28 मे 2026
सामान्य काळातील आठव्या आठवड्याचा गुरुवार
आजची वाचने
येशू आपल्या शिष्यांसह आणि मोठ्या जमावासह यरीहोहून निघत असताना, तिमयाचा मुलगा बार्तिमय नावाचा एक आंधळा मनुष्य रस्त्याच्या कडेला बसून भीक मागत होता. तो नाझरेथचा येशू आहे असे ऐकताच तो मोठ्याने हाक मारू लागला, “हे येशू, दावीदपुत्रा, माझ्यावर दया कर.” अनेकांनी त्याला दटावून गप्प राहायला सांगितले. पण तो आणखी मोठ्याने हाक मारत राहिला, “हे दावीदपुत्रा, माझ्यावर दया कर.” मार्क 10:46–48
तोरामध्ये दृष्टिहीनांशी दयाळूपणे आणि न्यायाने वागण्याची आज्ञा होती, तरी समाजात त्यांना अनेकदा वाईट वागणूक मिळत असे. काम करून स्वतःचा उदरनिर्वाह करणे शक्य नसल्याने बहुतेक दृष्टिहीनांना भीक मागण्याशिवाय गत्यंतर नसे. स्वतःच्या किंवा आईवडिलांच्या पापांमुळे त्यांना देवाची शिक्षा भोगावी लागत आहे, असा समज असल्याने त्यांच्यावर कलंकही लादला जात असे. बार्तिमयाची आजची कथा त्या काळातील दृष्टिहीनांची दयनीय सामाजिक आणि आर्थिक स्थिती ठळकपणे दाखवते; पण त्याहूनही प्रभावीपणे ती बार्तिमयाला आपल्यापुढे अनुकरणीय आदर्श म्हणून उभे करते.
सर्वप्रथम, आपण नम्रपणे बार्तिमयामध्ये स्वतःला पाहायला हवे. आध्यात्मिक दृष्टीने आपण सर्वजण आंधळे आहोत आणि आपल्याला देवाच्या दयेची गरज आहे. बार्तिमयाप्रमाणे आपणही हे मान्य केले पाहिजे की आपण गरीब आणि बहिष्कृत आहोत आणि देवाला जे काही आपल्याला उलगडून दाखवायचे आहे, ते सर्व पाहण्याची क्षमता आपल्यात नाही. गर्वामुळे आपण कोण आहोत याची खोटी कल्पना मनात निर्माण होते आणि आपले आध्यात्मिक दारिद्र्य आपल्याला दिसेनासे होते. याउलट, नम्रता श्रद्धेचे डोळे उघडते. त्यामुळे आपल्याला देवाच्या दयेची आणि त्याच्या बरे करणाऱ्या कृपेची किती गरज आहे हे उमगते आणि देवाला जसे जीवन आपल्यासमोर उलगडून दाखवायचे आहे, तसे ते आपण पाहू व समजू शकतो.
आपल्याला आवश्यक असलेल्या नम्रतेचाच नव्हे, तर श्रद्धेचा आणि प्रार्थनेचाही बार्तिमय आदर्श आहे. नाझरेथचा येशू जवळून जात आहे असे ऐकताच त्याने नम्रपणे मोठ्याने हाक मारली. त्याच्या हाकेत दोन गोष्टी होत्या. प्रथम, त्याने येशूला “दावीदपुत्र” म्हटले. येशू हाच मशीहा आहे, अशी श्रद्धा त्याने यातून जाहीर केली. “दावीदपुत्र” ही मशीहाची पदवी नाथानच्या भविष्यवाणीवर आधारलेली होती. त्या भविष्यवाणीत देवाने दावीद राजाला वचन दिले होते की त्याचा एक वंशज चिरंतन राज्य स्थापन करील (पाहा 2 शमुवेल 7:12–16). येशूला “दावीदपुत्र” म्हणत बार्तिमयाने ही भविष्यवाणी येशूमध्ये पूर्ण झाली आहे, असा आपला विश्वास व्यक्त केला.
आपली श्रद्धा जाहीर करतानाच बार्तिमयाने ही आदर्श प्रार्थनाही केली: “माझ्यावर दया कर.” येथे “दया कर” हा ग्रीक एलेइसोन या शब्दाचा अनुवाद आहे; त्याचा अर्थ “करुणा कर” असाही होतो. उदाहरणार्थ, मिस्सामध्ये आपण ग्रीक भाषेत “किरीये एलेइसोन,” म्हणजेच “हे प्रभू, दया कर,” अशी प्रार्थना करतो. ही प्रार्थना आदर्श आहे, कारण देवाची प्रत्येक देणगी ही त्याच्या दयेची कृती आहे. देवाची कृपा आपण कमावत नाही, आणि ती मिळणे हा आपला हक्कही नाही. ती देवाने विनामूल्य दिलेली देणगी आहे; हे गहन सत्य आपल्या प्रार्थनेतून व्यक्त झाले पाहिजे.
बार्तिमय प्रार्थना करत असताना अनेकांनी त्याला गप्प राहायला सांगितले. त्यांनी दटावले तरी त्याने प्रार्थना अधिक उत्कट केली; तो “आणखी मोठ्याने हाक मारत राहिला.” त्याचा हा चिकाटीचा आदर्श प्रार्थना कशी करावी हेही आपल्याला शिकवतो. त्याला दटावून गप्प बसवू पाहणारे ते “अनेक” म्हणजे देवाची दया मिळवण्यासाठी आपण धडपडतो तेव्हा आपल्यासमोर येणाऱ्या असंख्य अडथळ्यांचे प्रतीक आहेत.
आपली स्वतःची पापे हे सर्वांत मोठे अडथळे आहेत, कारण ती प्रार्थनेत देवाजवळ जाण्याचे आपले धैर्य खच्ची करतात. पण मोहांच्या रूपानेही आपल्यासमोर अडचणी येतात. बार्तिमयाला गप्प बसवू पाहणाऱ्या त्या “अनेकां”प्रमाणे हे मोह आपल्याला प्रार्थनेपासून दूर नेण्याचा प्रयत्न करतात. प्रार्थना सोडून द्यावी, देव आपली काळजी घेतो याबद्दल शंका घ्यावी किंवा आध्यात्मिक जीवनात आहे त्यातच समाधान मानून राहावे, अशी भुरळ ते आपल्याला घालतात. बार्तिमयाने मात्र आणखी मोठ्याने आणि अधिक उत्कटतेने प्रार्थना केली. त्याची ही प्रतिक्रिया आपल्याला शिकवते की निराशा किंवा विरोधाला सामोरे जावे लागले तरी प्रार्थनेत टिकून राहणे किती महत्त्वाचे आहे.
आज रस्त्याच्या कडेला बसलेल्या त्या गरीब, आंधळ्या बार्तिमयाचे चिंतन करा. त्याच्यासोबत येशू हाच मशीहा आहे, अशी आपली श्रद्धा जाहीर करा आणि दयेसाठी त्याला हाक मारा. पाप आड येते तेव्हा ते मान्य करण्याचे, त्याची कबुली देण्याचे आणि क्षमेसाठी विनवणी करण्याचे धैर्य दाखवा. मोह तुम्हाला गप्प बसवू पाहतात तेव्हा त्यांना प्रतिकार करा आणि आणखी मोठ्याने हाक मारा. शेवटी येशूने बार्तिमयाला आपल्याजवळ बोलावले आणि त्याला बरे केले. येशूची आपल्यासाठीही तेच करण्याची इच्छा आहे. आपण नम्रपणे बार्तिमयाशी स्वतःला जोडले, त्याच्या अवस्थेत स्वतःला पाहिले आणि त्याच्या अढळ श्रद्धेचे व चिकाटीच्या प्रार्थनेचे अनुकरण केले, तर येशू आपल्यासाठीही तेच करील.
हे येशू, दाविदाच्या पुत्रा, माझ्यावर दया कर! बार्तिमयाबरोबर मीही कबूल करतो की तू मशीहा आहेस, जगाचा तारणारा आहेस. माझ्या जीवनात आणि माझ्या सभोवतालच्या जगात तुझी दया प्रकट व्हावी, अशी विनंतीही मी त्याच्याबरोबर करतो. तूच सर्व कृपेचा आणि दयेचा उगम आहेस. मी अपात्र असलो तरी तू नम्र जनांना तुझी कृपा आणि दया विनामूल्य देतोस. प्रभू, मला पाहायचे आहे. माझ्या अंतःकरणाचे डोळे उघड आणि तुझ्या दयेचे फळ मला दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन





