मराठी

न्याय्य संताप आणि पवित्र दुःख

बुधवार, 21 जानेवारी 2026

संत आग्नेस, कुमारी व रक्तसाक्षी, यांचे स्मरण

आजची वाचने
या दिवसाची वाचने: सामान्य काळातील दुसऱ्या आठवड्याचा बुधवार

“येशू सुकलेल्या हाताच्या माणसाला बरे करतो” — चित्रकार: इलियास बासिम खुरी बाझी राहिब

व्हिडिओ

मग येशूने परुश्यांना विचारले, “शब्बाथ दिवशी वाईट करण्याऐवजी चांगले करणे, जीव घेण्याऐवजी जीव वाचवणे, नियमाला धरून आहे काय?” पण ते गप्प राहिले. येशूने रागाने सभोवार त्यांच्याकडे पाहिले. त्यांच्या अंतःकरणाच्या कठोरपणामुळे व्यथित होऊन तो त्या माणसाला म्हणाला, “तुझा हात पुढे कर.” त्याने हात पुढे केला आणि त्याचा हात बरा झाला. मार्क 3:4–5

या प्रश्नाला तुम्ही काय उत्तर द्याल? “शब्बाथ दिवशी वाईट करण्याऐवजी चांगले करणे, जीव घेण्याऐवजी जीव वाचवणे, नियमाला धरून आहे काय?” तटस्थपणे पाहिले, तर उत्तर सोपे आहे: “होय!” पण ते चांगले कृत्य कोण करत आहे, याचा विचार करू लागलो की त्या व्यक्तीबद्दलचे आपले विचार, भावना आणि तिच्याशी आलेले पूर्वानुभव सहजच आपल्या निर्णयावर परिणाम करतात. एखाद्या व्यक्तीबद्दल आपल्या मनात काही खंत असेल आणि त्यातून राग, मत्सर किंवा हेवा निर्माण झाला असेल, तर आपले उत्तर योग्य उत्तरापेक्षा वेगळे असू शकते. येशूच्या बाबतीत परुश्यांचे असेच झाले.

आपल्याला अन्याय झाला किंवा आपल्याला दुखापत झाली असे वाटते, तेव्हा मनात उमटणारी तीव्र प्रतिक्रिया म्हणजे राग. रागाने अयोग्य वळण घेतले, तर त्यातून मनात अढी, कटुता किंवा सूडाची इच्छा निर्माण होऊ शकते. आपल्याकडे जे आहे ते दुसऱ्यामुळे गमावण्याची भीती म्हणजे मत्सर. त्याच्या मुळाशी असुरक्षितता किंवा गर्व असतो. त्यामुळे आपले स्थान, नातेसंबंध किंवा कर्तृत्व जपण्याच्या नादात आपण त्यांना अवाजवीपणे चिकटून राहतो. दुसऱ्याला लाभलेले आशीर्वाद किंवा यश पाहून मनाला होणारे दुःख म्हणजे हेवा. अशा वेळी अनेकदा आपण त्यांच्या सौभाग्यात आनंद मानायला तयार नसतो आणि ते त्यांच्याकडून हिरावून घेतले जावे असेही आपल्याला वाटते. ही कुरूप पापे आहेत. या पापांनी येशूचे पवित्र हृदय न्याय्य संतापाने आणि पवित्र दुःखाने भरून गेले.

शुभवर्तमानातील या उताऱ्यात परुश्यांना या तिन्ही पापांनी ग्रासलेले दिसते. येशूच्या बोलण्याला आणि कृतींना त्यांनी दिलेल्या वैरभावपूर्ण प्रतिक्रियेत त्यांचा राग दिसतो, कारण येशूमुळे आपल्या अधिकाराला आणि प्रभावाला धोका आहे असे त्यांना वाटते. येशूची शिकवण आणि त्याचे चमत्कार यांच्यापुढे त्यांचे स्वतःचे सेवाकार्य झाकोळून जाते. लोकांमधील आपली सत्ता आणि प्रतिष्ठा येशूमुळे गमवावी लागेल, या भीतीतून त्यांचा मत्सर दिसतो. तो मनुष्य बरा झाला याचा आनंद त्यांना मानता येत नाही; उलट, येशूचा अधिकार आणि लोकांचे त्याच्याकडे वेधले जाणारे लक्ष त्यांना खुपते. यातून त्यांचा हेवा स्पष्ट होतो. ही पापे त्यांची हृदये कठोर करतात. त्यामुळे येशूच्या ठायी प्रकटणारी देवाची दया आणि प्रेम त्यांना दिसेनासे होते आणि ते दुष्टपणाच्या व कटकारस्थानाच्या मार्गाला लागतात.

परुश्यांच्या नकारात्मक आणि पापी प्रतिक्रिया पाहून त्यांना दोष देणे आणि ‘आपण असे कधीच वागणार नाही’ असे समजणे सोपे आहे. पण घाईने असा निष्कर्ष काढण्याआधी, इतरांशी असलेली आपली सर्व नाती आणि त्यांच्याशी होणाऱ्या भेटीगाठी तपासून पाहणे महत्त्वाचे आहे.

येशूच्या ठायी प्रत्येक सद्गुण आणि आध्यात्मिक वरदान पूर्णपणे प्रकट होते—दया आणि न्याय, करुणा आणि सामर्थ्य, तत्परता आणि मार्गदर्शन स्वीकारण्याची वृत्ती, नम्रता आणि महिमा, संयम आणि उत्साह, ज्ञान आणि विवेक, श्रद्धा आणि धैर्य, आशा आणि प्रीती. यांपैकी नेमक्या कोणत्या गुणामुळे परुश्यांचा राग, मत्सर आणि हेवा प्रकट झाला? या प्रश्नाचे उत्तर देणे अशक्य आहे, कारण या पापांच्या मुळाशी नेहमीच अविवेक असतो. आपल्या जीवनातही हेच खरे आहे.

ज्या लोकांशी आपला नेहमी संपर्क येतो, त्यांचा विचार करून आपल्या मनात राग, मत्सर किंवा हेवा यांच्याशी झगडा चालू आहे का, हे तपासणे महत्त्वाचे आहे. हे अनेकदा कठीण जाते, कारण या पापांमुळे आपल्याला सत्य दिसत नाही. आपण रागात असतो तेव्हा विवेक न बाळगता आपल्या रागाचा दोष इतरांवर टाकतो. मत्सर वाटतो तेव्हा असुरक्षिततेपोटी आपण आपल्या प्रतिक्रियेचे समर्थन करतो आणि ज्या व्यक्तीकडून धोका वाटतो तिलाच दोष देतो. हेवा वाटतो तेव्हा स्वतःचाच विचार करण्यात गुंतल्यामुळे दुसऱ्यातले चांगले आपल्याला नीट दिसत नाही. त्यामुळे त्यांच्या यशात किंवा चांगुलपणात आपल्याला आनंद मानता येत नाही.

या जड ओझ्यांतून आपल्याला मुक्त करायला येशू आला. या पापांचे परुश्यांच्या जीवनावर वर्चस्व होते, म्हणून ते सुखी नव्हते. त्याचप्रमाणे, रागाच्या जागी प्रेम आणि क्षमा, मत्सराच्या जागी कृतज्ञता आणि हेव्याच्या जागी कौतुक व इतरांना लाभलेल्या आशीर्वादांचा आनंद यांना स्थान दिल्याशिवाय, आपल्याला हवी असलेली शांतता, आनंद आणि सुख कधीच मिळणार नाही.

आज ज्या लोकांशी तुमचा नेहमी संपर्क येतो, त्यांच्याविषयी चिंतन करा. त्या नात्यांत या पापांना कुठे वाव मिळतो हे पाहा, त्यांची जबाबदारी स्वीकारा, ती पापे कबूल करा आणि त्यांच्या जागी सद्गुण यावेत म्हणून प्रार्थना करा. आपण त्याच्याबरोबर आनंद मानावा, त्याच्या गौरवशाली सद्गुणांत आणि आध्यात्मिक वरदानांत सहभागी व्हावे आणि त्यांतून मिळणारे विपुल प्रतिफळ स्वीकारावे, अशी आपल्या प्रभूची इच्छा आहे.

हे सर्व सद्गुणांनी आणि वरदानांनी परिपूर्ण प्रभू, जे काही चांगले आहे, जे काही पवित्र आहे आणि जे काही तुझ्या देवत्वातून उद्भवते, ते सर्व तुझ्या ठायी प्रकट होते. जेव्हा माझे वागणे तुझ्यासारखे न राहता परुश्यांसारखे होते, तेव्हा राग, मत्सर आणि हेवा ही माझी पापे मला दिसावीत म्हणून माझे डोळे उघड. मला नम्र करणारे सत्य माझ्यासमोर उघड कर आणि जे सद्गुण व वरदाने देण्याची तुला उत्कट इच्छा आहे, त्यांची माझ्यात परिपूर्णता आण. अशा रीतीने मला या जड ओझ्यांतून मुक्त कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

जीवनासाठी नऊ दिवसांची नोव्हेना
‘जीवनासाठी 9 दिवस’ ही मानवी जीवनाच्या रक्षणासाठीची नोव्हेना आहे. प्रत्येक दिवसाच्या प्रार्थनेच्या हेतूसोबत एक छोटे चिंतन आणि जीवनाचा आदर करणारी संस्कृती घडवण्यास हातभार लावणाऱ्या काही सुचवलेल्या कृती दिल्या आहेत.

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

आजचे संत – संत आग्नेस, कुमारी व रक्तसाक्षी

सर्व संत / सण

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय