19 जून 2026
सामान्य काळातील अकराव्या आठवड्याचा शुक्रवार
आजची वाचने
संत रोमुआल्ड, मठाधिपती — ऐच्छिक स्मृतिदिन

देवदूतांमध्ये सर्वाधिपती आणि गुरु येशू, लुईजी कावेनागी यांचे चित्र
येशू आपल्या शिष्यांना म्हणाला, “पृथ्वीवर स्वतःसाठी संपत्ती साठवू नका. तिथे कसर लागून किंवा झिजेमुळे ती नष्ट होते आणि चोर घरफोडी करून ती चोरून नेतात. त्याऐवजी स्वर्गात संपत्ती साठवा. तिथे कसर लागून किंवा झिजेमुळे ती नष्ट होत नाही आणि चोर घरफोडी करून ती चोरून नेत नाहीत. कारण जिथे तुमची संपत्ती आहे, तिथेच तुमचे हृदयही असेल.” मत्तय 6:19–21
आजच्या शुभवर्तमानातील शब्द त्यांच्या शब्दशः अर्थाने स्वीकारणे अनेकांना कठीण वाटते. धनसंपत्ती आणि भौतिक वस्तू मिळवण्याची स्वप्ने पाहणे लोकांमध्ये सामान्य आहे. आपल्या इच्छा आणि प्रभूची शिकवण यांचा मेळ घालण्याच्या प्रयत्नात, ‘आम्ही गरिबांशी उदारपणे वागू’ असे आश्वासन देऊन लोक संपत्ती मिळवण्याच्या आपल्या धडपडीचे समर्थन करू शकतात. पण आपण कोणता आदर्श गाठण्याचा प्रयत्न करावा?
येशूचा उपदेश स्पष्ट आहे: या जगातील संपत्ती—पैसा, मालमत्ता आणि सत्ता—क्षणभंगुर आहे. ती नष्ट होऊ शकते, चोरीला जाऊ शकते किंवा आपल्या हातून निसटू शकते. याउलट आध्यात्मिक संपत्ती—सद्गुण, सत्कृत्ये, प्रेमभावनेतून केलेली कृत्ये आणि पवित्रतेत होणारी वाढ—शाश्वत आहे. लूकच्या शुभवर्तमानातील धन्यवचने आठवा. त्यांत येशू स्पष्टपणे म्हणतो, “तुम्ही जे गरीब आहात ते धन्य…” (लूक 6:20). येशू इथे रूपकात्मक अर्थाने बोलत होता, की प्रत्यक्ष गरिबीतही मोठी धन्यता लाभते?
मत्तयच्या शुभवर्तमानात येशूचे शब्द थोडे वेगळे आहेत: “आत्म्याने गरीब असलेले धन्य…” (मत्तय 5:3). “आत्म्याने” असे म्हणताना तो ऐहिक संपत्तीविषयी मनात असलेल्या अनासक्तीवर भर देतो. त्याच्याशी एकरूप होण्याच्या आड येणाऱ्या आसक्तींपासून मुक्त होण्यासाठी तो आपल्याला बोलावतो. मात्र, पुष्कळ संपत्ती बाळगून किंवा तिची इच्छा धरूनही आपण खरोखर “आत्म्याने गरीब” राहू शकतो, असे गृहीत धरण्याची चूक करू नये. काहींना देवाच्या इच्छेनुसार भौतिक संपत्तीचा सुज्ञपणे उपयोग करण्याचे आवाहन असते; तरीही, भौतिक साधनांत सुरक्षितता शोधण्याची आसक्ती कमी करणारी साधी जीवनशैली हाच शुभवर्तमानाचा आदर्श आहे.
ही शिकवण स्वीकारणे कठीण वाटण्याचे एक कारण म्हणजे भौतिक सुखसोयींमुळे आपल्याला सुरक्षित असल्याचा खोटा भास होतो. भरपूर वस्तू असण्यात आपल्याला अनेकदा समाधान मिळते; पण साधेपणाने आणि अनासक्तीने जगण्यात त्याहून अधिक आनंद मिळू शकतो, यावर विश्वास ठेवणे आपल्याला कठीण जाते. येशू आपल्याला दारिद्र्यात जगण्यास सांगत नाही. तो आपल्याला संपत्तीच्या अतिआसक्तीपासून मुक्त असे जीवन जगण्यास बोलावतो, ज्यात आपली खरी सुरक्षितता देवामध्ये असते.
कल्पना करा की जगातील सर्वांत आलिशान विश्रांतिस्थळी सहलीला जाण्याचे बक्षीस तुम्हाला मिळाले आहे. सहलीचा सगळा खर्च भरलेला आहे आणि तिथे अतुलनीय सुखसोयी व अनुभव तुमची वाट पाहत आहेत. असे बक्षीस साहजिकच आकर्षक वाटेल; त्यातून मन भरून येईल, असेही वाटेल. पण येशूची आजची शिकवण आपल्याला आठवण करून देते की पृथ्वीवरील कोणतेही ऐश्वर्य स्वर्गातील शाश्वत संपत्तीच्या तोडीचे नाही. मग प्रश्न असा आहे: आपले मन कुठे लागले आहे? आपण आपली अंतिम आशा ऐहिक संपत्तीवर ठेवली, तर आपली दृष्टी अंधुक होईल आणि आपली वाट पाहणारे अधिक मोठे कल्याण आपल्याला दिसणार नाही. पण आपण सर्वप्रथम देवाचे राज्य शोधले, तर त्याच्या प्रकाशाने आपली हृदये भरून जातील आणि तो प्रकाश कधीही नष्ट न होणाऱ्या संपत्तीकडे आपल्याला नेईल.
भौतिक वस्तू मुळात वाईट नसल्या, तरी आपले हृदय अधिक मोठ्या कल्याणाकडे योग्य रीतीने वळावे, अशी येशूची इच्छा आहे. तो संपत्तीचाच निषेध करत नाही; पण ती आध्यात्मिक वाढीच्या आड येते तेव्हा तिच्या धोक्यांविषयी तो सावध करतो. आठवा, श्रीमंतांना त्याच्या राज्यात प्रवेश करणे अशक्य आहे, असे येशू म्हणाला नाही; ते कठीण आहे, असे तो म्हणाला (पाहा मत्तय 19:23–24; मार्क 10:25). खरी अडचण संपत्तीमुळे निर्माण होणाऱ्या आसक्तीत आहे. त्या आसक्तीमुळे देवावर विसंबण्याऐवजी आपण सुरक्षित आहोत आणि आपले बळ आपल्याला पुरेसे आहे, असा खोटा भास होतो.
म्हणूनच अधिक सोपा मार्ग निवडण्यात मोठे शहाणपण आहे. हा मार्ग आपल्याला केवळ स्वर्गातच नव्हे, तर स्वर्गातील विपुल संपत्तीकडेही नेतो. हा जाणीवपूर्वक साधेपणाने जगण्याचा मार्ग आहे: भौतिक वस्तूंच्या अतिरेकाची आसक्ती सोडून आपण स्वेच्छेने असे जीवन स्वीकारतो, जेणेकरून आपल्या इच्छा शुद्ध होतील आणि ऐहिक मोहांपासून मुक्त होतील. अनासक्तीचे हे आवाहन केवळ श्रीमंतांसाठी नाही, तर ज्यांच्याजवळ थोडेच आहे, पण ज्यांना आणखी मिळवण्याची अतृप्त हाव सतत ग्रासते, त्यांच्यासाठीही आहे.
आज या गहन आध्यात्मिक सत्यावर चिंतन करा: आपल्या बाह्य जीवनात आणि अंतःकरणातही आपण साधेपणा स्वीकारतो, तेव्हा देवाच्या भरवशाच्या काळजीवर आपला विश्वास अधिक दृढ होतो आणि त्याच्या कृपेतच आपल्याला आपली खरी संपत्ती सापडते. ही आध्यात्मिक संपत्ती सदासर्वकाळ आपल्याजवळ राहील. ती निवडण्यात दैवी शहाणपण आहे. ही निवड आपल्याला कल्पनेपलीकडील शाश्वत प्रतिफळांकडे नेते. स्वर्गात आपण साठवलेल्या संपत्तीला कसर लागत नाही आणि ती झिजतही नाही.
हे सर्व संपत्तीच्या प्रभू, तू गरीब आणि नम्र जनांना कल्पनेपलीकडची संपत्ती देतोस. सांसारिक संपत्तीच्या अतिरेकी इच्छांपासून मला मुक्त कर आणि माझे मन स्वर्गातील खऱ्या संपत्तीकडे लाव. माझ्याजवळ असलेल्या वस्तूंच्या बाबतीत आणि त्याहूनही अधिक माझ्या अंतःकरणात संयम राखण्याची कृपा मला दे, जेणेकरून इतर सर्व गोष्टींपेक्षा तुझी आणि तुझी इच्छा पूर्ण करण्याची आस मला लागो. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
आजचे संत – संत रोमुआल्ड, मठाधिपती
सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन




