२५ ऑक्टोबर २०२६
सामान्य काळातील तिसावा रविवार (वर्ष अ)
आजची वाचने
व्हिडिओ
येशूने सदुकींना निरुत्तर केले, हे ऐकून परुशी एकत्र जमले. त्यांच्यातील एका नियमशास्त्रज्ञाने येशूची परीक्षा घेण्यासाठी विचारले, “गुरुजी, नियमशास्त्रातील सर्वांत मोठी आज्ञा कोणती?” मत्तय 22:34–36
तोरामध्ये—म्हणजे आपल्या जुन्या कराराच्या पहिल्या पाच पुस्तकांत—मोशेचे नियमशास्त्र आढळते. परंपरेनुसार त्यात ६१३ आज्ञा आहेत: २४८ ‘हे करा’ असे सांगणाऱ्या आणि ३६५ ‘हे करू नका’ असे सांगणाऱ्या. यांपैकी कोणती आज्ञा सर्वांत मोठी, याविषयी यहुदी धर्मगुरूंमध्ये फार पूर्वीपासून चर्चा चालत आली होती. म्हणून, तो प्रश्न विचारणारा परुशी येशूची परीक्षा घेत असला, तरी त्याला मनापासून उत्तर जाणून घ्यायचे असावे.
या प्रश्नातून आपली परीक्षा घेतली जात आहे, हे येशूने नक्कीच ओळखले; पण त्यामागची सत्य जाणून घेण्याची प्रामाणिक इच्छाही त्याने ओळखली. त्याने सौम्यपणे आणि थेट असे परिपूर्ण उत्तर दिले, ज्यात संपूर्ण नियमशास्त्र आणि संदेष्ट्यांची शिकवण या दोन आज्ञांत सामावते: “तू आपला प्रभू परमेश्वर ह्याच्यावर संपूर्ण अंतःकरणाने, संपूर्ण जिवाने आणि संपूर्ण मनाने प्रीती कर” आणि “जशी स्वतःवर प्रीती करतोस, तशी आपल्या शेजाऱ्यावर प्रीती कर.”
या दोन आज्ञा केवळ नियमशास्त्र आणि संदेष्ट्यांच्या शिकवणीचा सारांश देत नाहीत, तर प्रभूच्या प्रार्थनेतील विनवण्यांचे सारही त्यांत सामावलेले आहे. देव आपला पिता आहे हे मान्य केल्यावर आपण प्रार्थना करतो, “तुझे नाव पवित्र मानले जावो” आणि “तुझे राज्य येवो.” आपण करू शकतो अशा या सर्वश्रेष्ठ विनवण्या आहेत.
देवाचे नाव पवित्र मानणे म्हणजे त्याला योग्य तो मान देणे. देव त्रिवार पवित्र आहे—पवित्र, पवित्र, पवित्र. त्याची महती गाऊन आणि त्याचा गौरव करून त्याचे नाव व त्याचे स्वरूप पवित्र मानणे हे आपले सर्वांत मोठे कर्तव्य आहे. संपूर्ण अंतःकरणाने, जिवाने आणि मनाने त्याच्यावर प्रीती करण्याचा हा सर्वोच्च मार्ग आहे.
या जीवनात आपण इतरही अनेक गोष्टींसाठी देवाकडे वळतो. त्याची इच्छा पूर्ण करण्यासाठी कृपा मिळावी, त्याने आपली काळजी घ्यावी, आपल्यावर दया करावी आणि आपल्याला क्षमा करावी, अशी आपण विनंती करतो. परीक्षांवर मात करता यावी आणि दुष्टापासून आपले रक्षण व्हावे म्हणून आपण प्रार्थना करतो. प्रभूच्या प्रार्थनेतील यांपैकी प्रत्येक विनवणी आवश्यक आहे, आणि तोरा व नवा करार यांत ठिकठिकाणी ती व्यक्त झाली आहे. तरीही शेवटी आपली प्रत्येक विनवणी आपल्याला सर्वश्रेष्ठ आज्ञेकडे घेऊन गेली पाहिजे: देवाचे नाव पवित्र मानण्याकडे, म्हणजे आपल्या संपूर्ण अस्तित्वाने त्याच्यावर प्रीती करण्याकडे. तो आपल्यासाठी जे करतो केवळ त्यामुळे नव्हे, तर तो जो आहे त्यामुळे आपण त्याच्यावर प्रीती करावी. तो स्वतःच आपल्या प्रीतीस पात्र आहे, आणि त्याच्यावर अशी प्रीती करणे हे आपले सर्वोच्च कर्तव्य आहे.
स्वर्गात आज आपण पाळत असलेल्या अनेक आज्ञांची आणि करत असलेल्या अनेक विनवण्यांची गरज उरणार नाही. आपण शुद्ध झालेले असू आणि यापुढे पाप करणार नाही, म्हणून आपण क्षमा मागणार नाही. संस्कार आणि या जीवनात देव घेत असलेली आपली काळजी यांकडे निर्देश करणारी रोजच्या भाकरीची विनंतीही आपण करणार नाही, कारण आपण शाश्वत मेजवानीत सहभागी झालेले असू. संकटे सोसण्याचे बळ किंवा दुष्टापासून संरक्षणही आपण मागणार नाही, कारण ख्रिस्तामध्ये सर्व परीक्षांवर विजय मिळालेला असेल. मात्र देवाचे नाव सदैव पवित्र मानून, “पवित्र, पवित्र, पवित्र” असा जयघोष करून आणि शुद्ध व परिपूर्ण प्रीतीने त्याच्यावर प्रेम करून आपण सर्वश्रेष्ठ आज्ञा आणि प्रभूच्या प्रार्थनेतील पहिली विनवणी अनंतकाळ पूर्ण करत राहू.
त्याचप्रमाणे, प्रभूच्या प्रार्थनेतील “तुझे राज्य येवो” ही दुसरी विनवणी जशी स्वर्गात पूर्ण होईल, तशीच दुसरी सर्वश्रेष्ठ आज्ञाही तेथे पूर्ण होईल. देवाचे राज्य येणे म्हणजे आपल्या सर्व ‘शेजाऱ्यांशी’—देवदूत आणि संत यांच्याशी—एकरूप होऊन देवाच्या गौरवात आणि पावित्र्यात अनंतकाळ सहभागी होणे. देवावरील आपली प्रीती ओसंडून आपल्या शेजाऱ्यांपर्यंत पोहोचेल. एकमेकांवरील आपल्या प्रीतीत देवावरील आपल्या परिपूर्ण प्रीतीचे प्रतिबिंब दिसेल आणि ती त्याच प्रीतीचा भाग असेल.
देवावरील प्रीती आणि शेजाऱ्यावरील प्रीती यांच्यातील अतूट नात्यावर आणि या आज्ञांच्या शाश्वत स्वरूपावर आज चिंतन करा. तुमचे जीवन या दोन महान आज्ञांची साक्ष देते का? तुमची रोजची प्रार्थना या दोन्ही प्रकारच्या प्रीतीतून उगम पावते आणि तुम्हाला त्यांच्याकडे घेऊन जाते का? देवाचे नाव केवळ ओठांनी नव्हे, तर अंतःकरणाने, जिवाने आणि मनानेही पवित्र माना. ही प्रीती ओसंडून सर्वांपर्यंत पोहोचू द्या, विशेषतः ज्यांच्यावर प्रेम करणे तुम्हाला सर्वांत कठीण वाटते त्यांच्यापर्यंत. आपल्या शेजाऱ्याला जो आदर आणि जी प्रेमभावना दाखवणे योग्य आहे, ती त्यांना दाखवा. अशा रीतीने स्वर्गात ही प्रीती सदैव व्यक्त करण्याची आजपासूनच तयारी करा.
हे स्वर्ग व पृथ्वीच्या प्रभू, तुझ्या पवित्र आज्ञांबद्दल मी तुझे आभार मानतो. प्रत्येक आज्ञा पूर्ण निष्ठेने पाळून मला जगता यावे, अशी मी प्रार्थना करतो. सर्व गोष्टींत तुझे नाव पवित्र मानण्यास, सर्वांत आधी तुझे राज्य शोधण्यास आणि तू सर्वांवर जशी प्रीती करतोस तशीच प्रीती त्यांच्यावर करण्यास मला साहाय्य कर. या आज्ञा मला ओझे न वाटता माझ्या जीवनाचा आनंद आणि मार्गदर्शक ठरोत. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

प्रभूच्या प्रार्थनेतील विनवण्यांविषयी आणखी वाचायचे आहे का?
संत ज्यूड यांची नोव्हेना
निराशाजनक परिस्थिती आणि मार्ग न दिसणाऱ्या अडचणींसाठी
ही प्रार्थना वर्षात कधीही करता येते, विशेषतः 19–27 ऑक्टोबरदरम्यान
ऑक्टोबर महिना आहे पवित्र जपमाळेचा
सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन





