मराठी

आसक्तीची घृणास्पदता

७ नोव्हेंबर २०२६
सामान्य काळातील एकतिसाव्या आठवड्याचा शनिवार
आजची वाचने

डिजमन, CC0, विकिमीडिया कॉमन्समार्फत

व्हिडिओ

येशू आपल्या शिष्यांना म्हणाला, “मी तुम्हाला सांगतो: बेइमानीच्या संपत्तीचा उपयोग करून स्वतःसाठी मित्र मिळवा, म्हणजे ती संपत्ती नाहीशी झाल्यावर शाश्वत निवासस्थानी तुमचे स्वागत होईल. अगदी लहान बाबतीत विश्वासू असलेली व्यक्ती मोठ्या बाबतीतही विश्वासू असते; आणि अगदी लहान बाबतीत बेइमान असलेली व्यक्ती मोठ्या बाबतीतही बेइमान असते.” लूक 16:9–10

आजच्या शुभवर्तमानाची सुरुवात एका कोड्यात टाकणाऱ्या आज्ञेने होते: “बेइमानीच्या संपत्तीचा उपयोग करून स्वतःसाठी मित्र मिळवा, म्हणजे ती संपत्ती नाहीशी झाल्यावर शाश्वत निवासस्थानी तुमचे स्वागत होईल.” पहिल्या नजरेत येशूच्या बोलण्यात विरोधाभास असल्यासारखे वाटते. ज्या संपत्तीला ‘बेइमानीची’ म्हटले आहे, तिचाच उपयोग करून मित्र मिळवण्यास आपल्याला कसे काय सांगितले जाते?

या उताऱ्यात ‘बेइमानीची संपत्ती’ हा शब्दप्रयोग मुख्यतः चोरी किंवा फसवणूक यांसारख्या अनैतिक मार्गांनी मिळवलेल्या पैशासाठी केलेला नाही. उलट, तो या जगातील नश्वर संपत्तीला उद्देशून आहे; त्या संपत्तीला अनेकदा मानवी पापाचा आणि स्वार्थाचा डाग लागलेला असतो. ती टिकत नाही, तिचा सहज गैरवापर होतो आणि अनेकदा माणूस तिलाच देव मानू लागतो, या अर्थाने ती ‘अनीतीची’ आहे. तरीही येशू शिकवतो की या ऐहिक संपत्तीचाही योग्य वापर केला, म्हणजे ती देवाच्या राज्याच्या सेवेसाठी लावली, तर ती कृपेचे साधन ठरू शकते.

या संपत्तीचा उपयोग करून ‘मित्र मिळवणे’ म्हणजे ती दयेच्या कार्यांसाठी वापरणे: भुकेल्यांना अन्न देणे, बेघरांना निवारा देणे, गरिबांची काळजी घेणे आणि ख्रिस्तसभेला आधार देणे. प्रेमाच्या या कृतींमधून आध्यात्मिक नाती जुळतात. त्यातून असे ‘मित्र’ मिळतात, जे येशूच्या म्हणण्यानुसार ‘शाश्वत निवासस्थानी तुमचे स्वागत करतील.’ आपल्या दानशील प्रेमाचा लाभ घेणारे गरीब आणि संत देवापुढे आपल्यासाठी मध्यस्थी करू शकतात. अशा रीतीने ऐहिक साधनसंपत्तीचे रूपांतर शाश्वत खजिन्यात होते.

पैशाचा विचार करा. तुम्ही त्याकडे कसे पाहता? पैशाचे आकर्षण प्रबळ असते. श्रीमंत होण्याची दिवास्वप्ने पाहणे अगदी सामान्य आहे. आपल्याला सुट्टीत छान ठिकाणी फिरायला जाता येईल, नवी गाडी किंवा घरे विकत घेता येतील आणि या जीवनात आर्थिक सुरक्षितता लाभेल, अशा कल्पना आपण करतो. त्याच ओघात, आपल्या कुटुंबासाठी आणि इतरांसाठी काय चांगले करता येईल, असाही विचार कदाचित आपल्या मनात येतो.

हे आकर्षण अनेकदा प्रबळ असते, म्हणून पैसा आणि भौतिक मालमत्ता यांबाबत आपण जागरूक राहिले पाहिजे. परुश्यांप्रमाणे आपल्या श्रीमंतीचे समर्थन करणे सोपे असते. पण जेव्हा आपण संपत्तीला अतिशय चिकटून राहतो आणि आपल्याकडे असलेले स्वार्थासाठी वापरतो, तेव्हा येशूने त्यांना जे सांगितले तेच तो आपल्यालाही सांगेल: “तुम्ही इतरांसमोर स्वतःला नीतिमान ठरवता, पण देव तुमची अंतःकरणे जाणतो; कारण माणसांच्या दृष्टीने जे मानाचे आहे ते देवाच्या दृष्टीने घृणास्पद आहे” (लूक 16:15). पैसा आणि भौतिक मालमत्ता यांच्याविषयीची स्वार्थी आसक्ती ही “देवाच्या दृष्टीने घृणास्पद” आहे.

हे ऐकणे कठीण जाऊ शकते. म्हणून शुभवर्तमानाच्या या उताऱ्यावर मनन करणे हिताचे आहे. देवाच्या दृष्टीने घृणास्पद असलेल्या पापमय आसक्तींच्या मूर्खपणातून आपल्याला बाहेर काढून आध्यात्मिक शुद्धतेच्या आणि अंतःकरणाच्या गरिबीच्या शहाणपणाकडे नेणे, हाच येशूच्या प्रत्येक वचनाचा हेतू आहे.

बेइमानीच्या संपत्तीविषयी शिकवल्यानंतर येशू सचोटीचा धडा देतो: “अगदी लहान बाबतीत विश्वासू असलेली व्यक्ती मोठ्या बाबतीतही विश्वासू असते.” वरवर किरकोळ वाटणाऱ्या जबाबदाऱ्या विश्वासूपणे पार पाडण्यातून आपले चारित्र्य दिसून येते. हेच चारित्र्य आपल्याला अधिक मोठ्या आध्यात्मिक जबाबदाऱ्या सांभाळण्यास तयार करते. देवाच्या दृष्टीने भौतिक संपत्ती ही अगदी लहान बाब आहे. म्हणजेच, देवाला आपल्या पैशाची गरज आहे म्हणून आपण उदार व्हावे अशी तो आशा बाळगत नाही किंवा त्यासाठी प्रार्थना करत नाही. उदारतेने आपल्यात सद्गुण वाढतो आणि इतरांचेही भले होते, म्हणून आपण उदार असावे अशी त्याची इच्छा आहे. मग भौतिक संपत्तीसारख्या अगदी लहान गोष्टीचाही आपण गैरवापर करत असू, तर कृपेची खरी संपत्ती आपल्या हाती कशी सोपवली जाईल?

आज तुम्ही पैशाकडे कसे पाहता, यावर चिंतन करा. तुमच्या कल्पनांवर, निर्णयांवर आणि मनःशांतीवर पैशाचा किती खोल परिणाम होतो? संपत्तीची ओढ प्रबळ असते, पण कृपेचे सामर्थ्य त्याहून अधिक आहे. भौतिक लाभाची अयोग्य हाव आपल्या मनात आढळली, तर आपले अंतःकरण शुद्ध करण्याची विनंती प्रभूला करा. संपत्ती हे अंतिम ध्येय नाही, तर इतरांची सेवा करण्याचे, शुभवर्तमानाचा प्रसार करण्याचे आणि सद्गुणांत वाढण्याचे साधन आहे, हे समजण्याची कृपा मागा. शेवटी, आपल्याकडे किती आहे यापेक्षा, आपल्याला जे दिले गेले त्याचा उपयोग करून आपण किती विश्वासूपणे प्रेम केले, हे महत्त्वाचे आहे. प्रत्येक ऐहिक गोष्टीचा असा उपयोग करा की त्याचे प्रतिध्वनी अनंतकाळातही उमटतील.

हे परम उदार प्रभू, माझ्याकडे जे काही आहे ते सर्व तुझेच आहे. तूच सर्व गोष्टींचा उगम आहेस आणि तूच त्या सर्वांना टिकवून ठेवतोस. पैसा आणि भौतिक मालमत्ता यांच्याविषयीच्या प्रत्येक अवाजवी इच्छेतून मला मुक्त कर. तुझी कृपा, तुझी दया आणि शाश्वत जीवनाचे तुझे अभिवचन या खऱ्या संपत्तीवर माझी दृष्टी स्थिर ठेवण्याची कृपा मला दे. तुझ्या गौरवासाठी आणि आत्म्यांच्या तारणासाठी, माझे संपूर्ण अस्तित्व आणि माझ्याकडे असलेले सर्व काही मला तुला अर्पण करता येवो. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

आमच्या यूट्यूब चॅनेलची सदस्यता घ्या!
नवीन सामग्री प्रसिद्ध झाली की तुम्हाला सूचना मिळेल.

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

सर्व संत / सण

सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय