१५ जुलै २०२६
संत बोनावेंचर, बिशप व चर्चचे धर्मपंडित यांचा स्मृतिदिन
आजची वाचने
सामान्य काळातील पंधराव्या आठवड्याच्या बुधवारची वाचने
येशू प्रार्थना करण्यासाठी एकटेच डोंगरावर चढून जातात, जेम्स टिसो यांचे चित्र
“हे पित्या, स्वर्ग आणि पृथ्वीच्या प्रभो, मी तुझी स्तुती करतो, कारण तू या गोष्टी ज्ञानी आणि विद्वान लोकांपासून लपवून ठेवल्यास, पण बालकांसारख्या असणाऱ्यांना त्या प्रकट केल्यास. होय, पित्या, तुझी कृपामय इच्छा अशीच होती. माझ्या पित्याने सर्व काही माझ्या हाती सोपवले आहे. पित्याशिवाय पुत्राला कोणी ओळखत नाही; आणि पुत्राशिवाय व ज्याला पुत्र पित्याला प्रकट करू इच्छितो त्याच्याशिवाय पित्याला कोणी ओळखत नाही.” मत्तय 11:25–27
आजच्या शुभवर्तमानात येशू पित्याची जी स्तुती करतात, ती विशेष अर्थपूर्ण आहे. येशू मानवही आहेत आणि देवही आहेत. त्यांच्या स्तुतीचा उगम त्यांच्या दैवी स्वरूपात होता आणि त्यांच्या मानवी स्वरूपातून ती दैवी कृतज्ञतेची परिपूर्ण अभिव्यक्ती म्हणून प्रकट झाली. येशूंसाठीच नव्हे, तर आपल्यासाठीही ही गोष्ट महत्त्वाची आहे.
देव स्वतः आपल्यामध्ये आणि आपल्याद्वारे कार्य करत नाही, तोपर्यंत मानव म्हणून आपण दैवी कृती करू शकत नाही किंवा दैवी कृतज्ञतेची परिपूर्णता गाठू शकत नाही. देवाचा पुत्र या एकाच व्यक्तीत येशूंचे दैवी व मानवी स्वरूप परिपूर्णपणे एकरूप आहे. म्हणून त्यांनी पित्याला परिपूर्ण स्तुती अर्पण केली एवढेच नव्हे, तर मानवी स्वरूपालाही उन्नत केले, जेणेकरून त्यांच्याशी एकरूप होऊन आपणही तशीच स्तुती करू शकू.
“हे पित्या, स्वर्ग आणि पृथ्वीच्या प्रभो, मी तुझी स्तुती करतो,” असे म्हणणाऱ्या येशूंबरोबर आपण प्रार्थना करतो, तेव्हा पित्याच्या दैवी ज्ञानाबद्दल आणि आपल्या जीवनातील त्याच्या कार्याबद्दल येशू जी परिपूर्ण स्तुती करतात, तीत आपण सहभागी होतो. ख्रिस्ताच्या स्तुतीशी एकरूप झालेली आपली स्तुती केवळ भावनेतून व्यक्त होणाऱ्या आभारांपुरती मर्यादित राहत नाही. ती आपले संपूर्ण अस्तित्व व्यापणारी पित्याची आराधना बनते; दैवी प्रेरणेने आपण पिता कोण आहे आणि त्याने आपल्यामध्ये काय साधले आहे, हे जाहीरपणे मान्य करतो. या स्तुतीने देवाचा गौरव होतो आणि आपले रूपांतर होते. पुत्राशी एकरूप होऊन पित्याची स्तुती करण्यापेक्षा अधिक परिपूर्ण किंवा आपल्या जीवनावर अधिक खोल परिणाम करणारी दुसरी कोणतीही प्रार्थना नाही.
येशू पित्याची स्तुती का करतात, हेही महत्त्वाचे आहे. “या गोष्टी” लपवण्यात आणि त्या प्रकट करण्यात पित्याचे जे ज्ञान दिसते, त्याबद्दल येशू त्याचे आभार मानतात. ग्रीक भाषेत लपवणे आणि प्रकट करणे यांसाठी वापरलेली क्रियापदे ठसठशीत आहेत. दोन्ही कृती हेतुपूर्वक केल्या आहेत, हे त्यांतून स्पष्ट होते आणि त्यांच्यातील तीव्र विरोध उठून दिसतो. “ज्ञानी आणि विद्वान” लोकांपासून पिता ही रहस्ये लपवतो. येथे ज्ञानी आणि विद्वान म्हणजे शिकलेले किंवा बुद्धिमान लोकच असे नाही. स्वतःच्याच बळावर विसंबणारे, आपल्या बुद्धिसामर्थ्याचा गर्व बाळगणारे आणि दैवी रहस्य स्वीकारण्यास तयार नसलेले लोक येथे अभिप्रेत आहेत.
पण बालकांसारख्या असणाऱ्यांना पिता या गोष्टी प्रकट करतो. “बालकांसारखे” असा अनुवाद केलेल्या ग्रीक शब्दाचा शब्दशः अर्थ “अर्भके” किंवा “तान्ही बाळे” असा आहे. नम्र, खुल्या मनाचे आणि विश्वास ठेवणारे लोक यात अभिप्रेत आहेत. आपण सर्वस्वी देवावर अवलंबून आहोत, याची त्यांना जाणीव असते. बालकांसारखे असणे म्हणजे बुद्धीचा अभाव नव्हे; उलट, ते अधिक उंच पातळीच्या ज्ञानाचे लक्षण आहे. खरी बुद्धिमत्ता केवळ लौकिक ज्ञानात किंवा मानवी विद्वत्तेत नसते; ती दैवी ज्ञान आकलन करण्यात दिसते.
हे दैवी ज्ञान श्रद्धेच्या देणगीतून येते. श्रद्धेमुळे आत्म्याला अधिक सखोल आकलनाचा मार्ग खुला होतो. संत ऑगस्टीन हे किती सुंदरपणे सांगतात: “आकलन हे श्रद्धेचे फळ आहे. म्हणून श्रद्धा ठेवता यावी यासाठी आधी समजून घेण्याचा प्रयत्न करू नका; उलट, समजून घेता यावे म्हणून श्रद्धा ठेवा.” नम्र, खुल्या मनाची आणि विश्वासपूर्ण श्रद्धा आधी येते. त्यानंतर ज्ञान व समज यांची दाने मिळतात.
येशू “या गोष्टी” म्हणतात, ती म्हणजे दैवी ज्ञान आणि समज यांची पवित्र रहस्ये. गर्विष्ठ किंवा स्वतःच्याच बळावर विसंबणाऱ्या लोकांना ती उलगडत नाहीत. पण आध्यात्मिक बालपणाच्या साधेपणाने आणि विश्वासाने पित्याकडे येणाऱ्यांना ती विनामूल्य दिली जातात. ही रहस्ये उलगडतात, तेव्हा येशू पित्याची स्तुती करतात आणि आपल्यालाही त्या स्तुतीत सहभागी होण्याचे कारण मिळते.
आज देवासमोर तुमची मनोवृत्ती कशी आहे, याचे चिंतन करा. स्वतःच्याच बळावर विसंबून, आपल्या कर्तृत्वाचा गर्व बाळगून किंवा श्रद्धा ठेवण्यापूर्वी सर्व काही समजून घेण्याच्या इच्छेने देवाकडे जाण्याचा मोह तुम्हाला होतो का? की तुम्ही बालकासारखे त्याच्याकडे जाता—नम्रपणे, विश्वासाने आणि कृपेची रहस्ये स्वीकारण्यास तयार असलेल्या खुल्या मनाने? बालकांसारख्या असणाऱ्यांना मिळणाऱ्या ज्ञानाची आणि समजेची आस धरा. ही दाने मिळाल्यावर येशूंच्या स्वरात आपला स्वर मिसळून पित्याला परिपूर्ण स्तुती अर्पण करा. या एकस्वर स्तुतीत तुम्ही देवाचा गौरव कराल आणि ज्या दैवी ज्ञानाची तुम्ही आराधना करता, तेच ज्ञान तुमचे रूपांतर घडवेल.
हे पित्या, स्वर्ग आणि पृथ्वीच्या प्रभो, मला नम्र आणि साधे कर, आणि तू जे काही प्रकट करू इच्छितोस ते स्वीकारण्यासाठी माझे मन खुले कर. तुझा पुत्र येशू यांच्यासोबत, माझ्या आणि इतरांच्या जीवनात तू दिलेले आशीर्वाद ओळखण्यास मला मदत कर. तुझ्या प्रिय पुत्राच्या स्वरात माझा स्वर मिसळून मी सदैव तुझी स्तुती करावी आणि तुझे आभार मानावेत. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
आजचे संत – संत बोनावेंतुर, बिशप आणि ख्रिस्तसभेचे धर्माचार्य, यांचे स्मरण
सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन



