मराठी

सौम्यतेचे शांत सामर्थ्य

18 जुलै 2026
सामान्य काळातील पंधराव्या आठवड्याचा शनिवार
आजची शास्त्रवाचने

संत कामिलस दे लेलिस, याजक — अमेरिकेत ऐच्छिक स्मृतिदिन
(अमेरिकेबाहेर 14 जुलै रोजी साजरा केला जातो)

ख्रिस्ताचे एकांतचिंतन — चित्रकार: आल्फॉन्स ऑस्बेअर

व्हिडिओ

परुशी बाहेर गेले आणि येशूला ठार मारण्यासाठी त्यांनी त्याच्याविरुद्ध कट रचला. हे कळताच येशू तेथून निघून गेला. पुष्कळ लोक त्याच्यामागे गेले. त्याने त्या सर्वांना बरे केले, पण आपली ओळख इतरांना सांगू नका, अशी त्याने त्यांना ताकीद दिली. मत्तय 12:14–16

देवावर प्रेम करणाऱ्या आणि त्याच्याशी एकरूप झालेल्या आत्म्यांना आजचे शुभवर्तमान विरोधाला कसे सामोरे जावे याविषयी एक गहन धडा देते. “परुशी बाहेर गेले आणि येशूला जिवे मारण्यासाठी त्यांनी त्याच्याविरुद्ध मसलत केली.” का? कारण शब्बाथच्या दिवशी विश्रांती घेण्याच्या नियमाचा त्यांनी अत्यंत कठोर अर्थ लावला होता. परंतु देवाचा पुत्र येशू, पिता आणि पवित्र आत्मा यांच्याशी एकत्वात, स्वतः त्या नियमाचा उगम आहे. सृष्टीच्या निर्मितीच्या सहा दिवसांनंतर देवाने घेतलेल्या विश्रांतीची आठवण करून देणे, हा शब्बाथचा हेतू होता. त्या चिंतनमय विश्रांतीत लोकांनी देवाच्या चांगुलपणाचे चिंतन करावे, अशी अपेक्षा होती.

परुश्यांनी शब्बाथचे रूपांतर एका जाचक बंधनात केले होते. नियमाचा भंग होऊ नये या अतिरेकी धास्तीने पाळायचे ते एक पोकळ कर्तव्य बनले होते. शब्बाथचा विधाता आणि प्रभू असलेल्या येशूची दृष्टी मात्र अगदी वेगळी होती. प्रेमाची कृत्ये करण्यापासून कधीही मागे हटू नये, शब्बाथच्या दिवशीसुद्धा नाही. शब्बाथच्या दिवशी वाळलेल्या हाताच्या एका माणसाला बरे करण्याच्या या “अपराधासाठी” परुश्यांनी येशूच्या हत्येचा कट रचायला सुरुवात केली.

हे लक्षात येताच येशू त्या ठिकाणाहून निघून गेला. त्याने घेतलेली ही माघार भित्रेपणातून नव्हे, तर सौम्यतेतून आली होती. या सद्गुणाचा अर्थ आपल्या जगात अनेकदा चुकीचा लावला जातो. पवित्र शास्त्रानुसार सौम्यता म्हणजे दुर्बलता किंवा भित्रेपणा नव्हे; ती म्हणजे स्वतःच्या सामर्थ्यावर पूर्ण ताबा असणे. त्या सामर्थ्याला प्रज्ञा आणि प्रेम दिशा देतात. येशूकडे सर्व सामर्थ्य होते, तरीही त्याने संयम बाळगला. आपल्या शत्रूंचा नाश करण्यासाठी तो देवदूतांच्या सेना बोलावू शकला असता; पण त्याऐवजी तो शांतपणे तिथून निघून गेला. त्याची घटिका अजून आली नव्हती.

या दैवी सौम्यतेमुळे येशूला आपले कार्य शांत निर्धाराने पुढे चालू ठेवता आले. अनेक लोक त्याच्यामागे आले आणि त्याने त्या सर्वांना बरे केले. अशा रीतीने त्याने त्यांच्या विस्कटलेल्या जीवनांना आरोग्य दिले आणि ती पुन्हा सावरली. या प्रसंगात येशूचे शांत सामर्थ्य पूर्णपणे प्रकट झालेले दिसते. तो सभास्थानाच्या पुढाऱ्यांशी युद्ध करायला नव्हे, तर कृपेचे आणि सत्याचे राज्य स्थापन करायला आला होता.

यशयाच्या भविष्यवाणीनुसार येशू शांतपणे आणि दयेने लोकांची अंतःकरणे आपल्याकडे ओढतो. “चेचलेला बोरू” नाजूक, वाकलेला आणि निरुपयोगी वाटत असला, तरी तो तोडणार नाही. “धुमसणारी वात” लुकलुकत असली आणि जवळजवळ विझली असली, तरी तो विझवणार नाही. उलट, जे दुखावले आहे ते तो बरे करतो, विझू पाहणारी ज्योत पुन्हा पेटवतो आणि धीराने न्यायाला विजयापर्यंत नेतो (पाहा मत्तय 12:18–21).

तुमच्यावर सोपवलेल्या कार्याचा आणि तुम्हाला सहन कराव्या लागणाऱ्या विरोधाचा विचार करा. कामाच्या ठिकाणी तुमचे सहकारी तुमच्या कॅथलिक आचरणाची थट्टा करतात का? उदाहरणार्थ, शुक्रवारी तुम्ही उपवास करता किंवा दररोज प्रार्थनेसाठी थोडा वेळ बाजूला जाता म्हणून? विवाह, लैंगिकता किंवा जीवनाचे पावित्र्य यांविषयी कॅथलिक चर्च जी शिकवण देते, तिच्याशी तुम्ही दाखवत असलेली निष्ठा तुमच्या घरचे लोक उडवून लावतात का? गरिबांची सेवा करण्याच्या तुमच्या बांधिलकीवर तुमचे मित्र आक्षेप घेतात का? ‘हा वेळ वाया घालवण्यापेक्षा नोकरी-व्यवसायात प्रगती करण्यासाठी वापरता आला असता,’ असे ते म्हणतात का?

खरे सामर्थ्य प्रकट करणाऱ्या सौम्यतेने, ख्रिस्ताप्रमाणे प्रतिसाद देण्याचे आवाहन आपल्यापैकी प्रत्येकाला आहे. बोलणी सहन करण्याची तुमची “घटिका” आली आहे का, की आजच्या शुभवर्तमानातील ख्रिस्ताप्रमाणे शत्रुत्वापासून दूर होऊन, तुमच्या साक्षीद्वारे देव ज्यांना स्वतःकडे ओढत आहे त्यांच्याकडे लक्ष देण्याचे आवाहन तुम्हाला होत आहे? प्रार्थनेत याचा विवेक करा.

देवाची इच्छा पूर्ण करण्याचा प्रयत्न करताना तुम्हाला ज्या विरोधाला सामोरे जावे लागते, त्यावर आज चिंतन करा. प्रत्येक लढाई आजच लढली पाहिजे असे नाही. इतरांच्या अंतःकरणांत देवाच्या राज्याचा पाया भक्कम करता यावा म्हणून नम्रता आणि सौम्यता अनेकदा आपल्याला शांतपणे माघार घ्यायला सांगतात. अर्थात, आपल्यापैकी प्रत्येकाच्या जीवनात क्रुसाची घटिका येईल. ती आली की आपण क्रूस प्रेमाने स्वीकारला पाहिजे. पण तो क्षण येईपर्यंत, मौनातही विवेकाने निर्णय घेत, ऐकत आणि प्रेम करत आपण येशूच्या पावलांवर चालतो.

हे परिपूर्ण प्रज्ञेच्या प्रभू, तुझ्या प्रेमाला परुश्यांनी शत्रुत्वाने उत्तर दिले, तरी तू प्रत्येक वेळी त्यांना प्रत्यक्ष विरोध केला नाहीस. कधी तू स्पष्टपणे बोललास, तर कधी शांतपणे आपले कार्य पुढे चालू ठेवण्यासाठी तिथून निघून गेलास. हे प्रभू, मला विवेकी हृदय दे, म्हणजे सत्याच्या बाजूने कधी ठाम उभे राहावे आणि नम्रपणे मौन कधी स्वीकारावे, हे मला कळेल. तुझीच इच्छा पूर्ण करण्याची धडपड मी करावी, जेणेकरून माझ्या जीवनात आणि माझ्या जीवनाद्वारे तुझे कृपेचे राज्य अधिक पूर्णपणे प्रस्थापित होईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

आजचे संत – संत कामिलस दे लेलिस, याजक—अमेरिकेतील ऐच्छिक स्मृतिदिन
(अमेरिकेबाहेर हा स्मृतिदिन १४ जुलै रोजी पाळला जातो)

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन

सर्व संत / सण

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय