सोमवार, 2 फेब्रुवारी 2026
प्रभूचे मंदिरातील समर्पण—सण
आजची वाचने
अॅडोबी स्टॉकमधून घेतलेली छायाचित्रे: मुख्य – विशेष
मोशेच्या नियमशास्त्रानुसार त्यांच्या शुद्धीकरणाचे दिवस पूर्ण झाल्यावर, मरिया आणि योसेफ यांनी येशूला प्रभूला समर्पित करण्यासाठी यरुशलेमला नेले. कारण प्रभूच्या नियमशास्त्रात असे लिहिले आहे की, “गर्भातून प्रथम जन्मणारा प्रत्येक मुलगा प्रभूसाठी पवित्र मानला जाईल.” तसेच प्रभूच्या नियमशास्त्रात सांगितल्याप्रमाणे “होल्यांची एक जोडी किंवा पारव्यांची दोन पिले” यांचा यज्ञ अर्पण करण्यासाठीही ते गेले. लूक 2:22–24
प्रभूच्या मंदिरातील समर्पणाच्या प्रसंगात दोन सुंदर विरोधाभास दिसतात: धन्य कुमारी मरियेचे शुद्धीकरण आणि तिचा प्रथमज पुत्र येशू याला विधीनुसार खंडणी देऊन सोडवणे. या दोन्ही कृती मोशेच्या नियमशास्त्रानुसार घडतात. तरीही प्रत्येक कृती ख्रिस्त आणि त्याची माता यांच्याविषयीचे एक अधिक गहन रहस्य उलगडते. त्या रहस्यात सहभागी होण्याचे आमंत्रण आणि अनुसरण्यासाठी एक आदर्श त्यांतून आपल्याला मिळतो.
प्रथम आपण धन्य कुमारी मरियेच्या शुद्धीकरणावर चिंतन करू या. मुलाला जन्म देणाऱ्या स्त्रीने शुद्धीकरणाचा विधी करावा, असे नियमशास्त्र सांगत होते (पाहा: लेवीय 12). परंतु मरिया स्वतःच्या गर्भधारणेच्या पहिल्या क्षणापासून मूळ पापापासून मुक्त होती आणि पापाच्या प्रत्येक डागापासून तिला पूर्णपणे जपण्यात आले होते. त्यामुळे तिला शुद्धीकरणाची गरज नव्हती. तरीही तिने नियमशास्त्राचे पालन केले आणि आपल्यासमोर परिपूर्ण नम्रतेचा व आज्ञाधारकपणाचा आदर्श ठेवला. आपले अंतःकरण शुद्ध आहे हे तिला ठाऊक होते. ती आक्षेप घेऊ शकली असती, पण तिने तसे केले नाही. कारण स्वतःची बाजू सिद्ध करण्यापेक्षा देवाच्या नियमाचे पालन करणे तिला अधिक महत्त्वाचे वाटले. स्वतःचा आग्रह धरण्याऐवजी नम्रपणे आज्ञा मानण्यात खरी पवित्रता आहे, हे ती आपल्याला शिकवते. नम्रतेचे सौंदर्य आणि पावित्र्य अहंकारातून येणाऱ्या स्वार्थावर आणि स्वतःला मोठे मानण्याच्या वृत्तीवर नेहमीच मात करतात. आपल्या धन्य मातेने हे जाणले आणि आपल्या जीवनात आचरणात आणले.
दुसरा विरोधाभास येशूच्या समर्पणात दिसतो. पास्का सणाच्या स्मरणार्थ प्रत्येक प्रथमज पुत्राला प्रभूसमोर आणून समर्पित करावे आणि खंडणी देऊन सोडवावे, अशी नियमशास्त्राची आज्ञा होती (पाहा: निर्गम 13; गणना 3 आणि 18). पण येशू हा देवाचा सनातन पुत्र, खरा महायाजक आणि जगाची पापे दूर करणारा निष्कलंक कोकरा आहे. त्याला मुक्तीची गरज नव्हती, कारण तो स्वतः देव आहे. तरीही ख्रिस्ताला मंदिरात समर्पित करण्यात आले, जेणेकरून त्याच्यासोबत आपल्यालाही पित्याला समर्पित केले जावे. त्याने नम्रतेने आपला मानवी स्वभाव स्वीकारला, पण पाप केले नाही, जेणेकरून त्याच्याद्वारे आपण खरोखर देवाला समर्पित व्हावे. इथेही सद्गुणाचाच विजय होतो: ख्रिस्त आपल्याला त्याच्या नम्रतेत सहभागी होण्यास बोलावतो.
समर्पणाचा हा प्रसंग येशू आपल्या मानवी जीवनाद्वारे आणखी कोणकोणत्या प्रकारे आपले तारण करणार होता, याचीही पूर्वसूचना देतो. तो निष्पाप असूनही आपल्या बाप्तिस्म्याच्या वेळी पश्चात्तापाच्या विधीला नम्रपणे अधीन झाला, जेणेकरून आपण स्वतः बाप्तिस्म्याद्वारे पवित्र व्हावे. आपल्या दुःखसहनात त्याने निरपराध असूनही आपल्यासाठी यातना सोसल्या आणि आपले ऋण फेडले. हे ऋण आपण स्वतःच्या बळावर फेडू शकत नाही, हे आपण नम्रपणे मान्य केले पाहिजे. त्याच्या पुनरुत्थानात त्याच्या नम्रतेला शाश्वत गौरवाचा मुकुट लाभला. आपण त्याच्यासोबत स्वतःला नम्र केले, तर त्याच्या दैवी जीवनात सहभागी होण्याचा मार्ग आपल्यासाठी खुला होतो.
आपल्या धन्य मातेप्रमाणे आपणही देवाच्या इच्छेला आज्ञाधारकपणे अधीन राहण्यास बोलावले गेलो आहोत. काही कर्तव्ये पार पाडण्याची किंवा काही त्याग करण्याची आपल्याला गरज नाही, असे मानण्यास प्रवृत्त करणारा अहंकार आपण नाकारला पाहिजे. खरी पवित्रता त्यागातून सूट शोधत नाही, तर प्रेमाने आणि स्वेच्छेने त्याग स्वीकारते. आपल्या वाट्याला विनाकारण आलेली संकटेही ख्रिस्तासोबत सोसली, तर ती फलदायी ठरतात. स्वतःच्या इच्छेचा आग्रह धरण्याऐवजी देवाची इच्छा आनंदाने पाळण्यात किती सौंदर्य आहे, हेही खरी पवित्रता ओळखते.
येशूप्रमाणे आपणही स्वतःला संपूर्णपणे पित्याला अर्पण करण्यास बोलावले गेलो आहोत. मंदिरात येशूचे विधिपूर्वक अर्पण झाले, त्या अर्पणात आपण स्वतःलाही पाहिले पाहिजे. त्याचे अर्पण आपल्यासाठी झाले. त्याच्या नम्रतेत आपण त्याच्याशी एकरूप होतो, तेव्हा त्याने पित्याला केलेल्या अर्पणाद्वारे आपले तारण होते. पुत्रामध्ये आपण देवाची लेकरे होतो, आणि ख्रिस्ताचे परिपूर्ण अर्पण स्वीकारणारा पिता आपलाही स्वीकार करतो. ख्रिस्तामध्ये आपले अर्पण परिपूर्ण होते आणि पित्याजवळ आपल्याला आपले शाश्वत घर मिळते.
या विरोधाभासांतून दिसणारा आदर्श आचरणात आणण्यासाठी देव तुम्हाला कोणकोणत्या न दिसणाऱ्या मार्गांनी आमंत्रण देतो, यावर आज चिंतन करा. तुमच्या जीवनात असे काही आहे का, जिथे तुम्ही नम्रपणे आज्ञा पाळण्याचे टाळता आणि देवाच्या इच्छेपेक्षा स्वतःच्या इच्छेला प्राधान्य देता? खरे प्रेम क्रूस स्वीकारते हे विसरून, काही त्याग टाळण्याचा मोह तुम्हाला होतो का? मरियेच्या आज्ञाधारकपणाने आणि ख्रिस्ताच्या परिपूर्ण नम्रतेने स्वतःला पित्याला अर्पण करा, जेणेकरून त्यांच्याप्रमाणे तुमचेही जीवन प्रेमाचे निर्मळ अर्पण बनावे.
हे परम नम्र प्रभू, तू सर्व बाबतीत पित्याच्या इच्छेचे पालन केलेस. तुझ्या देहधारणेच्या रहस्यापासून ते गुहेतील तुझा साधा जन्म, मंदिरातील तुझे विधिपूर्वक समर्पण व खंडणी देऊन तुला सोडवण्याचा विधी, आणि तुझे बलिदानमय मरण व पुनरुत्थान या सर्वांत तू परिपूर्ण पवित्रतेने, नम्रतेने आणि आज्ञाधारकपणे वागलास. कृपा करून मला तुझ्या जीवनात सामावून घे—पित्याला केलेल्या तुझ्या समर्पणात, तुझ्या मरणात आणि तुझ्या पुनरुत्थानात मला सहभागी कर. हे प्रिय प्रभू, माझ्यामध्ये वास कर, जेणेकरून मी तुझ्यामध्ये जगावे आणि तू मला देऊ इच्छित असलेल्या गौरवात सहभागी व्हावे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
अधिक वाचनासाठी:
प्रभूचे मंदिरातील समर्पण




