मराठी

भीतीला योग्य स्थान

16 ऑक्टोबर 2026
सामान्य काळातील अठ्ठाविसाव्या आठवड्याचा शुक्रवार
आजची वाचने

संत हेडविग, धर्मव्रती — ऐच्छिक स्मरण

संत मार्गारेट मेरी अलाकोक, कुमारी — ऐच्छिक स्मरण

ख्रिस्त आणि व्यभिचार करताना पकडलेली स्त्री, सेबास्तियानो रिचीएक्स यांचे चित्र

व्हिडिओ

“माझ्या मित्रांनो, मी तुम्हाला सांगतो, जे शरीराचा जीव घेतात, पण त्यानंतर आणखी काही करू शकत नाहीत, त्यांना भिऊ नका. तुम्ही कोणाला भ्यावे हे मी तुम्हाला सांगतो. जीव घेतल्यानंतर गेहेन्नात टाकण्याचा अधिकार ज्याला आहे, त्याला भिऊन असा. होय, मी तुम्हाला सांगतो, त्यालाच भिऊन असा.” लूक 12:4–5

शरीराला होणारी इजा, इतकेच काय तर मृत्यूही, आपल्यासमोरचा सर्वांत मोठा धोका नाही. अचानक मृत्यू येण्याची कल्पना अनेकांना नक्कीच भयावह वाटते. अशी दुःखद घटना घडली की मृत व्यक्तीच्या प्रियजनांनी शोक करणे स्वाभाविकच आहे. प्रिय व्यक्ती गमावल्याचे दुःख खरे आहे. पण येशू स्पष्ट सांगतो की देवापासून कायमचे दूर होण्याची भीती आपल्याला त्याहून कितीतरी अधिक वाटली पाहिजे. इतिहासात अनेक हुतात्म्यांचा मोठा सन्मान केला गेला आहे, कारण त्यांनी श्रद्धेने आणि देवावर पूर्ण भरवसा ठेवून धैर्याने मृत्यूला तोंड दिले. आपल्या शरीराला काय होईल यापेक्षा त्यांनी पापाची अधिक भीती बाळगली.

वरील उताऱ्यात येशू आपल्या शिष्यांना प्रेमाने “माझ्या मित्रांनो” असे संबोधून आपल्या बोधाला सुरुवात करतो. तो आपल्यालाही तसेच संबोधतो. मग तो आपल्याला सांगतो की जे केवळ शरीराचा जीव घेऊ शकतात, पण त्यापलीकडे काहीही करू शकत नाहीत, त्यांना भिऊ नका. त्याऐवजी, “जीव घेतल्यानंतर गेहेन्नात टाकण्याचा अधिकार ज्याला आहे,” त्याचीच आपण भीती बाळगावी.

पहिल्यांदा वाचताना येशू सैतानाविषयी बोलत आहे असे वाटेल; पण तसे नाही. एखाद्या आत्म्याला गेहेन्नात, म्हणजेच नरकात, टाकण्याचा अधिकार सैतानाला नाही. तो अधिकार फक्त देवाला आहे. येशू स्पष्ट सांगतो की आपण देवाचे भय बाळगले पाहिजे: “होय, मी तुम्हाला सांगतो, त्यालाच भिऊन असा.”

तुम्ही देवाचे भय बाळगता का? हे प्रथम गोंधळात टाकणारे वाटले, तरी त्याचा योग्य अर्थ समजला की ते आपल्याला खरे तर मुक्त करते. येशू ज्या भयाविषयी बोलतो, ते दुष्ट धमक्यांमुळे निर्माण होणारे अयोग्य भय नाही. ते पवित्र भय आहे—पवित्र आत्म्याच्या सात वरदानांपैकी एक. या वरदानाचा उल्लेख सर्वप्रथम जुन्या करारात असा आला आहे: “परमेश्वराचे भय ही ज्ञानाची सुरुवात आहे, आणि त्या पवित्र देवाची ओळख म्हणजे समज.” (नीतिसूत्रे 9:10)

देवाचे भय बाळगणे म्हणजे त्याच्या महानतेपुढे आदराने नतमस्तक होणे आणि लेकराप्रमाणे त्याची आज्ञा पाळणे. असे भय असेल तर जगातल्या धोक्यांचा, इतकेच नव्हे तर सैतानाच्या हल्ल्यांचाही जोर ओसरतो. पवित्र आत्म्यांना भीती असते ती देवाशी असलेली आपली मैत्री गमावण्याची. हे पवित्र भय ज्ञानाची सुरुवात आहे, कारण ते इतर सर्व भीतींना त्यांचे योग्य स्थान देते. भीती ही स्वतःत वाईट नाही. ती एक नैसर्गिक भावना आहे. आपण तिला योग्य स्थान दिले पाहिजे, म्हणजे पवित्र भय टिकेल आणि अपवित्र भीतीवर मात करता येईल. गेहेन्नाचे (नरकाचे) भय किंवा देवाच्या परिपूर्ण इच्छेविरुद्ध वागण्याचे भय यांसारख्या पवित्र भयातून पश्चात्ताप, जागरूकता आणि आध्यात्मिक स्वातंत्र्य ही चांगली फळे मिळतात.

आपल्या मनातील भीतींना योग्य स्थान मिळाले की आपण फक्त देवापासून आपल्याला दूर करणाऱ्या गोष्टीची, म्हणजे पापाची, भीती बाळगू. आपण केवळ देवाचे पवित्र भय बाळगतो तेव्हा जगातल्या इतर भीती कमी होतात. मग आपल्याला छळाची, गैरसमजाची, काही गमावण्याची, अचानक ओढवणाऱ्या संकटाची किंवा या जगातल्या इतर कशाचीही भीती वाटत नाही.

येशू आपल्या शिष्यांना मायेने “माझ्या मित्रांनो” असे संबोधून या बोधाला सुरुवात करतो. पुढेही त्याची तीच माया दिसते: जे पित्यावर भरवसा ठेवतात त्यांची तो किती परिपूर्णपणे काळजी घेतो, हे येशू उलगडून सांगतो: “दोन लहान नाण्यांना पाच चिमण्या विकल्या जात नाहीत का? तरी त्यांच्यापैकी एकही देवाच्या नजरेतून सुटलेली नाही. तुमच्या डोक्यावरचे सगळे केससुद्धा मोजलेले आहेत. भिऊ नका. अनेक चिमण्यांपेक्षा तुम्ही अधिक मोलाचे आहात.” (लूक 12:6–7)

देवाचे भय बाळगावे, हा येशूचा बोध स्पष्ट आहे आणि तो सर्वांना लागू आहे. पण या बोधाला एक दिलासा देणारी बाजूही आहे: पिता साध्या चिमण्यांचीही काळजी घेतो आणि तुमच्या डोक्यावरचा प्रत्येक केस मोजतो, तर मग सर्वांवर प्रेम करणाऱ्या आणि सर्व काही जाणणाऱ्या देवावर आपण पूर्ण भरवसा ठेवू शकतो आणि तो ठेवलाच पाहिजे. त्याच वेळी, देवापासून दूर होण्याचे पवित्र भय आपल्याला नम्रतेने आणि प्रेमाने त्याच्या अधिकाधिक जवळ घेऊन जावे.

आज चिंतन करा: तुमच्या भीतींना तुम्ही योग्य स्थान दिले आहे का? या क्षणभंगुर जगातल्या संकटांपेक्षा तुम्हाला शाश्वत जीवन गमावण्याची अधिक भीती वाटते का? परमेश्वराचे भय तुमच्या आत्म्यात रुजू द्या. ते तुम्हाला चिंतेत टाकण्यासाठी नव्हे, तर तुमची श्रद्धा अधिक खोल करण्यासाठी, तुमचा भरवसा वाढवण्यासाठी आणि देवाच्या सदैव जवळ राहण्याचा तुमचा निर्धार बळकट करण्यासाठी आहे.

हे सर्वांवर प्रेम करणाऱ्या आणि सर्व काही जाणणाऱ्या प्रभू, तुझ्यापासून दूर होण्याचे पवित्र भय जे बाळगतात आणि ज्यांच्या अंतःकरणात तुझ्या पावित्र्याविषयीचे प्रेम अधिकाधिक गहिरे होत जाते, त्यांची तू परिपूर्ण काळजी घेतोस. प्रभूच्या भयाच्या वरदानाने मला भरून टाक. तुझ्याशी असलेल्या माझ्या नात्याला आणि तुझ्याच प्रेमाने ज्यांच्यावर प्रेम करण्यास तू मला बोलावले आहेस त्यांच्याशी असलेल्या माझ्या नात्याला धक्का पोहोचण्याशिवाय या जीवनात मला इतर कशाचीही भीती वाटू नये. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

आजचे संत:

संत हेडविग, धर्मभगिनी

संत मार्गारेट मेरी आलाकोक, कुमारी

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

सदस्य व्हा — आमच्या यूट्यूब चॅनेलचे!
नवीन सामग्री प्रकाशित झाल्यावर सूचना मिळवा.

ऑक्टोबर महिना आहे पवित्र जपमाळेचा

सर्व संत / सण

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय