20 फेब्रुवारी 2026
राखेच्या बुधवारनंतरचा शुक्रवार
आजची वाचने
छायाचित्र सौजन्य: अडोबी स्टॉक
योहानाचे शिष्य येशूकडे आले आणि म्हणाले, “आम्ही आणि परुशी पुष्कळ उपवास करतो, पण तुमचे शिष्य उपवास का करत नाहीत?” येशूने त्यांना उत्तर दिले, “वर त्यांच्याबरोबर आहे तोपर्यंत लग्नाचे पाहुणे शोक करू शकतील काय? असे दिवस येतील की वराला त्यांच्यापासून दूर नेले जाईल; तेव्हा ते उपवास करतील.” मत्तय 9:14–15
उपवास ही एक आवश्यक आध्यात्मिक साधना आहे. तो नम्रता, पश्चात्ताप आणि मनापासून देवाकडे वळणे यांचे चिन्ह आहे. त्याचबरोबर तो संयमाचे सद्गुण बळकट करतो. त्यामुळे खाण्यापिण्याची आणि इतर शारीरिक सुखांची अवाजवी ओढ आवरणे आपल्याला शक्य होते. उपवासाला इतके महत्त्व असल्यामुळे येशूचे शिष्य उपवास करत नाहीत हे पाहून बाप्तिस्मा देणाऱ्या योहानाच्या शिष्यांना आश्चर्य वाटले. यामागचे कारण समजून घेण्याच्या प्रामाणिक इच्छेने त्यांनी येशूला प्रश्न विचारला. येशूने उत्तरात एक गहन सत्य उलगडले आणि आपल्या शिष्यांना अजून उपवास करण्याची गरज का नव्हती, हे स्पष्ट केले.
“वर त्यांच्याबरोबर आहे तोपर्यंत लग्नाचे पाहुणे शोक करू शकतील काय?” असा सूचक प्रश्न विचारून येशू सांगतो की तो स्वतःच तो वर आहे, ज्याच्या उपस्थितीने आनंद होतो आणि उत्सव साजरा केला जातो. तो त्यांच्याबरोबर असताना उपवासाची गरज नव्हती. पण वराला “दूर नेले जाईल” अशी वेळ येणार आहे, हे येशू स्पष्ट करतो. यात तो आपल्या दुःखसहनाचा आणि मृत्यूचा निर्देश करतो. त्या वेळी त्याच्या शिष्यांना आपापला क्रूस घेऊन त्याच्या मागे चालताना उपवास करणे आवश्यक असेल.
हा उतारा आपल्याला उपवासाविषयी शिकवतोच, पण आध्यात्मिक दिलासा मिळतो तेव्हा आणि प्रार्थनेत कोरडेपणा जाणवतो तेव्हाही आपण कसा प्रतिसाद द्यावा, हे दाखवतो. देवाची जवळीक अनुभवतो तेव्हा आपण कृतज्ञतेने आणि आनंदाने त्याची स्तुती करावी. पण तो दिलासा कमी झाला की देव आपल्याला उपवास, अधिक प्रार्थना आणि प्रायश्चित्त यांद्वारे आध्यात्मिक जीवनात आणखी खोलवर जाण्यास आमंत्रण देतो. येणाऱ्या कठीण काळासाठी आपल्याला तयार करण्यासाठी देव अनेकदा दिलाशाचे क्षण देतो. त्या कठीण काळात आपली श्रद्धा अधिक खोल आणि शुद्ध होते. म्हणून आनंदाचे क्षण मनापासून अनुभवावेत आणि कठीण क्षणांचा स्वीकार आध्यात्मिक वाढीच्या अधिक मोठ्या संधी म्हणून करावा.
या शुभवर्तमानात योहानाच्या शिष्यांची मनोवृत्तीही लक्षात घेण्यासारखी आहे. परुशी अनेकदा दुष्ट हेतूने येशूला प्रश्न विचारत असत. याउलट, योहानाचे शिष्य नम्रपणे आणि समजून घेण्याच्या प्रामाणिक इच्छेने त्याच्याकडे आले. येशूला सापळ्यात पकडण्याचा किंवा त्याच्यात दोष शोधण्याचा त्यांचा हेतू नव्हता; त्यांना खरोखरच यामागचे कारण समजून घ्यायचे होते. ‘हा देवाचा कोकरा आहे,’ असे सांगून योहानाने त्यांचे लक्ष आधीच येशूकडे वेधले होते. येशूचे शिष्य उपवास करत नाहीत हा आचरणातील फरक त्यांच्या लक्षात आला तेव्हा ही गोष्ट त्यांच्या स्वतःच्या धार्मिक प्रथांशी कशी जुळते, हे समजणे त्यांना कठीण गेले. तरीही शंका घेत बसण्याऐवजी किंवा टीका करण्याऐवजी त्यांनी मोकळ्या मनाने येशूकडे जाऊन विचारले आणि त्याने त्यांना सौम्यपणे समजावून सांगितले.
यातून आपल्याला एक महत्त्वाचा धडा मिळतो: आपण देवाकडे आणि इतरांकडे नम्रतेने आणि मोकळ्या मनाने गेले पाहिजे, विशेषतः जेव्हा आपण संभ्रमात असतो किंवा आपल्यात संघर्ष असतो. गैरसमज किंवा मतभेद झाले की दोष देणे किंवा लगेच निकाल लावणे सोपे असते. पण अशा वागण्यात नम्रतेचा अभाव दिसतो आणि त्यातून शांती किंवा सलोखा क्वचितच साधतो. योहानाच्या शिष्यांप्रमाणे आपण नेहमी समजून घेण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे, विशेषतः श्रद्धेच्या बाबतीत.
देवाशी असलेल्या आपल्या नात्यात अशी नम्र मनोवृत्ती अत्यावश्यक आहे. गोष्टी आपल्या अपेक्षेप्रमाणे घडत नाहीत तेव्हा आपण निराश होऊ शकतो; इतकेच नव्हे, तर देवाने आपल्याला सोडून दिले आहे असेही वाटू शकते. अशा वेळी त्याच्यापासून दूर जाण्याचा किंवा स्वतःच्या समजुतीवरच विसंबण्याचा मोह होतो. पण आपल्या आध्यात्मिक जीवनात येणारा संघर्ष किंवा संभ्रम देव दूर आहे किंवा उदासीन आहे म्हणून कधीच उद्भवत नाही. अनेकदा आपले पाप, देवावर पुरेसा भरवसा नसणे किंवा आपले गैरसमज यांमुळे आपला विवेक झाकोळतो. देवाची इच्छा नेहमीच परिपूर्ण असते. तो आपल्याला कधीही सोडून देत नाही, या खात्रीने आपण श्रद्धेने त्याच्याकडे गेले पाहिजे.
समजून घेण्याच्या इच्छेने आणि मोकळ्या मनाने येशूकडे आलेल्या योहानाच्या शिष्यांच्या उदाहरणावर आज चिंतन करा. देवाशी असलेल्या नात्यात किंवा इतरांशी वागताना संभ्रम वा संघर्ष जाणवेल, तेव्हा विशेषतः त्यांचे उदाहरण आपल्या जीवनात आचरणात आणा. नम्रता आणि मनाचा खुलेपणा स्वीकारा; मग तुम्हाला समज आणि शांतीची कृपा लाभेल.
हे माझ्या परिपूर्ण प्रभू, तू सदैव माझ्याजवळ असतोस, माझ्याकडे सदैव लक्ष देतोस आणि तुझ्या परिपूर्ण इच्छेनुसार जगायला मला सतत मार्गदर्शन करतोस. मी संभ्रमात पडतो तेव्हा मला नम्रतेची आणि मनाच्या खुलेपणाची कृपा दे, जेणेकरून मी तुझी इच्छा शोधू शकेन आणि तुझा मार्ग ओळखू शकेन. इतरांना दोष न देता किंवा त्यांच्याशी कठोरपणे न वागता, त्यांच्याशी त्याच नम्रतेने आणि प्रेमाने वागण्यास मला मदत कर, जेणेकरून तुझी शांती नांदेल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
तिसऱ्या दिवसाची चिंतने:
वाळवंटातील 40 दिवस & क्रुसाजवळचे 40 दिवस

प्रायश्चित्तकाळासाठी उपयुक्त साहित्य
प्रायश्चित्तकाळासाठी पवित्र शास्त्रावर आधारित चिंतने




