र खेद बाळगण्याबरोबरच, सत्याची आणि पवित्र जीवनाची भूक व तहान आपल्या अंतःकरणात भरून राहू द्यावी. ही ओढ आपल्यात अशी प्रबळ झाली पाहिजे की, देवाच्या राज्याचा सर्वत्र प्रसार व्हावा म्हणून आपल्या हातून जे काही शक्य आहे ते सर्व करण्याची ज्वलंत प्रेरणा आपल्याला मिळेल. हे धन्यवचन आपल्याला उदासीनतेवर मात करण्यास समर्थ बनवते आणि कितीही विरोध झाला तरी बदल घडवून आणण्याची प्रेरणा देते. या प्रेरणेला देवावरील व शेजाऱ्यावरील प्रेमातून आणि त्या प्रेमासोबत असलेल्या इतर सर्व सद्गुणांतून बळ मिळते.

तुम्हाला संत होण्यासाठी बोलावले आहे, या सुंदर सत्यावर आज चिंतन करा. संतत्वाकडे नेणारा सर्वांत खात्रीचा मार्ग म्हणजे धन्यवचने. ती लक्षपूर्वक वाचा. त्यांवर मनन करा आणि देव तुम्हाला कसे जगण्यास बोलावत आहे, हे त्यांतून समजून घ्या. यांपैकी एखादे धन्यवचन तुमच्या मनाला विशेष भावले, तर त्यावर लक्ष केंद्रित करण्यासाठी वेळ द्या. या कृपादानांना आपल्या जीवनात रुजवण्याचा प्रयत्न करा. देव तुमच्या जीवनात अद्भुत कार्य करील आणि एके दिवशी आपल्या चर्चमधील हा महासण तुम्ही चांगल्या रीतीने जगलेल्या जीवनाचाही खरा उत्सव ठरेल.

हे माझ्या परमपवित्र प्रभू, तू आता स्वर्गात राज्य करतोस आणि तुझे गौरवशाली राज्य पृथ्वीवर दृढपणे प्रस्थापित व्हावे, अशी तुझी इच्छा आहे. सर्व अंतःकरणाने पवित्रतेचा शोध घेण्यासाठी आणि विशेषतः तू प्रकट केलेल्या धन्यवचनांच्या मार्गाने चालण्यासाठी मला आवश्यक ती कृपा दे. या जगात मला खरे संतत्व प्राप्त होवो आणि तुझ्या राज्याचा प्रसार करण्यासाठी तू माझा उपयोग आता आणि अनंतकाळासाठी करावा, अशी मी प्रार्थना करतो. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

पुढील वाचन: सर्व संतांचा दिवस—महोत्सव

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन

सर्व संत / सण

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय