5 नोव्हेंबर 2026
सामान्य काळातील एकतिसाव्या आठवड्याचा गुरुवार
आजची वाचने
“तुमच्यापैकी कोणाकडे शंभर मेंढरे असतील आणि त्यांपैकी एक हरवले, तर तो नव्याण्णव मेंढरे रानात सोडून ते हरवलेले मेंढरू सापडेपर्यंत त्याचा शोध घेणार नाही काय? ते सापडल्यावर तो मोठ्या आनंदाने त्याला आपल्या खांद्यावर घेतो. घरी पोहोचल्यावर तो आपल्या मित्रांना व शेजाऱ्यांना एकत्र बोलावून म्हणतो, ‘माझ्याबरोबर आनंद करा, कारण माझे हरवलेले मेंढरू मला सापडले आहे.’ मी तुम्हांला सांगतो, त्याचप्रमाणे पश्चात्तापाची गरज नसलेल्या नव्याण्णव नीतिमान लोकांपेक्षा पश्चात्ताप करणाऱ्या एका पाप्याबद्दल स्वर्गात अधिक आनंद होईल.” लूक 15:4–7
पश्चात्ताप करणे आपल्याला अनेकदा कठोर, अपमानास्पद आणि अवघड वाटते. त्यासाठी आपला अपराध कबूल करावा लागतो, आपल्या पापांची जबाबदारी स्वीकारावी लागते, स्वतःमध्ये बदल घडवण्याचा निश्चय करावा लागतो आणि आपल्यामुळे झालेली हानी भरून काढण्याचा प्रयत्न करावा लागतो. हट्टाला धरून राहणे आणि आपल्या पापांबद्दल मनापासून खेद वाटण्याची अस्वस्थता टाळणे अधिक सोपे वाटू शकते. पण अशी दृष्टी सत्याचे विकृत चित्र दाखवते. स्वतःचे समर्थन करण्याच्या वृत्तीचा आधार ना देवात आहे, ना सत्यात. ती आपल्या अहंकाराचे स्वार्थी रक्षण करते; ती आपल्याला बरे होण्याकडे नेत नाही.
पश्चात्तापाच्या आड येणारा सर्वांत मोठा अडथळा म्हणजे अहंकार. आपली पापे प्रामाणिकपणे मान्य करणेच कठीण असते; मग ती कबूल करून त्यांची भरपाई करण्याचा प्रयत्न करणे तर आणखी कठीण. अहंकारामुळे आपण स्वतःची बाजू सावरू लागतो आणि देवासमोर, इतरांसमोर आणि खुद्द सत्यासमोर नम्र होण्याचे टाळण्याचा मोह आपल्याला होतो.
जवळच्या नात्यांमध्ये हा संघर्ष अनेकदा अधिक तीव्र होतो, विशेषतः जेव्हा दोघांनाही आपला अहंकार आणि आपणच बरोबर आहोत ही वृत्ती सोडणे कठीण जाते. अशा वेळी मनापासून मागितलेली माफी स्वीकारायलाही समोरची व्यक्ती तयार नसेल; अशा वेळी केवळ काळ आणि देवाची कृपा यांमुळेच समेट घडू शकतो.
पण ज्या व्यक्तीचा आपण अपराध केला ती आपल्या प्रभूसारखी परिपूर्ण असती, तर पश्चात्ताप करणे अधिक सोपे झाले असते. ती आपल्याला दोषी ठरवणार नाही, तर आपल्यावर दया करेल, हे आपल्याला माहीत असते. समेटासाठी उत्सुक असलेले करुणामय हृदय आपले प्रयत्न स्वीकारते, तेव्हा झालेली हानी भरून काढणे आपल्याला कमी जड जाते.
दिलासा देणारे सत्य हे आहे की आपल्या पापामुळे इतरांचे नुकसान झाले, तरी प्रत्येक पाप हे सर्वप्रथम देवाप्रती आपल्यावर असलेले एक ऋण आहे. म्हणून पश्चात्ताप ही सर्वांत आधी देवालाच अर्पण करायची कृती आहे. आपला पश्चात्ताप पाहून देव कधीही कटुता बाळगत नाही; उलट, तो आनंद करतो.
आजचे शुभवर्तमान दोन दाखल्यांतून देवाचा हा आनंद उलगडून दाखवते. एक मेंढपाळ आपल्या हरवलेल्या एका मेंढराचा शोध घेतो, तर एक स्त्री आपले हरवलेले नाणे शोधते. दोघेही आपुलकीने आणि कसोशीने शोध घेतात, आणि दोघांच्याही शोधाचा शेवट आनंदात होतो. मेंढपाळ आणि ती स्त्री देवाचे प्रतीक आहेत. देव न थकता आपला शोध घेतो, आपल्याला रागावण्यासाठी नव्हे, तर आपल्याला वाचवून घरी घेऊन जाण्यासाठी. जे हरवले होते ते सापडल्यावर दोघेही आपापल्या मित्रांना एकत्र बोलावतात आणि आनंद करतात. हे ‘मित्र’ म्हणजे देवदूत, संत आणि देवाच्या आनंदात सहभागी होणारे पृथ्वीवरील श्रद्धावंत.
आपण सगळेच पाप करतो. पण पश्चात्तापाकडे आपण कसे पाहतो? ओझे म्हणून की आनंदाची गोष्ट म्हणून? पश्चात्तापाकडे पाहण्याची जगाची दृष्टी सोडून देवाची दृष्टी स्वीकारण्याचे आमंत्रण हे शुभवर्तमान आपल्याला देते. देवाच्या दृष्टीने पश्चात्तापात आनंद आहे, तुटलेले पुन्हा जोडले जाते आणि प्रेम प्रकट होते.
पापाकडे पाहण्याची तुमची दृष्टी कशी आहे? तुम्ही अपराधीपणाची भावना आणि लाज यांना धरून राहता का? आपल्या चुका नाकारता की त्यांचे समर्थन करता? की देव पापाकडे जसे पाहतो तसे तुम्ही पाहता—एक अशी जखम, जी बरी करण्याची त्याला उत्कट इच्छा आहे? पश्चात्तापाचा खरा अर्थ समजून आपण पश्चात्ताप करतो, तेव्हा देवाचे हृदय आनंदाने भरून जाते. देवाच्या गौरवात आपण काहीही भर घालू शकत नसलो, तरी प्रत्येक वेळी नम्रपणे पश्चात्ताप करून आपण त्याला आनंद देऊ शकतो. म्हणून पश्चात्ताप करणे केवळ इष्टच नाही, तर तो आपल्याला मुक्त करतो आणि नवजीवन देतो.
त्याचप्रमाणे, इतरांनी, विशेषतः आपल्या अगदी जवळच्या व्यक्तींनी, आपल्याविरुद्ध पाप केले, तर त्यांना दोषी ठरवण्यात खरे स्वातंत्र्य नाही. ते देवासारखे हृदय ठेवण्यात आहे—दोष देण्याऐवजी जे तुटले आहे ते पुन्हा जोडण्याचा प्रयत्न करणारे हृदय. आपण इतरांना दोषी ठरवले तरी देवापुढे आपल्या त्या निर्णयाला काहीच वजन नाही. उलट, आपल्याला आणि इतरांना जो आनंद मिळावा अशी देवाची इच्छा आहे, त्यापासून आपणच दूर जातो.
पश्चात्तापाकडे पाहण्याची तुमची दृष्टी देवाच्या दृष्टीशी जुळते का, यावर आज चिंतन करा. स्वतःच्या आणि इतरांच्या पापांचाही विचार करा. पश्चात्तापामुळे केवळ स्वर्गातच नव्हे, तर तुमच्याही हृदयात आनंद निर्माण होतो, हे ओळखण्याची कृपा मागा.
हे क्षमाशील प्रभू, मी दररोज पाप करतो आणि तुझ्या पवित्र हृदयाला दुखावतो. तरीही मला माहीत आहे की माझ्या दुर्बलतेपेक्षा तुझी दया मोठी आहे. मनापासून केलेला पश्चात्ताप आणि सतत तुझ्याकडे वळत राहणे हाच माझ्या पापावर उपाय आहे, हे मला ओळखू दे. मी तुझ्याकडे परत येतो तेव्हा तुझे हृदय किती आनंदाने भरून जाते, हे मला अधिक खोलवर समजू दे, म्हणजे पश्चात्ताप करण्यास मी कधीही कचरणार नाही. तू मला आनंदाने स्वीकारतोस आणि क्षमा करतोस; तशीच दया इतरांनाही दाखवण्याची कृपा मला दे. तू जसा माझा शोध घेतलास, तसाच हरवलेल्यांचा शोध प्रेमाने आणि चिकाटीने घेण्यास मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
सदस्य व्हा — आमच्या यूट्यूब चॅनेलचे!
नवीन सामग्री प्रकाशित झाल्यावर सूचना मिळवा.
सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन





