मराठी

दैवी रहस्यांचा शोध

23 जून 2026
सामान्य काळातील बाराव्या आठवड्याचा मंगळवार
आजची वाचने


परमप्रसादातील आपला प्रभू, याचे कलावंत लॉरेन्स ओपी, CC BY-NC-ND 2.0.

व्हिडिओ

येशू आपल्या शिष्यांना म्हणाला, “जे पवित्र आहे ते कुत्र्यांना देऊ नका आणि आपली मोती डुकरांपुढे टाकू नका; नाहीतर ती ते पायाखाली तुडवतील आणि तुमच्यावर उलटून तुमचे तुकडे करतील.” मत्तय 7:6

आजच्या शुभवर्तमानात ख्रिस्ताच्या समजण्यास अधिक कठीण अशा शिकवणींपैकी एक शिकवण आहे. प्रथमदर्शनी त्याचे शब्द कठोर वाटतात. तरीही ते एक गहन सत्य उलगडतात: स्वर्गराज्याची रहस्ये स्वीकारण्यासाठी अंतःकरणाची योग्य तयारी असावी लागते. दैवी सत्ये विवेक न बाळगता कोणापुढेही मांडू नयेत, विशेषतः जे त्यांचा तिरस्कार करतील किंवा वैरभावाने त्यांना प्रत्युत्तर देतील अशा लोकांपुढे ती मांडू नयेत. देवाची अधिक गहन रहस्ये स्वीकारण्यासाठी आणि समजून घेण्यासाठी श्रद्धा आवश्यक आहे. शेवटच्या भोजनाच्या वेळी येशूने बारा शिष्यांना असेच एक तत्त्व सांगितले: “मला अजून तुम्हाला पुष्कळ काही सांगायचे आहे, पण ते आता तुम्हाला पेलणार नाही. पण तो, सत्याचा आत्मा, येईल तेव्हा तो तुम्हाला संपूर्ण सत्याकडे नेईल” (योहान 16:12–13).

देवाचा सनातन शब्द असलेल्या येशूला दैवी सत्याचे परिपूर्ण आणि संपूर्ण ज्ञान होते, तरी त्याने आपल्या शिष्यांना सर्व काही एकाच वेळी उघड करून सांगितले नाही. तसे केले असते, तर ते त्यांना कदाचित पेलले नसते. त्याच्या अगदी जवळच्या अनुयायांनाही त्याची शिकवण समजून घेणे अनेकदा कठीण जात असे. ते त्याच्या शब्दांचा चुकीचा अर्थ लावत आणि स्वीकारण्यास कठीण असलेल्या सत्यांना विरोध करत. तरीही ख्रिस्त प्रत्येकाच्या ग्रहणक्षमतेनुसार आपल्या राज्याची रहस्ये हळूहळू उलगडतो.

दैवी रहस्ये इतकी अथांग, विशाल आणि गहन आहेत की परमानंददायी दर्शनात आपण देवाला समोरासमोर पाहू, तेव्हाच ती आपल्याला पूर्णपणे उमगतील. तोपर्यंत त्याची अधिक गहन सत्ये पडद्याआडच राहतात. याचा अर्थ आपण त्यांचा शोध घेणे थांबवावे असा नाही. उलट, आपली श्रद्धा आणि देवाविषयीचे ज्ञान जसजसे वाढते, तसतसा तो हा पडदा थोडाथोडा दूर करतो आणि आपल्याला स्वतःच्या अधिक जवळ आणतो. आपण पवित्रतेत पुढे जात असताना तो आपल्यामधील प्रज्ञेचे आध्यात्मिक वरदान परिपूर्ण करतो. त्यामुळे अखेरीस त्याच्यावरील आपले प्रेम अधिक गहिरे होते.

येशू ज्या मोत्यांचा उल्लेख करतो, ती या दैवी रहस्यांची प्रतीके आहेत. दैवी प्रज्ञेचा हा ठेवा आपण शोधला पाहिजे, जपला पाहिजे आणि श्रद्धापूर्वक स्वीकारला पाहिजे. देव सत्य हळूहळू उलगडतो, हे तत्त्व संत पौलाच्या सेवाकार्यातही दिसून येते. जीवनाला कलाटणी देणाऱ्या आपल्या परिवर्तनानंतर पौलाला असामान्य आध्यात्मिक अंतर्दृष्टी लाभली. तरी दैवी शिकवण तिच्या संपूर्णतेत स्वीकारण्यास आपले श्रोते नेहमीच तयार नसतात, हे त्याने ओळखले. करिंथकरांना त्याने लिहिले: “बंधूंनो, आध्यात्मिक लोकांशी बोलावे तसे मला तुमच्याशी बोलता आले नाही. देहाच्या अधीन असलेल्या लोकांशी, ख्रिस्तातील बालकांशी बोलावे तसे मला तुमच्याशी बोलावे लागले. मी तुम्हाला दूध पाजले, घन अन्न दिले नाही, कारण ते तुम्हाला घेता येत नव्हते” (1 करिंथकर 3:1–2).

संत पौलाप्रमाणे आपल्यालाही देवाने आपल्या दैवी प्रज्ञेची झलक दाखवली, तर तो जे उलगडून दाखवतो ते आपण जपले पाहिजे, श्रद्धेने त्यावर मनन केले पाहिजे आणि त्याला आपल्याशी अधिक सखोल संवाद साधू दिला पाहिजे. त्याच वेळी, आपली श्रद्धा इतरांना सांगताना, जे पवित्र आहे, म्हणजेच दैवी सत्याची मोती, स्वीकारण्याची त्यांची किती तयारी आणि क्षमता आहे, हे आपण लक्षात घेतले पाहिजे. शुभवर्तमानाचा तारणदायी संदेश सर्वांना सांगितलाच पाहिजे; पण त्यातील सर्वांत गहन रहस्ये केवळ प्रार्थनेतून आणि कृपा स्वीकारण्यास अंतःकरण खुले ठेवल्यानेच उमगतात.

“जे पवित्र आहे ते कुत्र्यांना देऊ नका आणि आपली मोती डुकरांपुढे टाकू नका…” असा इशारा देताना येशू आपल्याला शुभवर्तमानाचा प्रसार करण्यापासून परावृत्त करत नाही. उलट, शुभवर्तमानातील गूढ रहस्ये स्वीकारण्यास प्रत्येक जण लगेच तयार नसतो, हे तो आपल्याला शिकवत आहे. काही जण शुभवर्तमान सरळ नाकारतील, त्याकडे उदासीनतेने पाहतील किंवा वैरभावानेही प्रतिसाद देतील. म्हणून, आध्यात्मिक बालकांचे पोषण घन अन्नाने नव्हे तर दुधाने करणे गरजेचे आहे, हे संत पौलाने जसे ओळखले, तसेच सर्वांत गहन दैवी सत्ये इतरांना सांगताना आपणही विवेक बाळगला पाहिजे. ती सत्ये स्वीकारण्याची त्यांच्या अंतःकरणाची तयारी लक्षात घेऊनच ती मांडली पाहिजेत.

देवाचे सनातन सत्य स्वीकारण्यास तुमचे स्वतःचे अंतःकरण किती खुले आहे, यावर आज चिंतन करा. आध्यात्मिक दुधाची गरज असलेल्या बालकासारखे तुम्ही आहात का? तसे असेल, तर ते दूध आवडीने प्या आणि त्याने तुमच्या आत्म्याचे पोषण होऊ द्या. श्रद्धेत जसजसे तुम्ही परिपक्व होत जाल, तसतसा देवाच्या वचनावर प्रार्थनापूर्वक चिंतन करण्यासाठी अधिक वेळ द्या आणि खुल्या अंतःकरणाने त्याची प्रज्ञा शोधा. इतरांचे आध्यात्मिक पोषण करण्याची जबाबदारी देवाने तुमच्यावर सोपवली, तर ती प्रेमाने आणि सौम्यतेने पार पाडा. कोणती मोती तुम्ही इतरांना द्यावीत अशी देवाची इच्छा आहे, हे विवेकाने ओळखा. आधी आपण स्वतः स्वीकारण्यास तयार असलो, तरच देवाच्या हाकेला प्रतिसाद देऊन आपण त्याची साधने आणि शुभवर्तमानाचे प्रचारक होण्यास तयार होऊ.

हे शाश्वत ज्ञानाच्या प्रभू, श्रद्धेची रहस्ये अथांग आहेत. तुझ्या कृपेशिवाय ती माझ्या आकलनापलीकडे आहेत. तुझे गुप्त सान्निध्य आणि तुझ्या सत्याची अनमोल मोती मला उलगडून दाखवत मला अधिकाधिक तुझ्याजवळ ओढून घे. माझी समज वाढव, म्हणजे मी खुल्या अंतःकरणाने तुझ्या रहस्यांचे चिंतन करू शकेन. माझी श्रद्धा वाढत असताना, तुझ्या इच्छेप्रमाणे माझा उपयोग कर, जेणेकरून इतरांना त्यांच्या गरजेनुसार आध्यात्मिक पोषण मिळेल आणि ते तुझ्या दैवी ज्ञानात अधिकाधिक खोलवर जातील. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

आजचे संत आणि सण

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय