मराठी

आध्यात्मिक दृष्टी पुन्हा लाभली

15 मार्च 2026
प्रायश्चित्तकाळातील चौथा रविवार (वर्ष अ)
आजची वाचने
(टीप: आध्यात्मिक परीक्षणविधी होत असतील, तर वर्ष ब & क यांतही हे शुभवर्तमान ऐच्छिक वाचन म्हणून घेता येते.)

आंधळ्या मनुष्याला दृष्टी देणारा ख्रिस्त — एल ग्रेको यांचे चित्र

व्हिडिओ

येशू वाटेने जात असताना त्याला जन्मापासून आंधळा असलेला एक मनुष्य दिसला. त्याच्या शिष्यांनी त्याला विचारले, “रब्बी, कोणाच्या पापामुळे हा जन्मतः आंधळा झाला? याच्या स्वतःच्या पापामुळे की याच्या आईवडिलांच्या पापामुळे?” येशूने उत्तर दिले, “यानेही पाप केले नाही आणि याच्या आईवडिलांनीही नाही; तर देवाची कृत्ये याच्याद्वारे प्रकट व्हावीत म्हणून असे झाले.” योहान 9:1–3

कल्पना करा की जन्मापासून आजवर तुम्हाला काहीच दिसत नव्हते आणि अचानक तुम्हाला दृष्टी मिळाली. लहानपणापासून ऐकलेले सगळे आवाज, स्पर्शाने, चवीने किंवा वासाने जाणलेल्या सगळ्या गोष्टी—या सर्वांना तुमच्या कल्पनेत अचानक नवे रूप मिळाले, कारण त्या गोष्टी आता पहिल्यांदाच डोळ्यांना दिसू लागल्या. रंग म्हणजे काय, हे एकाएकी उमगले. वाऱ्यावर सळसळणारी झाडे तुम्ही आजवर केवळ आवाजाने आणि हाताच्या स्पर्शाने ओळखत होतात; आता त्या उंच झाडांनाही दूरवरून उन्हात चमकताना पाहता येऊ लागले. रोज वापरायची भांडी, कपडे आणि इतर वस्तू तुमच्या मनाला एकाएकी नव्या रीतीने जाणवू लागल्या. दृष्टी मिळाल्यावर तो आंधळा मनुष्य जसा विस्मयाने भरून गेला, तसाच आत्माही पापाच्या अंधत्वातून मुक्त होऊन देवाच्या कृपेच्या प्रकाशात आल्यावर विस्मयाने भरून जातो.

दृष्टी लाभलेल्या त्या मनुष्याला अशी एक देणगी मिळाली, जी जन्मापासून पाहू शकणाऱ्यांना मिळत नाही. तो भौतिक जग केवळ चार इंद्रियांनी जाणत आणि समजून घेत होता. पुढे आयुष्यात दृष्टी हे सामर्थ्यशाली पाचवे इंद्रिय लाभताच तो आश्चर्याने आणि विस्मयाने भरून गेला. आपल्यापैकी बहुतेक जण जी गोष्ट गृहीत धरतात, तिच्याबद्दल त्याच्या मनात खोल कृतज्ञता दाटून आली.

अशा एखाद्या व्यक्तीचा विचार करा, जी अनेक वर्षे पापमय जीवन जगते आणि पाप व स्वार्थ यांमुळे जीवनाकडे केवळ विकृत दृष्टीने पाहते. पापातून मुक्त झाल्यावर त्या व्यक्तीचे आध्यात्मिक डोळे उघडतात. असे मनपरिवर्तन अनुभवणाऱ्यांना एक असा आशीर्वाद मिळतो, जो आयुष्यभर विश्वासू राहिलेल्यांना त्याच प्रकारे लाभत नाही. आध्यात्मिक अंधत्व आणि आध्यात्मिक दृष्टी यांतला फरक त्यांना कळतो. मनपरिवर्तनानंतर लाभलेल्या नव्या स्वातंत्र्यामुळे देवाच्या कृपेची देणगी आणि जीवन बदलून टाकणारे तिचे परिणाम त्यांना अधिक खोलवर समजतात. आपल्या पापामुळे एकेकाळी भोगलेल्या बंधनांचे ओझे ते कधीही विसरणार नाहीत.

देवाने या मनुष्याला जन्मतः आंधळे असू दिले आणि तो प्रौढ होईपर्यंत त्याला तसेच जगू दिले, यामागचे एक कारण म्हणजे आध्यात्मिक अंधार आणि प्रकाश यांतला फरक दाखवणे. “देवाची कृत्ये याच्याद्वारे प्रकट व्हावीत म्हणून” हा मनुष्य जन्मतः आंधळा होता, असे येशू म्हणतो, तेव्हा त्याच्या म्हणण्याचा हा एक भाग आहे. या चमत्काराने येशूचे दैवी सामर्थ्य तर प्रकट केलेच, पण तो सर्वांना देऊ करीत असलेल्या त्याहून अधिक खोल आध्यात्मिक आरोग्यलाभाचेही ते चिन्ह होते. त्या आंधळ्या मनुष्याला जशी शारीरिक दृष्टी मिळाली, तशी कृपेद्वारे आध्यात्मिक दृष्टीची देणगी आपल्यालाही देऊ केली जाते.

जन्मतःच आपली आध्यात्मिक दृष्टी दुर्बल असते. अव्यवस्थित वासनांनी ग्रस्त असलेला आपला पतित मानवी स्वभाव स्वार्थ आणि पाप यांकडे झुकतो. प्रेम आणि माया करण्याची क्षमता असली, तरी लहान मूल स्वार्थीपणे वागते, रागावते, भावनांच्या भरात उद्रेक करते आणि इतर प्रकारे ‘बालिश’ वागते. कालांतराने, चांगल्या मार्गदर्शकांच्या मदतीने मुलांना अधिक संयम बाळगण्याचे तसेच निःस्वार्थ प्रेमाने, दयाळूपणे आणि उदारपणे वागण्याचे मोल समजू लागते. किशोरवयात ज्यांची जडणघडण नीट होत नाही किंवा पुढील आयुष्यात जे स्वार्थापोटी बंडखोरीचा मार्ग निवडतात, त्यांची आध्यात्मिक दृष्टी कधीच अधिक स्पष्ट होत नाही. त्यांच्या सभोवतालचे जग त्यांना धूसरच दिसते आणि त्यांच्या श्रद्धेच्या डोळ्यांपर्यंत दैवी ज्ञानाचा प्रकाश कधीच पोहोचत नाही.

जन्मतः आंधळ्या असलेल्या त्या मनुष्याची कथा आपल्यापैकी प्रत्येकाला आपले जीवन आणि सभोवतालचे जग किती स्पष्टपणे दिसते, हे तपासण्याची संधी देते. तो मनुष्य जसा बरा झाला, तसे आपल्यालाही आपल्या पतित स्वभावामुळे आलेल्या अंधत्वातून बरे होण्याची गरज आहे. देवाची कृपा आपली आध्यात्मिक दृष्टी पुन्हा देते, त्यामुळे जीवनात जे काही आपल्यासमोर येते, ते सर्व त्याच्या प्रकाशात आपल्याला पाहता येते.

आपल्याला अधिक स्पष्टपणे पाहण्याची किती गरज आहे, यावर आज चिंतन करा. स्वतःकडे आणि आपल्या जगाकडे दैवी ज्ञानाच्या प्रकाशात पाहायचे असेल, तर आपली आध्यात्मिक दृष्टी पुन्हा लाभून ती अधिक तीक्ष्ण होणे आवश्यक आहे. आपली आध्यात्मिक दृष्टी दुर्बल आहे, हे मान्य करायला नम्रता लागते; आणि पापामुळे आपल्याला आध्यात्मिक अंधत्व आले असेल, तर ते मान्य करायला अधिक खोल नम्रता लागते. दृष्टी मिळाल्यावर त्या मनुष्याने अनुभवलेल्या आश्चर्य आणि विस्मयातून शिका. आपली आध्यात्मिक दृष्टी अधिक स्पष्ट व्हावी, अशी आपल्या प्रभूची इच्छा आहे, हे लक्षात ठेवा.

हे मला बरे करणाऱ्या प्रभू, माझ्या पतित मानवी स्वभावामुळे आणि माझ्या पापामुळे मला सत्याचा प्रकाश अनेकदा स्पष्टपणे दिसत नाही. तू त्या आंधळ्या मनुष्याला बरे केलेस, तसे मलाही बरे कर, म्हणजे मला माझे जीवन आणि तुझी इच्छा अधिक स्पष्टपणे समजेल आणि ही देणगी मिळाल्यावर माझे मन आश्चर्याने आणि विस्मयाने भरून जाईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

प्रायश्चित्तकाळातील चौथ्या रविवारचे ध्यान:
वाळवंटातील 40 दिवस

संत योसेफाची नोव्हेना. ही प्रार्थना 10 ते 18 मार्चदरम्यान केली जाते.

प्रायश्चित्तकाळासाठी उपयुक्त साहित्य

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

प्रायश्चित्तकाळासाठी पवित्र शास्त्रावर आधारित चिंतने

सर्व संत / सण

मिस्साच्या वाचनांचे पर्याय