मराठी

देवाची अनुमती देणारी इच्छा

January 25, 2026
Third Sunday in Ordinary Time (Year A)
Readings for Today

हॅरॉल्ड क्रॉपिंग यांचे “डोंगरावरील प्रवचन”

व्हिडिओ

योहानाला अटक झाली हे ऐकून येशू गालील प्रदेशात निघून गेला… तेव्हापासून येशू उपदेश करू लागला. तो म्हणाला, “पश्चात्ताप करा, कारण स्वर्गाचे राज्य जवळ आले आहे.” मत्तय 4:12, 17

योहान बाप्तिस्ताला अटक झाली तेव्हा त्याचे अनुयायी भयाने आणि दुःखाने व्याकूळ झाले असावेत. ज्याला ते संदेष्टा म्हणून मान देत होते, जो मशीहा येत असल्याची निर्भयपणे घोषणा करत होता आणि लोकांना पश्चात्ताप करून बाप्तिस्मा घेण्याचे आवाहन करत होता, त्यालाच तुरुंगात टाकण्यात आले होते. योहानाला अटक करणारा हेरोद अंतिपास हा बेथलेहेममधील बालकांच्या कत्तलीचा आदेश देण्यासाठी कुप्रसिद्ध असलेल्या महान हेरोदाचा मुलगा होता. आपल्या पित्याप्रमाणेच हेरोद अंतिपास महत्त्वाकांक्षी आणि नैतिकदृष्ट्या भ्रष्ट होता. रोमन सत्तेखाली गालील आणि पेरिया या प्रदेशांचा चतुर्थांश शासक म्हणून त्याचे राजकीय अस्तित्व रोमन सत्ताधाऱ्यांची मर्जी राखण्यावर अवलंबून होते. यहुदी लोकांनी आपली सत्ता वैध मानावी म्हणून तो अनेकदा धर्माचा वापर करत असे, तरी त्याच्या कृतींनी वारंवार यहुदी नियमशास्त्राचे उल्लंघन होत असे.

हेरोदाचे घराणे नावापुरते यहुदी असले, तरी ते मूळचे इदुमी होते; त्यांचा वंश याकोबापासून नव्हे, तर एसावापासून चालत आला होता. इ.स.पू. 135–104 या काळात इदुमी लोकांना सक्तीने यहुदी धर्म स्वीकारायला लावण्यात आले. या इतिहासामुळे हेरोदाच्या घराण्याला आपण यहुदी आहोत असा दावा करता येत होता; पण त्यांचे परकीय मूळ आणि रोमन सत्तेशी असलेले सहकार्य यांमुळे अनेक यहुदी लोक त्यांना पसंत करत नसत. आपल्या पित्याप्रमाणेच हेरोद अंतिपासाने यहुदी नियमशास्त्राचे मनापासून पालन करण्यापेक्षा राजकीय डावपेचांना आणि स्वतःच्या महत्त्वाकांक्षेला अधिक महत्त्व दिले.

योहान बाप्तिस्ता लोकांसमोर आला, तेव्हा त्याने आपला संदेश निर्भयपणे आणि ठाम विश्वासाने घोषित केला. पापांच्या क्षमेसाठी पश्चात्ताप करा आणि बाप्तिस्मा घ्या, हे त्याचे मुख्य आवाहन होते. अशा रीतीने मशीहाच्या आगमनाची तयारी करण्यास तो लोकांना आग्रहाने सांगत होता. पण आपल्या काळातील नैतिक आणि आध्यात्मिक भ्रष्टाचाराविषयी बोलण्यासही योहान कचरला नाही. परुशी आणि सदुकी यांना त्याने “सापांची पिल्ले” असे संबोधून त्यांच्या दांभिकपणाबद्दल आणि खऱ्या पश्चात्तापाच्या अभावाबद्दल त्यांची कानउघाडणी केली, ही घटना विशेष प्रसिद्ध आहे. स्वतःच्या पत्नीला घटस्फोट देऊन आपला सावत्र भाऊ फिलिप याची पत्नी हेरोदिया हिच्याशी लग्न करून यहुदी नियमशास्त्राचे उल्लंघन केल्याबद्दलही योहानाने हेरोद अंतिपासाचा निर्भयपणे निषेध केला. या विवाहाने मोशेच्या नियमशास्त्राचे उल्लंघन तर झालेच, पण आपली सत्ता आणि प्रतिष्ठा अधिक बळकट करण्याची हेरोदाची महत्त्वाकांक्षाही त्यातून दिसून आली. सत्ताधाऱ्यांच्या पापांचाही योहानाने निर्भयपणे निषेध केला. अखेरीस यामुळेच त्याला अटक झाली आणि पुढे त्याला हौतात्म्य आले.

योहानाच्या अटकेची ही ऐतिहासिक पार्श्वभूमी महत्त्वाची आहे, कारण ती आपल्याला देवाची भविष्यपालक योजना समजून घेण्यास मदत करते—अधिक मोठे कल्याण घडवून आणण्यासाठी देव काही अनिष्ट गोष्टी घडू देतो. पुढे स्वतः येशूने योहानाच्या मोठेपणाची साक्ष देत म्हटले, “स्त्रियांपासून जन्मलेल्यांमध्ये योहान बाप्तिस्तापेक्षा मोठा कोणी झाला नाही” (मत्तय 11:11). योहानाच्या अटकेनंतर थोड्याच काळात देवाच्या पुत्राने त्याचे मोठेपण जाहीर केले, तर देवाने चमत्कार करून त्याची छळातून सुटका का केली नाही? याचे उत्तर योहानाच्या ध्येयकार्यात आहे. “जगाचे पाप दूर करणारा देवाचा कोकरा” (योहान 1:29) असलेल्या प्रभूसाठी मार्ग तयार करण्याची आपली मुख्य भूमिका त्याने पूर्ण केली होती. योहानाचे ध्येयकार्य पूर्ण झाल्यावर, देवाने त्याला स्वतःच्या रक्ताने आपल्या साक्षीवर शिक्कामोर्तब करू दिले. अशा रीतीने प्रभूसाठी आणि सर्व लोकांना मुक्त करणाऱ्या सत्यासाठी त्याने हुतात्मा म्हणून आपले जीवन अर्पण केले.

आज योहानाच्या अटकेवर चिंतन करा. तुम्ही त्याच्या शिष्यांपैकी एक असता, तर तुमची प्रतिक्रिया काय असती, याचा विचार करा. मानवी दृष्टीने हौतात्म्य समजून घेणे किंवा स्वीकारणे कठीण आहे, विशेषतः जेव्हा ते आपल्या स्वतःच्या किंवा आपल्या प्रियजनांच्या वाट्याला येते. योहानाच्या अटकेमुळे आणि त्यानंतरच्या हौतात्म्यामुळे त्याच्या शिष्यांना भय आणि दुःख वाटले असावे आणि त्यांची सुरक्षिततेची भावनाही डळमळली असावी. पण शाश्वत जीवनाच्या दृष्टीने पाहिले, तर योहानाचे हौतात्म्य ही त्याने दिलेली सर्वांत मोठी साक्ष होती. त्याने आपल्या शिष्यांना आणि आपल्या सर्वांना खरा संदेष्टा आणि मशीहा येशू ख्रिस्त याच्याकडे निर्देश करून आपले ध्येयकार्य पूर्ण केले. योहानाला स्वर्गात सदासर्वकाळ गौरव लाभला आहे आणि शेवटी खरे महत्त्व त्यालाच आहे. योहानाच्या अढळ श्रद्धेचा सन्मान करताना, आपल्या जीवनात देव ज्या गोष्टी घडू देतो, त्या स्वीकारण्याचा प्रयत्न करा. दुःख किंवा अनिष्टाला सामोरे जात असतानाही असा भरवसा ठेवा की, आपण स्वतःला पूर्णपणे देवाच्या स्वाधीन केले, तर तो आपल्या भविष्यपालक योजनेनुसार त्यातून अधिक मोठे कल्याण घडवू शकतो.

हे माझ्या जीवनाची काळजी घेणाऱ्या प्रेमळ देवा, तुझ्या विश्वासू अनुयायांच्या जीवनाला अनिष्टाची झळ पोहोचू देतोस, कारण तुझ्या परिपूर्ण ज्ञानाने त्यातून अधिक मोठे कल्याण घडवून आणू शकतोस, हे तुला ठाऊक आहे. माझ्या जीवनात जेव्हा जेव्हा मला अन्यायाला सामोरे जावे लागते, तेव्हा मला धैर्याने आणि तुझ्यावरील भरवशाने भरलेले हुतात्म्याचे हृदय दे. संत योहान बाप्तिस्ताच्या उदाहरणाचे आणि तुझ्या स्वतःच्या दुःखसहनाचे व मरणाचे अनुकरण करत, माझ्या प्रत्येक परीक्षेतील दुःख तुझ्या दुःखाशी जोडण्यास मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

The Conversion of Saint Paul, Apostle
Not celebrated as a liturgical memorial this year since it falls on Sunday

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

सर्व संत / सण

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय