मराठी

चांगल्या मेंढपाळाचे धैर्य

April 27, 2026
Monday of the Fourth Week of Easter
Readings for Today

चांगला मेंढपाळ — अ‍ॅडोबी स्टॉकवरून

व्हिडिओ

येशू म्हणाला, “मी चांगला मेंढपाळ आहे. चांगला मेंढपाळ मेंढरांसाठी आपला प्राण देतो. मजुरीवर ठेवलेला माणूस मेंढपाळ नसतो आणि मेंढरे त्याची स्वतःची नसतात. लांडगा येताना दिसला की तो मेंढरांना सोडून पळून जातो. मग लांडगा त्यांच्यावर झडप घालतो आणि त्यांची पांगापांग करतो. कारण तो मजुरीसाठी काम करतो आणि त्याला मेंढरांची काळजी नसते.” योहान 10:11–13

मेंढपाळाला ‘चांगला’ कशामुळे म्हणतात? मेंढपाळाचे काम खूप वेळ आणि मोठा त्याग मागते. आई जशी आपल्या नवजात बाळाकडे सतत लक्ष देते, तसाच मेंढपाळ आपला वेळ आणि शक्ती कळपाच्या देखभालीसाठी देतो. बायबलच्या काळात मेंढपाळ बहुतेकदा गावाबाहेरच्या गुहांमध्ये राहत असत. तिथे हिरवीगार कुरणे, मेंढरांना फिरण्यासाठी मोकळी जागा आणि पाण्याचे स्रोत भरपूर असत. रात्री गुहांमध्ये सुरक्षितपणे राहता येई आणि ऊन, वारा व पावसापासूनही आडोसा मिळे. दिवसा मेंढपाळ आपल्या कळपावर जणू पित्याच्या मायेने लक्ष ठेवत असे. आपले कर्तव्य बजावण्यात जराही दुर्लक्ष झाले, तर एखादे मेंढरू भरकटू शकते किंवा लांडग्यांच्या टोळीच्या भक्ष्यस्थानी पडू शकते, हे त्याला माहीत असे.

दैवी प्रेम व त्याग यांचे त्याहूनही महान सत्य उलगडून दाखवण्यासाठी येशू या परिचित प्रतिमेला अधिक व्यापक अर्थ देतात. आजच्या शुभवर्तमानात ते मेंढपाळाच्या प्रतिमेला एक नवी खोली देतात. ते म्हणतात, “चांगला मेंढपाळ मेंढरांसाठी आपला जीव देतो.” मेंढरांसाठी जीव देणे हे मेंढपाळाच्या नेहमीच्या कर्तव्यांपैकी नसले, तरी ऐकणाऱ्यांना कदाचित त्याचा मेंढपाळाच्या कामाशी असलेला संबंध जाणवला असेल. काहींनी येशूंच्या या शिकवणीचा लाक्षणिक अर्थ घेतला असेल. मेंढपाळ कळपासाठी किती वेळ देतात आणि किती निष्ठेने त्याची काळजी घेतात, हे त्यांच्या डोळ्यांसमोर आले असेल. या शब्दांतून असा लाक्षणिक बोध घेता येतो, पण येशूंची शिकवण तेवढ्यापुरती नव्हती.

येशूंनी प्रथम स्वतःची ओळख चांगला मेंढपाळ म्हणून करून दिली. मग त्याचा अर्थ स्पष्ट केला: ते आपल्या मेंढरांसाठी आपला जीव देतील. ऐकणाऱ्यांना बहुधा त्यांचा खरा आशय उमगला नसावा. पण संत योहानांना आपले शुभवर्तमान लिहिताना हे पूर्णपणे उमगले होते की येशूंचे शब्द केवळ लाक्षणिक नव्हते, तर ते शब्दशःही खरे ठरणार होते: येशू आपल्या मेंढरांच्या पापांसाठी क्रुसावर मरण पत्करणार होते.

हे रूपक पुढे नेताना येशू मजुरीवर ठेवलेला माणूस आणि स्वतःच्या मेंढरांचा खरा मेंढपाळ यांच्यातला फरक दाखवतात. धोका दिसताच मजूर स्वतःचा जीव वाचवण्यासाठी पळून जातो. पण मेंढपाळ तिथेच ठामपणे उभा राहतो आणि आपल्या मेंढरांसाठी जीवाची बाजी लावून लढतो. येशूंनी आपल्यासाठी काय केले, हे यातून स्पष्ट होते. त्याचबरोबर देवाच्या सर्व लोकांप्रती, म्हणजेच त्याच्या कळपाप्रती, आपले काय कर्तव्य आहे, हेही यातून कळते.

ख्रिस्ताचे शरीर असलेल्या ख्रिस्तसभेचे सदस्य म्हणून, मेंढपाळ या नात्याने ते जे कार्य करतात त्यात सहभागी होण्याचे आवाहन आपल्याला आहे. आपण त्यात कसे सहभागी व्हावे, हे विशेषतः आपापल्या जीवनातील देवाच्या पाचारणावर ठरते. उदाहरणार्थ, आईवडिलांचे आपल्या मुलांवर इतके निष्ठेचे प्रेम असावे की त्यांनी आपल्या स्वतःच्या जीवापेक्षाही मुलांचा जीव अधिक मोलाचा मानावा. धर्मगुरू आणि व्रतस्थ स्त्री-पुरुष यांना आपापल्या कळपांना आध्यात्मिक मार्गदर्शन व संरक्षण देणारे मेंढपाळ होण्याचे पाचारण आहे. पण आपल्यापैकी प्रत्येकाने आपापल्या पाचारणानुसार ख्रिस्ताच्या या कार्यात सहभागी व्हायला हवे. हे पाचारण जगण्याची रीत प्रत्येकाची वेगळी असेल, पण ते जगताना आपल्या समर्पणात मात्र कुठेही कमतरता असता कामा नये. त्यागमय, निःस्वार्थ आणि पूर्ण आत्मदानाचे जीवन जगण्यास आपणा सर्वांना बोलावले आहे. चांगला मेंढपाळ जसा आपल्या कळपाशी एकनिष्ठ राहिला, तसेच आपणही धैर्याने आणि पूर्णपणे इतरांसाठी आपले जीवन अर्पण केले पाहिजे.

चांगल्या मेंढपाळाशी एकरूप राहून, प्रेमाच्या दैनंदिन कृतींतून, आपल्या बांधिलकीशी प्रामाणिक राहून आणि ज्यांची काळजी आपल्यावर सोपवली आहे त्यांच्यावर अढळ प्रेम करून हे धैर्य दाखवण्याचे आमंत्रण आपल्याला आहे. अशा निःशेष प्रेमातून आपण जगाला ख्रिस्ताच्या उपस्थितीची जाणीव करून देतो आणि दैवी मेंढपाळाच्या देखरेखीखाली सर्वांना एका कळपात एकत्र आणण्याच्या त्यांच्या कार्यात सहभागी होतो. पुनरुत्थानाचा आनंद साजरा करत असताना आपण स्मरतो की हा आनंद आपल्या चांगल्या मेंढपाळाच्या धैर्यशील प्रेमामुळे आपल्याला लाभला आहे.

चांगला मेंढपाळ होण्याचे आपले कार्य येशूंनी कसे परिपूर्ण रीतीने पार पाडले, यावर आज चिंतन करा. त्यांच्या धैर्याचा, त्यागाचा आणि निःस्वार्थ प्रेमाचा विचार करताना हे लक्षात ठेवा की ते स्वतः तुमचे चांगले मेंढपाळ आहेतच, पण मेंढपाळ म्हणून ते जे कार्य करतात त्यात सहभागी होण्यासाठी ते तुम्हालाही आमंत्रण देतात. दुसऱ्याच्या भल्यासाठी निःस्वार्थपणे वागण्याची संधी मिळते तेव्हा तुम्ही किती धैर्य दाखवता? स्वतःला मोठी किंमत मोजावी लागली तरी इतरांच्या तारणासाठी झटण्याची तुमची किती तयारी आहे? येशूंच्या कार्याच्या केंद्रस्थानी प्रेम आहे. ज्यांच्यावर प्रेम करण्यास आपल्याला बोलावले आहे, त्यांच्याशी वागताना आपल्या प्रत्येक कृतीत तेच प्रेम दिसले पाहिजे. चांगल्या मेंढपाळाच्या कार्यात सहभागी होऊन आणि देवाच्या कळपासाठी आपले जीवन अर्पण करून त्यांचा सन्मान करा आणि त्यांचे आभार माना.

हे माझ्या उत्तम मेंढपाळा, तू आम्हा तुझ्या मेंढरांसाठी वधस्तंभावर वेदनादायक मृत्यू सोसून आपले प्राण दिलेस. तुझे धैर्य आणि तुझे बलिदान आम्हाला पापापासून व सैतानापासून वाचवतात आणि आमच्यासाठी अनंत जीवनाचा मार्ग खुला करतात. माझ्या जीवनात मी तुझ्या निःस्वार्थ बलिदानाचा स्वीकार करतो. इतरांनी तुला ओळखावे आणि अनंत जीवनात सहभागी व्हावे म्हणून त्यांच्यासाठी माझे जीवन अर्पण करून तुझ्या बलिदानात सहभागी होण्याचा मी निर्धार करतो. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

पुनरुत्थान काळातील प्रार्थना

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

आजचे संत आणि सण

मिस्साच्या वाचनांचे पर्याय