8 जून 2026
सामान्य काळातील दहाव्या आठवड्याचा सोमवार
आजची वाचने

येशू पर्वतावरील प्रवचनात धन्यवचने शिकवतो, हे जुन्या शैलीतील चित्र — अॅडोबी स्टॉकवरून
लोकसमुदाय पाहून येशू पर्वतावर चढला. तो बसल्यावर त्याचे शिष्य त्याच्याजवळ आले. तो त्यांना शिकवू लागला: “जे आत्म्याने दीन आहेत ते धन्य, कारण स्वर्गाचे राज्य त्यांचे आहे…” मत्तय 5:1–3
मोशेप्रमाणे येशूही दैवी शिकवण देण्यासाठी “पर्वतावर चढला.” आज्ञा देण्याऐवजी त्याने लोकांना देवाच्या स्वतःच्या जीवनात सहभागी होण्याचे आमंत्रण दिले. धन्यवचने केवळ आचारसंहिता सांगत नाहीत. देवाच्या कृपेशी एकरूप होऊन जगणाऱ्यांच्या अंतःकरणातील वृत्ती ती उलगडून दाखवतात आणि नीतीविषयीच्या सांसारिक कल्पनांपलीकडचे खरे धन्यत्व प्रकट करतात. येशूने हे दैवी नियम संदेष्टा म्हणून स्वीकारले नाहीत; त्याने ते स्वतः देव म्हणून दिले. ते दगडी पाट्यांवर कोरलेले नाहीत, तर त्याचे ज्ञान श्रद्धेने स्वीकारणाऱ्यांच्या अंतःकरणावर लिहिलेले आहेत.
देवाने मोशेद्वारे दिलेल्या दहा आज्ञांतील नैतिक नियम सहज समजतात. पण धन्यवचनांचा अर्थ उमगण्यासाठी देवाने दिलेली अंतर्दृष्टी आवश्यक आहे. म्हणूनच ती प्रथमदर्शनी स्वीकारायला कठीण वाटू शकतात. आत्म्याने दीन असावे, शोक करावा, नम्र असावे, नीतिमत्त्वाची भूक आणि तहान बाळगावी, दयाळू व शुद्ध अंतःकरणाचे असावे, शांती प्रस्थापित करावी किंवा छळ आणि अपमान सहन करावा, असे कोणाला का वाटेल? कारण ही जीवनपद्धती स्वीकारणाऱ्यांना स्वर्गाचे राज्य हे प्रतिफळ मिळते. देव त्यांचे सांत्वन करील, ते तृप्त होतील, त्यांना दया प्राप्त होईल, ते देवाला पाहतील, त्यांना देवाची मुले म्हटले जाईल आणि स्वर्गात त्यांना मोठे प्रतिफळ मिळेल.
धन्यवचनांत वरकरणी विरोधाभासी वाटणारी दैवी सत्ये आहेत. खरे धन्यत्व सांसारिक सत्ता, संपत्ती किंवा सुखसोयींमध्ये नसून आत्मिक दारिद्र्यात, नम्रतेत आणि नीतिमत्त्वासाठी सोसाव्या लागणाऱ्या दुःखातही असते, हे ती दाखवतात. जगाच्या अपेक्षांना ती उलटवून टाकतात: जगाच्या नजरेत जे सर्वांत लहान वाटतात, तेच देवाच्या नजरेत खरे तर सर्वांत मोठे असतात. ही वरकरणी विरोधाभासी सत्ये स्वीकारल्यावर ख्रिस्ताच्या शिष्याला उमगते की जे दुर्बलतेसारखे दिसते, तोच प्रत्यक्षात दैवी सामर्थ्याकडे जाणारा मार्ग आहे; आणि जी हानी वाटते, तीच खरे तर शाश्वत लाभाचे साधन आहे.
ज्यांच्याकडे सांसारिक सत्ता, संपत्ती किंवा सुखसोयी आहेत, त्यांच्यासाठी धन्यवचने स्वीकारणे विशेष कठीण असते. पण दुर्बल, गरीब किंवा दुःखाने ग्रस्त असणाऱ्यांना ती खोल सांत्वन देतात. दैवी प्रज्ञा ही सत्याची परिपूर्णता आहे; ती केवळ कृपेच्या देणगीतून लाभते. मानवी तर्क किंवा तत्त्वज्ञानातील युक्तिवाद कितीही केले, तरी धन्यवचनांचा गहन अर्थ पूर्णपणे उलगडत नाही. त्यांतील सत्य स्वीकारण्यासाठी केवळ देवच आपल्या कृपेने आपले मन आणि अंतःकरण उघडू शकतो.
आपण कसे जगावे याविषयी आयुष्यभर असंख्य परस्परविरोधी मते आपल्यासमोर येतात. सुखाची खोल आस प्रत्येक मानवी आत्म्यावर कोरलेली आहे, तरीही ती पूर्ण करण्यासाठी लोक अगदी वेगवेगळे मार्ग शोधतात. निरोगी आणि सुखसोयींनी युक्त जीवन कसे जगावे, यासाठी सांसारिक शहाणपण मार्गदर्शन करू शकते. पण खऱ्या आणि चिरस्थायी आनंदाची आत्म्याला असलेली सर्वांत खोल आस केवळ दैवी प्रज्ञाच पूर्ण करू शकते.
तुम्हाला आनंदी व्हायचे आहे का? अर्थातच आहे. अनेक लोक दुःख अनुभवतात आणि स्वतःला दुःखात लोटणाऱ्या कृतीही करतात. तरी मानवी स्वभाव असा आहे की आपल्या प्रत्येक निवडीमागे शेवटी आनंदाची जन्मजात ओढ असते. म्हणतात ना, “आनंदी व्हावंसं वाटणार नाही, असं होऊच शकत नाही!” आनंद मिळवण्याची गुरुकिल्ली म्हणजे त्याकडे नेणारा खरा मार्ग शोधणे. ही नैसर्गिक ओढ देवानेच आपल्या आत्म्यात ठेवली आहे, म्हणून तिच्या पूर्ततेसाठी आपण त्याच्याकडे वळले पाहिजे. त्याने दिलेले उत्तर म्हणजे धन्यवचने.
आनंदाच्या तुमच्या इच्छेवर आज चिंतन करा. आपल्या पतित मानवी स्वभावामुळे आपल्याला पापाकडे ओढणाऱ्या वासनेचा त्रास होतो. या प्रवृत्तीला चर्च ‘वासनात्मक ओढ’ म्हणते. ही ओढ आपल्या भावना आणि इच्छांना विकृत करते, आपली विचारशक्ती झाकोळते आणि इच्छाशक्ती दुर्बल करते. त्यामुळे आपल्याला हवे असलेले समाधान मिळवण्याचा खरा मार्ग शोधणे कठीण होते. धन्यवचने या ओढीवर उपाय ठरतात: ती आपल्या पतित प्रवृत्ती आणि आपण सहज भुलतो ती सुखाची खोटी आश्वासने उघड करतात आणि आपल्याला पुन्हा सत्याकडे वळवतात. धन्यवचनांतील प्रज्ञा स्वीकारा आणि कृपेच्या साहाय्याने त्यांनुसार जगण्याचा प्रयत्न करा. मग तुम्हाला उमगेल की तुमच्या सर्वांत खोल इच्छांची पूर्तता क्षणभंगुर सुखांत नव्हे, तर धन्यवचनांनी दाखवलेल्या अंतःकरणातील वृत्तींच्या सत्यात होते.
हे सर्व प्रज्ञेच्या प्रभू, खऱ्या आणि चिरस्थायी आनंदासाठी तू मला निर्माण केलेस. तरीही मी अनेकदा सांसारिक सुखसोयींमध्ये समाधान शोधतो आणि तू माझ्यासमोर ठेवलेल्या मार्गापासून दूर जातो. तुझा मार्ग ओळखण्यासाठी मला तुझ्या प्रज्ञेची देणगी दे आणि त्या मार्गावर निष्ठेने चालण्यासाठी मला कृपा दे, जेणेकरून एके दिवशी मला तुझ्या राज्यात सदैव आनंद करता येईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
येशूच्या पवित्र हृदयाची नोव्हेना
नोव्हेनेसाठी सुचवलेला कालावधी: 3 – 11 जून 2026
येशूच्या परमपवित्र हृदयाचा महोत्सव 12 जून 2026 रोजी आहे
सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन




