मराठी

प्रत्येक पापी व्यक्तीवर प्रेम करणे

सोमवार, 10 नोव्हेंबर 2025

संत लिओ महान, पोप आणि चर्चचे धर्मपंडित, यांचा स्मृतिदिन

आजची वाचने
सामान्य काळातील बत्तिसाव्या आठवड्याच्या सोमवारची वाचने

जेम्स टिसो, सार्वजनिक मालकीची कलाकृती, विकिमीडिया कॉमन्सच्या सौजन्याने

व्हिडिओ

येशू आपल्या शिष्यांना म्हणाला, “पापाला प्रवृत्त करणाऱ्या गोष्टी घडणारच; पण ज्याच्यामुळे त्या घडतात, त्याची दुर्दशा होईल. या लहानग्यांपैकी एकाला पाप करायला लावण्यापेक्षा त्याच्या गळ्यात जात्याची तळी बांधून त्याला समुद्रात फेकून दिले, तर ते त्याच्यासाठी बरे ठरेल.” लूक 17:1–2

एखाद्याच्या गळ्यात जात्याची तळी बांधून त्याला समुद्रात फेकण्याचे चित्र डोळ्यांसमोर अगदी स्पष्टपणे उभे राहते. येशूने येथे अतिशय प्रभावी भाषा वापरली आहे. जात्याची तळी म्हणजे मध्यभागी छिद्र असलेला एक मोठा गोल दगड. तो एखाद्याच्या गळ्यात बांधून त्याला समुद्रात फेकले, तर तो तळाशी बुडून मरेल, हे उघड आहे. म्हणून येशू स्पष्टपणे सांगतो की, “या लहानग्यांपैकी एकाला पाप करायला लावणाऱ्यांच्या” वाट्याला जे येईल, त्यापेक्षा ही भयंकर गतही बरी.

सर्वप्रथम एक गोष्ट स्पष्ट केली पाहिजे: कोणीही आपल्याला पाप करण्यास भाग पाडू शकत नाही. पाप करणे ही आपल्या स्वतःच्या इच्छेने केलेली निवड आहे आणि आपल्या पापासाठी आपण स्वतःच जबाबदार आहोत; दुसरे कोणीही नाही. येशू येथे एक गोष्ट निदर्शनास आणून देतो: प्रत्येकाने स्वतःच्या कृतींची आणि पापांची जबाबदारी घेतली पाहिजे, पण आपल्या वागण्यामुळे इतरांना पापाचा मोह होतो, त्याचीही जबाबदारी आपण घेतली पाहिजे. आपण सगळेच पापी आहोत. त्यामुळे आपल्या पापामुळे इतरांनाही पापाचा मोह होतो. कधी आपण लोकांना राग आणून पापाला प्रवृत्त करतो, तर कधी त्यांच्यासमोर वाईट उदाहरण ठेवून तसे करतो. याउलट, आपण लोकांना सद्गुणांकडेही ‘ओढू’ शकतो. अधिक नेमके सांगायचे तर, आपण त्यांना प्रेरणा आणि प्रोत्साहन देऊ शकतो.

हे लक्षात घेऊन येशू सांगतो की इतरांना, विशेषतः ‘लहानग्यांना’, पापाचा मोह पाडणाऱ्यांना अकाली मृत्यूपेक्षाही गंभीर परिणाम भोगावे लागतील. येशू ज्या लहानग्यांविषयी बोलतो, ते म्हणजे श्रद्धेत कमकुवत असलेले, अतिसंवेदनशील असलेले, आयुष्याच्या त्या टप्प्यावर विशेष असुरक्षित असलेले आणि बाहेरच्या प्रभावाला सहज बळी पडणारे लोक. एखादे मूल असे असू शकते; किंवा एखादी व्यक्ती सध्या निराशेच्या, गोंधळाच्या, रागाच्या किंवा एखाद्या गंभीर पापाच्या उंबरठ्यावर असू शकते. अशी माणसे भेटतात तेव्हा तुम्ही त्यांच्याशी कसे वागता? येशूच्या हृदयात या लोकांबद्दल अतिशय खोल करुणा आहे आणि आपल्यालाही त्यांच्याबद्दल तितकीच करुणा वाटावी, अशी त्याची इच्छा आहे. पण कधी कधी आपण कमी पडतो. त्यांच्यापर्यंत पोहोचून त्यांना आधार देण्याच्या आपल्या कर्तव्याकडे आपण दुर्लक्ष करू शकतो. असे दुर्लक्ष करणे हाही ‘या लहानग्यांपैकी एकाला पाप करायला लावण्याचा’ एक प्रकार ठरू शकतो. अर्थात, आपण मुद्दाम त्यांना अस्वस्थ केले, त्यांच्याविषयी कठोर निर्णय दिले, त्यांचा राग भडकवला किंवा त्यांच्या दुर्बलतेचा फायदा घेऊन खोटा दिलासा देणाऱ्या एखाद्या पापाकडे त्यांना ओढले, तर ते त्याहूनही वाईट आहे. साधे सत्य हे आहे की जे दुर्बल, असुरक्षित आणि पापी आहेत, त्यांच्यावर येशू प्रेम करतो आणि आपणही त्याच्याच हृदयाने त्यांच्यावर प्रेम करावे, अशी त्याची इच्छा आहे. आपण तसे केले नाही, तर ते देवाच्या कृपेपासून आणखी दूर गेल्याबद्दल येशू आपल्याला जबाबदार धरेल.

आज तुमच्या आयुष्यातील अशा व्यक्तींचा विचार करा, ज्या सध्या विशेष असुरक्षित आहेत, पापात अडकल्या आहेत, गोंधळल्या आहेत आणि ज्यांना आपली वाट सापडत नाही असे दिसते. रागाशी, एखाद्या व्यसनाशी किंवा पापमय जीवनशैलीशी कोण झगडत आहे? त्यांच्याबद्दल तुमची वृत्ती कशी आहे, याचा विचार करा. तुम्ही त्यांच्याविषयी घाईने मत बनवता का, त्यांना दोषी ठरवता का, त्यांना कमी लेखता का? असुरक्षित अवस्थेत दुर्बलतेपोटी त्यांच्या हातून जी पापे घडतात, त्यांत आणखी खोलवर जाण्याचा मोह तुम्ही त्यांना पाडता का आणि अशा रीतीने त्यांना आणखी पापाकडे नेता का? की फार झगडत असलेली एखादी व्यक्ती भेटली, तर तुम्ही मनापासून करुणा आणि दया दाखवून तिच्याकडे वळता? तिने तुमच्याविरुद्ध केलेल्या कोणत्याही पापाबद्दल तिला क्षमा करता आणि तुम्हाला स्वतःला कितीही कठीण गेले, तरी तिच्या गरजेच्या वेळी तिच्या पाठीशी उभे राहण्यासाठी सर्वतोपरी प्रयत्न करता का? देवाच्या सर्व ‘लहानग्यांवर’ मनापासून प्रेम करण्याचा निश्चय करा आणि ख्रिस्ताच्या हृदयाने त्यांची सेवा करण्याचा प्रयत्न करा, जेणेकरून एक दिवस ते स्वर्गात तुमच्यासोबत सदैव आनंद करतील.

हे माझ्या परम करुणामय प्रभू, तू पापी माणसांवर प्रेम करतोस आणि गरजेच्या वेळी त्यांनी तुझ्याकडे वळावे, अशी तुझी मनापासून इच्छा आहे. मला तुझे करुणामय हृदय दे, म्हणजे तू त्यांच्यावर जसे प्रेम करतोस, तसेच प्रेम मला मोकळ्या मनाने करता येईल. त्यांना तुझ्यापासून आणखी दूर नेणाऱ्या मोहाचे साधन मी कधीही बनू नये; उलट, कधीही कमी न होणाऱ्या तुझ्या दयेचे साधन मला बनव. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

आजचे संत – संत लिओ महान, पोप व धर्माचार्य

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन

सर्व संत / सण

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय