मराठी

नियमांच्या चौकटीपलीकडे जाऊन प्रेम करणे

१७ जुलै २०२६
सामान्य काळातील पंधराव्या आठवड्याचा शुक्रवार
आजची वाचने

शब्बाथ दिवशी कणसे तोडण्याच्या कृतीचे ख्रिस्त समर्थन करतो, मार्टेन व्हान वाल्केनबोर्ख यांचे चित्र

व्हिडिओ

शब्बाथ दिवशी येशू धान्याच्या शेतातून जात होता. त्याच्या शिष्यांना भूक लागली होती, म्हणून ते कणसे तोडून खाऊ लागले. हे पाहून परुशी त्याला म्हणाले, “पाहा, शब्बाथ दिवशी जे करण्याची परवानगी नाही, ते तुमचे शिष्य करत आहेत.” तो त्यांना म्हणाला, “दावीदाला आणि त्याच्या सोबत्यांना भूक लागली तेव्हा त्याने काय केले, हे तुम्ही वाचले नाही काय…?” मत्तय 12:1–3

जुन्या करारातील नियमशास्त्राचा गाभा म्हणजे दहा आज्ञा. पण त्या नियमशास्त्रात अनेक विधिनियम, आदेश आणि धार्मिक विधींविषयीच्या सूचनांचाही समावेश होता. जुना करार चांगला होता, कारण त्यात देवाच्या शाश्वत नियमाचे प्रतिबिंब होते. तरीही ख्रिस्तामध्येच लाभणारी पूर्ण स्पष्टता आणि अंतःकरणाचे परिवर्तन त्यात नव्हते. हे नीट जुळवून न घेतलेल्या दुर्बिणीतून पाहण्यासारखे आहे. त्यातून साधारण आकार दिसतो, पण बारीक तपशील धूसर राहतात.

येशूने जुना करार रद्द केला नाही. त्याचा खरा अर्थ उलगडून आणि त्याचा मूळ हेतू पुन्हा प्रस्थापित करून त्याने तो पूर्णत्वास नेला. ख्रिस्तामध्ये नियमशास्त्राचा अर्थ स्पष्ट होतो, त्याला अधिक उंची प्राप्त होते आणि ते परिपूर्ण होते. आजच्या शुभवर्तमानात आपल्याला या दैवी स्पष्टतेची झलक दिसते. आपला प्रभू शब्बाथचा सखोल अर्थ आणि नियमशास्त्राला जिवंतपणा देणारा भाव आपल्यासमोर उलगडतो. त्या भावाचे मूळ विधींच्या ताठर पालनात नव्हे, तर दयेत, प्रेमात आणि देवाशी असलेल्या ऐक्यात आहे.

कणसे तोडून शब्बाथचा भंग केल्याचा आरोप येशूच्या शिष्यांवर करणाऱ्या परुश्यांना, ज्या नियमशास्त्राचे रक्षण करण्याचा ते दावा करत होते, त्याचाच खरा अर्थ समजला नव्हता. अनेक धार्मिक नेत्यांनी देवाच्या आज्ञांना केवळ बाह्य नियमपालनापुरते मर्यादित करून त्यांचे स्वरूप कसे विकृत केले, हे आपल्याला शुभवर्तमानांत ठिकठिकाणी दिसते. नियमशास्त्राचा हेतू देवावर आणि शेजाऱ्यावर प्रेम करण्याची वृत्ती जोपासणे हा होता; पण त्यांनी आज्ञांची त्या प्रेमापासून फारकत केली.

कदाचित तुमच्याही आध्यात्मिक वाटचालीत अशा प्रवृत्तीशी तुमचा संघर्ष झाला असेल. रविवारी मिस्साला हजेरी, महिन्यातून एकदा पापस्वीकार, सकाळ-संध्याकाळ प्रार्थना—या गोष्टी केल्या की मनातल्या यादीत त्यांच्यापुढे खूण केली जाते. या गोष्टी चांगल्या असल्या, तरी आपले अंतःकरण देवापासून दूर राहू शकते. परुश्यांप्रमाणे आपणही देवाने आपल्याला त्याच्याशी नाते जोडण्यासाठी दिलेल्या सुंदर आमंत्रणाकडे निव्वळ व्यवहार म्हणून पाहू लागण्याचा धोका आहे.

नियमशास्त्रामागचा खरा भाव अधोरेखित करण्यासाठी येशू होशेय संदेष्ट्याचे शब्द उद्धृत करतो: “मला दया हवी आहे, बलिदान नव्हे” (मत्तय 12:7; तुलना करा: होशेय 6:6). बलिदान अर्पण करणे चांगले होते. पण बाह्य धार्मिक आचरणाची प्रेम, न्याय आणि देवाशी एकरूप होण्याची आस यांच्यापासून फारकत झाली, तर ते देवाच्या दृष्टीने निर्जीव, किंबहुना आक्षेपार्हही ठरते.

ख्रिस्तामध्ये आपल्याला सत्याचा संपूर्ण प्रकाश लाभला आहे—कृपेचा, दयेचा आणि मुक्तीचा नवा नियम. नियमांच्या बाह्य पालनापलीकडे जाऊन अंतःकरणाच्या परिवर्तनाचा अनुभव घेण्याचे आमंत्रण ख्रिस्ताद्वारे आपल्याला मिळते. असे परिवर्तन घडावे, हाच नियमशास्त्राचा सुरुवातीपासूनचा हेतू होता. हे परिवर्तन आपल्या दैनंदिन जीवनाच्या प्रत्येक अंगाला स्पर्श करते. जेव्हा आपण इतरांविषयी कुचाळक्या करणे टाळतो, तेव्हा आपण केवळ एखादा नियम पाळत नसतो, तर इतरांमधील ख्रिस्ताचे अस्तित्व ओळखत असतो. जेव्हा आपण प्रार्थनेसाठी वेळ काढतो, तेव्हा तो केवळ कर्तव्यपूर्तीसाठी नव्हे, तर आपल्या अस्तित्वाच्या केंद्रस्थानी असलेले देवाशी नाते जोपासण्यासाठी असतो. जेव्हा आपण क्षमा करण्याचे ठरवतो, तेव्हा ती केवळ आज्ञा आहे म्हणून नव्हे, तर आपण देवाची दया अनुभवली आहे आणि तीच दया इतरांनाही दाखवण्याची आपल्याला आस आहे म्हणून.

चर्चने विश्वासूपणे आपल्यापर्यंत पोहोचवलेल्या ख्रिस्ताच्या प्रत्येक शिकवणीला आणि आज्ञेला हे तत्त्व लागू होते. केवळ आज्ञा पाळायची म्हणून नव्हे, तर ख्रिस्ताच्या वचनातून वाहणारी दैवी दया स्वीकारण्यासाठी आणि ती इतरांपर्यंत पोहोचवण्याचे साधन बनण्यासाठी आपल्याला आज्ञापालनाचे आवाहन आहे.

पवित्र शास्त्र आणि चर्च यांच्याद्वारे देवाने जे काही प्रकट केले आहे, त्यावर आज चिंतन करा. त्याची शिकवण म्हणजे ओझे वाटावे असे नियम नव्हेत, तर देवाशी ऐक्याकडे नेणाऱ्या प्रकाशमय वाटा आहेत. आपण पवित्र व्हावे आणि आपले जीवन फलदायी व्हावे, हा देवाच्या प्रत्येक आज्ञेचा अंतिम हेतू आहे. यातूनच देवाचा गौरव होतो. हे ध्येय लक्षात ठेवा, म्हणजे तुमची प्रत्येक कृती देवाच्या शाश्वत नियमाच्या खऱ्या हेतूशी सुसंगत राहील आणि ती कधीही केवळ पोकळ आज्ञापालन ठरणार नाही.

हे पित्या, हे देवा, हे शाश्वत सत्य, मोशे आणि संदेष्टे यांच्याद्वारे तू जे काही प्रकट केलेस, ते तुझ्या शाश्वत नियमाचे प्रतिबिंब होते. आमचा प्रभू येशू याच्यामध्ये तू सत्याची परिपूर्णता उलगडून दाखवलीस. तुझ्या राज्यात सहभागी होण्यासाठी आम्हाला जे काही जाणणे आवश्यक आहे, ते सर्व तू त्याच्यामध्ये प्रकट केलेस. तू माझ्यासमोर ठेवलेली प्रत्येक शिकवण आणि प्रत्येक नियम हे ओझे म्हणून नव्हे, तर तुझ्याशी ऐक्याकडे नेणारी तेजस्वी आणि गौरवमय वाट म्हणून पाहण्याची कृपा मला दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

आजचे संत आणि सण

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय