मराठी

भेटीतून जन्मलेली श्रद्धा

शुक्रवार, 3 जुलै 2026

संत थोमा प्रेषिताचा सण

आजची वाचने

संत थोमा — चित्रकार: लॉरेन्स ओपी, CC BY-NC-ND 2.0.

व्हिडिओ

येशू आला तेव्हा बारा जणांपैकी दिदिमुस नावाने ओळखला जाणारा थोमा त्यांच्याबरोबर नव्हता. म्हणून इतर शिष्य त्याला म्हणाले, “आम्ही प्रभूला पाहिले आहे.” पण थोमा त्यांना म्हणाला, “त्याच्या हातांवर खिळ्यांच्या खुणा पाहिल्याशिवाय, त्या खुणांत माझे बोट घातल्याशिवाय आणि त्याच्या कुशीतील जखमेत माझा हात घातल्याशिवाय मी विश्वास ठेवणार नाही.” योहान 20:24–25

येशूच्या पुनरुत्थानाविषयी शंका घेतली म्हणून संत थोमा विशेष ओळखला जातो; तरीही देवाने त्याच्याद्वारे गौरवशाली कार्ये केली. देव सर्वशक्तिमान असल्यामुळे त्याने थोमाच्या शंकेचेही रूपांतर केले: ती चर्चसाठी कृपेचा स्रोत ठरली आणि खऱ्या श्रद्धेचा व मनपरिवर्तनाचा आदर्श त्यातून दिसला. थोमाच्या जीवनात आपल्याला शंकेकडून श्रद्धेकडे, अनुपस्थितीकडून श्रद्धेच्या घोषणेकडे आणि भीतीकडून शांतीकडे जाणारा प्रवास दिसतो. आपल्यापैकी प्रत्येकाला हाच प्रवास करण्याचे आमंत्रण आहे.

संत थोमाला दिदिमुस असेही म्हणत; त्याचा अर्थ ‘जुळा’ असा होतो. पुनरुत्थित ख्रिस्ताने एकत्र जमलेल्या प्रेषितांना प्रथम दर्शन दिले, तेव्हा थोमा तिथे नव्हता. त्याची अनुपस्थिती हा योगायोग नव्हता, तर देवाच्या दैवी योजनेचा भाग होता. इतर शिष्यांनी “आम्ही प्रभूला पाहिले आहे” अशी साक्ष दिली, तेव्हा त्यांच्यावर विश्वास ठेवणे थोमाला कठीण गेले. चर्चच्या सहवासापासून किंवा नियमित प्रार्थनेच्या जीवनापासून दूर राहिल्याने आपण शंका आणि अविश्वासाला कसे बळी पडू शकतो, हे त्याच्या अनुपस्थितीतून दिसते. त्याच्या मनाला प्रत्यक्ष पुरावा हवा होता: “खिळ्यांच्या खुणा पाहिल्याशिवाय… मी विश्वास ठेवणार नाही.” या शब्दांत थोमा प्रत्येक मानवी हृदयात उमटणारी हाक व्यक्त करतो: आपल्याला खात्री हवी असते, पण आपण मागतो तो पुरावा मिळाल्याशिवाय विश्वास ठेवणे आपल्याला कठीण जाते.

एका आठवड्यानंतर, जो दिवस आता दैवी दयेचा रविवार म्हणून साजरा केला जातो, त्या दिवशी येशू पुन्हा एकदा दारे बंद असलेल्या खोलीत आला आणि त्यांच्यामध्ये उभा राहिला. त्याच्या उपस्थितीतून शांती पसरली: “तुम्हांला शांती असो.” त्याचे पहिले शब्द सर्वांना उद्देशून नव्हते, तर थोमाला उद्देशून होते. त्याच्या दुखावलेल्या श्रद्धेला मायेने साद घालत येशू म्हणाला, “तुझे बोट येथे ठेव आणि माझे हात पाहा… तुझा हात पुढे कर आणि माझ्या कुशीतील जखमेत घाल.” येशू थोमाला लाजवत नाही; तो त्याला आमंत्रण देतो. ज्या जखमांनी मृत्यूवर विजय मिळवला, त्याच जखमांना स्पर्श करण्यासाठी तो थोमाला बोलावतो, जेणेकरून त्याने दैवी दयेच्या रहस्यात केवळ बुद्धीने नव्हे, तर शरीराने आणि आत्म्यानेही प्रवेश करावा.

जिवंत ख्रिस्ताशी प्रत्यक्ष भेट झाल्यावर थोमाचे रूपांतर होते. त्या निर्णायक क्षणी तो प्रार्थनेत संपूर्ण पवित्र शास्त्रातील सर्वांत महान श्रद्धाघोषणांपैकी एक उच्चारतो: “माझ्या प्रभू, माझ्या देवा!” ख्रिस्ताचे देवत्व तो अगदी स्पष्टपणे घोषित करतो. शंका घेणारा शिष्य आता श्रद्धावान प्रेषित बनतो. पुढे पृथ्वीच्या टोकापर्यंत साक्ष देण्यासाठी त्याला पाठवले जाईल.

थोमाचा प्रवास आपल्याला आपल्या स्वतःच्या प्रवासावर चिंतन करण्यास आमंत्रित करतो. थोमाप्रमाणे आपणही कधी कधी पुनरुत्थित प्रभूला भेटण्याची संधी गमावतो. दररोज प्रार्थना न करणे, मिस्साला नियमितपणे उपस्थित न राहणे, आपल्या पापांची कबुली न देणे किंवा आध्यात्मिक वाचन, पवित्र साक्रामेंताची आराधना, आध्यात्मिक शिबिरे किंवा परगण्यातील विशेष श्रद्धा-जागृती कार्यक्रम यांद्वारे आपल्या आत्म्याचे पोषण न करणे, यांमुळे आपण ख्रिस्तापासून दुरावू शकतो आणि आपली श्रद्धा कमकुवत होऊ शकते. कृपा मिळण्याच्या या मार्गांकडे दुर्लक्ष केल्याने आध्यात्मिक शंका आणि दुर्बलतेला वाव मिळू शकतो.

हा संघर्ष तुमच्याही परिचयाचा असेल, तर संत थोमाच्या उदाहरणातून धीर घ्या. तुमची श्रद्धा डळमळली असेल, विशेषतः तुमच्या मनात गंभीर शंका असतील, किंवा सांसारिक चिंतांमुळे तुम्ही कृपेच्या जीवनापासून दूर गेला असाल, तर थोमाची प्रार्थना आपलीशी करा: “माझ्या प्रभू, माझ्या देवा!” जे त्याने पाहिले त्यावर त्याने आपली श्रद्धा व्यक्त केली, जेणेकरून अद्याप आपल्या डोळ्यांना न दिसणाऱ्या ख्रिस्तावर आपण आपली श्रद्धा व्यक्त करावी. श्रद्धेच्या खात्रीने आणि अंतःकरणातील खऱ्या तळमळीने म्हटलेली ही छोटीशी, साधी प्रार्थना आपली श्रद्धा वाढवते आणि आपल्याला आवश्यक असलेली स्पष्ट दृष्टी देते.

आज या प्रसंगावर चिंतन करा: पास्का रविवारी पुनरुत्थानानंतर येशूने प्रथम दर्शन दिले, तेव्हा थोमा तिथे नव्हता. त्याची निराशा आणि शंका समजून घेण्याचा प्रयत्न करा. येशूने पुन्हा दर्शन देईपर्यंत आठवडाभर त्या भावना थोमाच्या मनात होत्या. तुम्हालाही असे कधी वाटले होते का, ते आठवा आणि थोमाच्या जागी स्वतःला पाहा. मग एका आठवड्यानंतरच्या त्या क्षणाकडे वळा, जेव्हा येशूने शिष्यांना दर्शन दिले आणि थोमाही तिथे होता. येशू आपल्या जखमांना स्पर्श करण्यासाठी तुम्हाला जे आमंत्रण देतो, ते थोमाबरोबर ऐका. थोमाबरोबर श्रद्धेने म्हणा, “माझ्या प्रभू, माझ्या देवा!” ही प्रार्थना पुन्हा म्हणा आणि थोमाच्या मनात नव्याने जागी झालेली उत्कट श्रद्धा अनुभवण्याचा प्रयत्न करा. आपण प्रभूला डोळ्यांनी पाहत नाही, पण आत्म्याने त्याला ओळखू लागतो. आपल्या सर्वांकडून प्रभूला अशीच श्रद्धा हवी आहे.

माझ्या प्रभू, माझ्या देवा! माझा खरोखरच तुझ्यावर विश्वास आहे आणि तो विश्वास मी मनापासून व्यक्त करतो. माझ्या श्रद्धेची परीक्षा होते, माझे पाऊल डळमळते किंवा प्रार्थना आणि भक्तीपासून माझे लक्ष विचलित होते, तेव्हा मला संत थोमसांची आठवण करून दे. त्यांचे शब्द पुन्हा पुन्हा माझ्या ओठांवर येऊ दे, म्हणजे त्यांच्यासोबत मी सतत उद्गारत राहीन, “माझ्या प्रभू, माझ्या देवा!” हे संत थोमस, आमच्यासाठी प्रार्थना करा. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

आजचे संत – संत थोमा प्रेषित

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन

सर्व संत / सण

मिस्साच्या वाचनांचे पर्याय