मराठी

सर्व मृतात्म्यांचे स्मरण

रविवार, 2 नोव्हेंबर 2025

सर्व दिवंगत श्रद्धावंतांचे स्मरण (सर्व आत्म्यांचा दिवस)

आजची वाचने

लुका जोर्दानो, सार्वजनिक मालकी, विकिमीडिया कॉमन्समार्फत

व्हिडिओ

“कारण माझ्या पित्याची इच्छा ही आहे की, जो कोणी पुत्राला पाहतो आणि त्याच्यावर विश्वास ठेवतो, त्याला सार्वकालिक जीवन मिळावे; आणि शेवटच्या दिवशी मी त्याला उठवीन.” योहान 6:40

कालच्या सर्व संतांच्या महासणाने आपल्याला ही गोष्ट साजरी करण्याची आणि तिचा आनंद मानण्याची संधी दिली: आपल्या आधी या जगातून गेलेले असंख्य जण आता स्वर्गाच्या वैभवाचा आनंद घेत आहेत. या श्रद्धावंतांचे जीवन देवाच्या कृपेवर आधारलेले होते आणि आता ते सर्व पापांपासून पूर्णपणे शुद्ध झाले आहेत. ते आता आपल्या प्रेमळ देवाला समोरासमोर पाहत आहेत.

आजच्या स्मरणदिनी आपण हे ध्यानात घेतो की देवाच्या कृपेच्या अवस्थेत मरण पावणारे अनेक जण देवाच्या वैभवशाली सिंहासनापुढे उभे राहण्यास आणि त्याला समोरासमोर पाहण्यास लगेच तयार नसतात. आपल्या आत्म्यातून प्रत्येक पाप आणि पापाविषयीची प्रत्येक आसक्ती नाहीशी झाली तरच हे शक्य आहे. स्वर्गाच्या शाश्वत वैभवात प्रवेश करायचा असेल, तर आपल्या अंतःकरणात देवावरील आणि शेजाऱ्यावरील निर्मळ प्रेमच नांदले पाहिजे. पण अशा अवस्थेत किती जण मरण पावतात?

आपल्या सुज्ञतेने आणि पवित्रतेने ख्रिस्तसभेने शतकानुशतके स्पष्टपणे शिकवले आहे की, एखादी व्यक्ती कमी गंभीर पापांशी अजूनही आसक्त असताना या जगातून परलोकी गेली, तर स्वर्गात प्रवेश करण्यासाठी तिचे पूर्ण शुद्धीकरण होणे आवश्यक असते. हीच शुद्धीस्थानाची अवस्था. कॅथलिक ख्रिस्तसभेची धर्मशिक्षणसंहिता सांगते: “जे देवाच्या कृपेत आणि मैत्रीत मरण पावतात, पण ज्यांचे शुद्धीकरण अजून पूर्ण झालेले नाही, त्या सर्वांच्या शाश्वत तारणाची खात्री आहे. मात्र स्वर्गाच्या आनंदात प्रवेश करण्यासाठी आवश्यक असलेली पवित्रता प्राप्त व्हावी म्हणून मृत्यूनंतर त्यांचे शुद्धीकरण होते. देवाने निवडलेल्यांच्या या अंतिम शुद्धीकरणाला ख्रिस्तसभा ‘शुद्धीस्थान’ असे नाव देते. हे नरकदंड भोगणाऱ्यांच्या शिक्षेपेक्षा पूर्णपणे वेगळे आहे” (#1030–31a).

शुद्धीस्थानाचा विचार काहींना भीतिदायक, तर कधी गोंधळात टाकणाराही वाटू शकतो. देव आपल्या अपार दयेने त्याच्या मार्गाने चाललेल्या आपल्या सर्व प्रियजनांना सरळ स्वर्गात का घेत नाही? उत्तर सोपे आहे: तो त्यांना स्वर्गात घेतोच! आणि त्यांच्यासाठी स्वर्गाकडे जाण्याचा मार्ग म्हणजे अंतिम शुद्धीकरणातून त्यांना लाभणारी ही अद्भुत दया.

आपल्या आत्म्यातील पापाविषयीची सारी आसक्ती दूर होणे, ही आपल्या कल्पनेपलीकडची दया आहे. या अंतिम शुद्धीकरणाद्वारे देव दिवंगत पवित्र आत्म्यांना शाश्वत आनंदासाठी तयार करतो. पण हे शुद्धीकरण आवश्यक आहे, कारण देवाचे आपल्यावर प्रेम आहे आणि कोणत्याही आत्म्याने पापाची किंचितशीही आसक्ती बाळगून अनंतकाळ जगावे, अशी त्याची इच्छा नाही. आपण सर्वांनी मुक्त असावे, असे देवाला वाटते. खरे तर आपल्या आत्म्यावर असलेले अगदी लहानसे पापही आपल्याला स्वर्गात प्रवेश न मिळण्यास पुरेसे आहे. म्हणून शुद्धीस्थानाकडे देवाच्या दयेचे अंतिम कृत्य म्हणून पाहिले पाहिजे. परिपूर्ण प्रेमाच्या आड येणारे शेवटचे ओझेही देव या शुद्धीकरणातून दूर करतो, जेणेकरून आपण अनंतकाळ पूर्ण स्वातंत्र्यात आणि परमानंदात जगावे. आपण सदैव केवळ निर्मळ प्रेमाने भरून राहावे, अशी देवाची इच्छा आहे. म्हणून मृत्यूनंतर प्रत्येक लहान पापापासून मुक्त करणाऱ्या अंतिम आणि तीव्र शुद्धीकरणातून जाण्याची कृपा आपल्याला मिळते. अशा रीतीने, जेव्हा आपण देवाला त्याच्या संपूर्ण वैभवात पाहू, तेव्हा ज्या परिपूर्णतेसाठी त्याने आपल्याला बोलावले आहे, त्या परिपूर्णतेने आपण त्याला पाहू. शुद्धीस्थान ही एक देणगी आहे, एक कृपा आहे, देवाच्या दयेचे कृत्य आहे. कोणत्याही पापावर मात करताना जशा वेदना होतात, तशाच वेदना या शुद्धीकरणातून जातानाही होतील. पण पापातून मिळणारी मुक्ती हे असे चांगले फळ आहे की, आपल्याला सोसाव्या लागणाऱ्या अंतिम शुद्धीकरणाचे मोल त्याने शंभरपटीहूनही अधिक ठरते.

आपण संत व्हावे ही देवाची इच्छा आहे, या आध्यात्मिक सत्यावर आज चिंतन करा. प्रत्येक पापापासून शुद्ध झालेल्या अवस्थेत मरण पावणाऱ्या मोजक्या लोकांपैकी आपण असाल, तर आपले शुद्धीकरण या पृथ्वीवरच पूर्ण झाले आहे, याची खात्री बाळगा. पण मृत्युसमयीही पापाविषयी थोडी आसक्ती बाळगणाऱ्या अनेकांमध्ये आपण किंवा आपले प्रियजन असाल, तरी आनंद माना: देवाने आपल्यामध्ये आणि आपल्या प्रियजनांमध्ये सुरू केलेले कार्य अजून संपलेले नाही. पुढे असलेल्या अंतिम शुद्धीकरणाची मनापासून कृतज्ञतेने वाट पाहा आणि त्या शुद्धीकरणातून शेवटी लाभणाऱ्या मुक्तीची आनंदाने आशा बाळगा.

हे माझ्या दयाळू प्रभू, माझा आत्मा आणि तुझ्या सर्व श्रद्धावंतांचे आत्मे प्रत्येक पापापासून, अगदी लहानशा दोषापासूनही शुद्ध व्हावेत, अशी तुझी इच्छा आहे. शुद्धीस्थानाद्वारे तू दाखवलेल्या दयेबद्दल मी तुझे आभार मानतो आणि इथे, आत्तापासूनच, त्या शुद्धीकरणासाठी मी सतत प्रयत्न करावेत, अशी प्रार्थना करतो. माझ्या आधी या जगातून गेलेल्या आणि ज्यांना अजूनही शुद्धीकरणाच्या या अग्नीची गरज आहे, त्या सर्वांसाठीही मी प्रार्थना करतो. त्यांच्यावर तुझ्या दयेचा वर्षाव कर, जेणेकरून त्यांना स्वर्गातील संतांमध्ये स्थान मिळावे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

अधिक वाचन – सर्व आत्म्यांचा दिवस—स्मरण

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन

सर्व संत / सण

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय