मराठी

देवासमोरील ऋण कमी करणे

6 नोव्हेंबर 2026
साधारण काळातील एकतिसाव्या आठवड्याचा शुक्रवार
आजची वाचने

शताधिपती कॉर्नेलियस (निर्दयी सेवक)

व्हिडिओ

येशू आपल्या शिष्यांना म्हणाला, “एका श्रीमंत माणसाचा एक कारभारी होता. तो आपल्या मालमत्तेची उधळपट्टी करीत असल्याची तक्रार त्या श्रीमंत माणसाकडे आली. त्याने कारभाऱ्याला बोलावून म्हटले, ‘तुझ्याबद्दल हे काय ऐकतो आहे मी? तुझ्या कारभाराचा संपूर्ण हिशेब तयार कर, कारण यापुढे तू माझा कारभारी राहू शकणार नाहीस.’” लूक 16:1–2

पहिल्या नजरेत आजचा दाखला आपल्याला बुचकळ्यात टाकू शकतो, अगदी अस्वस्थही करू शकतो, कारण येशू जणू अप्रामाणिकपणाची प्रशंसा करतो असे वाटते. पण कॅथलिक परंपरेच्या प्रकाशात तो वाचला, तर त्याचा सखोल आध्यात्मिक अर्थ उलगडतो आणि त्यातून आपल्याला मोलाची शिकवण मिळते. जगात यश कसे मिळवावे याबद्दल हा दाखला नाही; शाश्वत जीवन डोळ्यांसमोर ठेवून सुज्ञपणे कसे जगावे, हे तो शिकवतो.

या दाखल्यात कारभाऱ्यावर आपल्या मालकाच्या मालमत्तेची उधळपट्टी केल्याचा आरोप आहे, आणि ही गंभीर चूक आहे. नोकरी जाणार हे पाहून तो आपल्या मालकाला देणे असलेल्यांचे कर्ज कमी करण्याची युक्ती आखतो. असे केल्याने त्यांची मर्जी संपादन करता येईल आणि नोकरी गेल्यावर ते आपले त्यांच्या घरी स्वागत करतील, अशी त्याला आशा असते. मालक कारभाऱ्याच्या अप्रामाणिकपणाची प्रशंसा करत नाही; पण पुढची तयारी करताना त्याने दाखवलेल्या व्यवहारबुद्धीची आणि चाणाक्ष दूरदृष्टीची दाद देतो. शाश्वत जीवनासाठी आपले आत्मे तयार करताना आपण किती तत्पर असले पाहिजे, याचे हे प्रतीक ठरते.

कारभाऱ्याच्या हिशेबाची वेळ येऊन ठेपते. त्याला आपल्या कारभाराचा हिशेब द्यावा लागणार आहे. कारभाऱ्याची ही झाडाझडती एका आध्यात्मिक सत्याची आठवण करून देते: आपला वेळ, आपल्याला लाभलेले गुण आणि आपली संपत्ती यांचा आपण कसा उपयोग केला, याचा हिशेब देण्यास आपल्यालाही बोलावले आहे. कारभारी स्वतःला विचारतो: “मी काय करू?” हाच प्रश्न आपल्या अंतःकरणातही घुमला पाहिजे. पुढे जे येणार आहे, त्यासाठी मी आताच कशी तयारी करू?

जणू हेच जीवन आपले अंतिम ध्येय आहे आणि या जगातील यश, सुखसोयी व सुरक्षितता हीच आपली मुख्य उद्दिष्टे आहेत, अशा रीतीने जगण्याचा मोह आपल्याला होतो. आपल्याला स्वर्गाची आशा असली, तरी स्वर्गाचे गूढ, इंद्रियांना न जाणवणारे स्वरूप पाहता तो आत्ताचे वास्तव नसून दूरचे एखादे स्वप्न आहे, असे मानण्याकडे आपला कल होऊ शकतो.

पण कारभाऱ्याला हिशेब देण्यासाठी बोलावले जाते, तो क्षण केवळ आपल्या मृत्यूच्या घटकेचे प्रतीक नाही. उलट, तो आत्ताच्या क्षणाकडे आपले लक्ष वेधतो. आपल्या प्रभूच्या भेटीची तयारी सतत होत राहील, अशा रीतीने प्रत्येक दिवस जगण्यास आपल्याला बोलावले आहे. आपला प्रत्येक निर्णय, प्रेमाने केलेली प्रत्येक कृती आणि आपल्या भौतिक साधनसंपत्तीचा केलेला प्रत्येक उपयोग हा देवासमोर आपण सतत देत असलेल्या हिशेबाचा भाग आहे. शाश्वत काळाच्या तुलनेत या जगातील आपला वेळ थोडाच आहे, हे जाणून आत्मपरीक्षण करताना आपण सतत स्वतःला विचारावे: “स्वर्गासाठी आणि देवदूत व संत यांच्यासोबतच्या शाश्वत गौरवासाठी तयार होण्यास मी आज काय करू?” या प्रश्नाचे योग्य उत्तर समजले, तर हा स्वार्थी प्रश्न नाही.

मालकाच्या कर्जदारांचे कर्ज कमी करण्याच्या कृतीतून क्षमा, प्रेम आणि दया यांत असलेले शहाणपण दिसून येते. सुवार्ता सांगून, देवाच्या दयेची साक्ष देऊन आणि निःस्वार्थपणे व त्यागभावनेने स्वतःला इतरांसाठी देऊन त्यांचे देवासमोरील ऋण कमी करण्यास मदत करण्यात आपण हे जीवन घालवले, तर या पृथ्वीवरील जीवनाच्या शेवटी आपण न्यायी न्यायाधीशासमोर उभे राहू तेव्हा देव आपली प्रशंसा करील. कारण आपण त्याच्या ज्ञानानुसार वागलो आणि इतरांशी प्रेमाने वागून सुज्ञपणे त्याची दैवी इच्छा पूर्ण केली. अर्थात, देवापासून वेगळे राहून आपण इतरांचे ऋण कमी करत नाही. ख्रिस्ताने त्यांच्यासाठी आधीच मिळवून दिलेली क्षमा ओळखण्यास व स्वीकारण्यास आपण त्यांना मदत करतो, आणि अशा रीतीने कृपेद्वारे त्यांच्या पापाचे ओझे हलके होते.

या कारभाऱ्याप्रमाणेच, इतरांचे देवासमोरील ऋण कमी करण्यास मदत करणे हा स्वर्गासाठी तयारी करण्याचा आपल्यासाठी सर्वोत्तम मार्ग आहे. पापामुळे ऋण निर्माण होते. येशूने आपल्या दुःखसहनाने आणि मरणाने ते ऋण पूर्णपणे फेडले आहे. तरी त्याच्या बलिदानाचे पुण्यफळ आपल्याला तेव्हाच लाभते, जेव्हा आपण देवासमोर स्वतःला नम्र करतो आणि आपले जीवन बदलतो. आपण इतरांना सुज्ञपणे आणि प्रेमाने बदलण्यास मदत करतो, तेव्हा आपल्या जीवनातून त्यांना पापापासून वळण्यास आणि क्रुसावरून ओसंडून वाहिलेली देवाची दया स्वीकारण्यास साहाय्य होते. अशा रीतीने आपण त्यांचे देवासमोरील ऋण कमी करतो.

देव तुम्हाला त्याच्या दयेचे कारभारी होण्यासाठी कसे बोलावत आहे, यावर आज चिंतन करा. देवाकडे वळण्यास तुम्ही कोणाला मदत करू शकता? कोणती ऋणे कमी करण्यास तुम्ही हातभार लावू शकता? इतरांना ख्रिस्ताकडे आणताना, त्याने देऊ केलेल्या शाश्वत प्रतिफळासाठी तुम्ही स्वतःचाही आत्मा तयार करता. आपली दृष्टी स्वर्गाकडे लावा आणि शाश्वत जीवन डोळ्यांसमोर ठेवून जगा. मग हिशेबाची वेळ सुरू होईल तेव्हा देवासमोर आपल्या कारभाराचा संपूर्ण हिशेब देण्यास तुम्ही तयार असाल.

हे माझ्या प्रभू, हे न्यायी न्यायाधीश, माझ्या पापांचे ऋण तू पूर्णपणे फेडले आहेस. तरीही, ती अनमोल देणगी स्वीकारण्यासाठी मी तुझ्यासमोर स्वतःला नम्र करावे, असे तू मला सांगतोस. तुझी दया आणि क्षमा स्वीकारण्यासाठी माझे अंतःकरण पूर्णपणे उघडण्यास मला मदत कर. आणि मग इतरांचे ऋण कमी करण्यास मला कशी मदत करता येईल, हे तत्परतेने शोधत पुढे जाण्यास मला साहाय्य कर. माझे जीवन तुझ्या कृपेची साक्ष ठरो आणि आत्म्यांना पापापासून देवाकडे वळण्यास प्रेरणा देवो, जेणेकरून आम्हा सर्वांना एकत्र स्वर्गाच्या शाश्वत प्रतिफळात वाटा मिळावा. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

सदस्य व्हा — आमच्या यूट्यूब चॅनेलचे!
नवीन सामग्री प्रकाशित झाल्यावर सूचना मिळवा.

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

सर्व संत / सण

सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय