मराठी

मान्ना की जीवनाची भाकर

21 एप्रिल 2026
पुनरुत्थानकाळातील तिसऱ्या आठवड्याचा मंगळवार
आजची वाचने

कँटरबरीचे संत अ‍ॅन्सेल्म, बिशप व ख्रिस्तसभेचे धर्माचार्य—ऐच्छिक स्मृतिदिन

‘डोंगरावरील प्रवचन’ — एस. जी. रुडल यांचे चित्र

व्हिडिओ

जमाव येशूला म्हणाला, “आम्ही पाहावे आणि तुझ्यावर विश्वास ठेवावा म्हणून तू कोणते चिन्ह दाखवू शकतोस? तू काय करू शकतोस? आमच्या पूर्वजांनी वाळवंटात मान्ना खाल्ला. असे लिहिले आहे: ‘त्याने त्यांना खाण्यासाठी स्वर्गातून भाकर दिली.’” योहान 6:30–31

आजच्या शुभवर्तमानात जीवनाच्या भाकरीविषयीच्या सुंदर प्रवचनाची सुरुवात होते. या आठवड्यातील उरलेल्या दिवसांत मिस्साबलीत आपण हे प्रवचन वाचणार आहोत. आदल्या दिवशी येशूने भाकरी आणि मासे चमत्काराने वाढवून 5,000 हून अधिक लोकांना जेवू घातले होते. त्यांच्यापैकी काही जणांशी येशूने केलेला संवाद या प्रवचनात आपण वाचतो. आपल्या शरीराची भूक भागवणारे अन्न शोधणाऱ्या या लोकांशी संवाद सुरू होतो. पण येशू त्यांचे लक्ष “सार्वकालिक जीवनासाठी टिकणाऱ्या अन्नाकडे” (योहान 6:27) वेधतो, तसतसे आत्म्याला पोषण देणारे एक अधिक गहन सत्य उलगडत जाते.

येशूच्या बोलण्याकडे त्यांचे लक्ष लागले होते. भाकरी आणि मासे चमत्काराने वाढवण्यापलीकडच्या एखाद्या गूढ गोष्टीविषयी तो बोलत आहे, हे त्यांच्या लक्षात आले. म्हणून त्यांनी त्याच्याकडे चिन्ह मागितले आणि देवाने वाळवंटात मान्ना दिल्याचा निर्गम ग्रंथातील वृत्तान्त उद्धृत केला. येशूचे उत्तर समजून घेण्यासाठी त्यांचा प्रश्न समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.

मोशेने इस्राएली लोकांना इजिप्तमधून बाहेर नेले. वचनदत्त देशाकडे जाताना ते चाळीस वर्षे वाळवंटात भटकत राहिले. त्या काळात देवाने त्यांना “स्वर्गातून आलेली भाकर” म्हणून मान्ना दिला (पाहा निर्गम 16:4–34). इस्राएली लोकांनी वचनदत्त देशात प्रवेश करून आपले राज्य स्थापन केल्यानंतर सुमारे 820 वर्षांनी, इ.स.पू. 586 मध्ये येरुशलेम बाबिलोनी लोकांच्या ताब्यात गेले. यहुदी लोकांना बंदिवासात नेण्यापूर्वी, त्या काळात यिर्मया संदेष्ट्याने कराराचा कोश एका गुप्त ठिकाणी लपवला, असे सांगितले जाते. त्या कोशात मान्ना ठेवलेले एक भांडे होते (पाहा 2 मक्काबी 2:5–8). या लपवलेल्या मान्नाला प्रतीकात्मक महत्त्व होते. परंपरेनुसार, मशीहा येईल तेव्हा वल्हांडणाच्या सणात हा मान्ना चमत्काराने पुन्हा प्रकट होईल, अशी धारणा होती. त्यातून अंतिम दिवसांची पहाट होईल आणि देवाच्या योजनेच्या पूर्ततेच्या नव्या युगाला सुरुवात होईल, अशी अपेक्षा होती.

काही परंपरांनुसार, लपवलेला मान्ना पुन्हा प्रकट होईल अशी अपेक्षा होती. त्यामुळे त्या जमावाला प्रश्न पडला की येशू असे गुप्त ठेवे उघड करील का. या खऱ्या आध्यात्मिक देणग्या मिळाल्या, तर येशू हाच दीर्घकाळ ज्याची वाट पाहिली जात होती तो मशीहा आहे, याची खात्री पटेल, असे त्यांना वाटले. पण यिर्मयाने जे केले त्याचा आणि लपवलेल्या मान्नाचा गहन अर्थ लोकांना समजला नाही. मान्ना चमत्काराने पुन्हा प्रकट होईल, असे परंपरेत सांगितले होते. पण जुना करारकोश उघड करून नव्हे, तर स्वतःलाच नवा मान्ना म्हणून प्रकट करून ती भविष्यवाणी पूर्ण करण्याचा येशूचा हेतू होता: “…माझा पिता तुम्हाला स्वर्गातून खरी भाकर देतो. कारण जी स्वर्गातून उतरते आणि जगाला जीवन देते, तीच देवाची भाकर आहे” (योहान 6:32–33).

येशूने हे प्रकट केल्यावर लोक त्याला म्हणाले, “प्रभू, ही भाकर आम्हाला नेहमी दे” (योहान 6:34). दुर्दैवाने, त्यांना अजूनही त्याचा अर्थ समजला नव्हता. निर्गम ग्रंथातील वाळवंटात मिळालेल्या मान्नाची कथा आठवून, शरीराचा निर्वाह करण्यासाठी येशू आपल्याला एखादे नवे अन्न देण्याचे वचन देत आहे, असे त्यांना वाटले. म्हणून येशू स्पष्टपणे घोषित करतो, “मी जीवनाची भाकर आहे; जो माझ्याकडे येतो त्याला कधीही भूक लागणार नाही, आणि जो माझ्यावर विश्वास ठेवतो त्याला कधीही तहान लागणार नाही” (योहान 6:35). या शब्दांनी येशू पवित्र युकरिस्ताविषयी शिकवू लागतो. शेवटच्या भोजनात ही शिकवण पूर्णत्वास आली. तेथे त्याने जगाच्या जीवनासाठी स्वतःलाच खरे अन्न आणि खरे पेय म्हणून अर्पण केले.

जीवनाच्या भाकरीविषयीचे प्रवचन वाचायला सुरुवात करताना आपल्याला आपल्या विश्वासाच्या सर्वांत महान रहस्यात प्रवेश करण्याचे आमंत्रण मिळते. पवित्र युकरिस्त हे एक दैवी रहस्य आहे—मिस्तेरियुम फिदेई—केवळ अभ्यासाने ते आपल्याला उलगडत नाही. युकरिस्त म्हणजे देवाची उपस्थिती. त्या उपस्थितीत प्रवेश करण्यासाठी आपल्याला आमंत्रण आहे, आणि त्याचा मार्ग येशूनेच आपल्याला शिकवला पाहिजे. पवित्र युकरिस्ताचा खरा अर्थ केवळ प्रार्थनेतून समजतो. अशा प्रार्थनेत देव आपली गुप्त उपस्थिती आपल्याला प्रकट करतो.

पवित्र युकरिस्ताविषयी तुम्हाला काय समजले आहे, यावर आज चिंतन करा. समजुतीच्या आध्यात्मिक वरदानानेच ही अत्यंत मौल्यवान देणगी आपल्याला अधिक पूर्णपणे समजून घेता येईल. या आठवड्यात जीवनाच्या भाकरीविषयीचे प्रवचन वाचताना, त्यातील शब्दांवर प्रार्थनापूर्वक मनन करण्याचा प्रयत्न करा. ते शब्द समजण्यासाठी देवाकडे प्रकाश मागा. आजच्या शुभवर्तमानात जमावातील काही जणांनी येशूशी संवाद साधला. त्यांच्याप्रमाणेच त्या संवादात सहभागी होण्याचा निश्चय करा. हे समजून घेण्याचा प्रयत्न करा, म्हणजे तुम्ही विश्वास ठेवाल आणि जीवनाची भाकर ग्रहण करणाऱ्यांना मिळणाऱ्या विपुल आशीर्वादांत सहभागी व्हाल. 

हे जीवनाच्या भाकरी, तू स्वर्गातून आलेले खरे अन्न आहेस, तू माझ्या थकलेल्या आत्म्याचे पोषण करतोस. पवित्र युखरिस्ताविषयीच्या तुझ्या सुंदर आणि गूढ शिकवणीवर आम्ही चिंतन करत असताना, ही अमूल्य देणगी समजून घेण्यास मला मदत कर. म्हणजे वेदीजवळ येताना मी नव्या आदरभावाने येईन आणि केवळ बाह्य सहभागावर न थांबता, तू खरोखर उपस्थित आहेस या सत्याची जाणीव माझ्या अंतरात्म्यात जागी व्हावी अशी आस बाळगीन. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

कँटरबरीचे संत अ‍ॅन्सेल्म, बिशप व ख्रिस्तसभेचे धर्माचार्य—ऐच्छिक स्मृतिदिन

पुनरुत्थानकाळातील प्रार्थना

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

सर्व संत / सण

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय