16 नोव्हेंबर 2026
सामान्य काळातील तेहतीसाव्या आठवड्याचा सोमवार
आजची वाचने
स्कॉटलंडची संत मार्गारेट—ऐच्छिक स्मृतिदिन
संत गर्ट्रूड महान, कुमारी—ऐच्छिक स्मरणदिन
मुख्य चित्र: अॅडोबी स्टॉकवरून घेतलेले चित्र
विशेष चित्र: येशू एका अंध माणसाला बरे करतो, कॅरोल्सफेल्ड यांचे चित्र, CC BY-SA 2.0
येशू यरीहोजवळ येत असताना एक आंधळा मनुष्य रस्त्याच्या कडेला बसून भीक मागत होता. लोकांचा जमाव जात असल्याचे ऐकून त्याने काय चालले आहे, असे विचारले. त्यांनी त्याला सांगितले, “नाझरेथचा येशू येथून जात आहे.” तो मोठ्याने ओरडला, “हे येशू, दाविदाच्या पुत्रा, माझ्यावर दया कर!” पुढे चालणाऱ्या लोकांनी त्याला दटावून गप्प बसायला सांगितले. पण तो आणखी मोठ्याने ओरडत राहिला, “हे दाविदाच्या पुत्रा, माझ्यावर दया कर!” लूक 18:35–39
आज अनेक संस्कृतींमध्ये दृष्टिहीन, दिव्यांग, आजारी किंवा दुःख भोगणाऱ्या व्यक्तींशी काळजीपूर्वक आणि आदराने वागले जाते. शारीरिक अपंगत्व असलेल्या व्यक्तींना परिपूर्ण जीवन जगण्याच्या संधी मिळाव्यात म्हणून समाजांनी कायदे केले आहेत आणि आवश्यक व्यवस्था उभारल्या आहेत. बायबलच्या काळात मात्र अनेकदा याच्या उलट परिस्थिती होती. अंधत्व किंवा पक्षाघात यांसारख्या शारीरिक व्याधी देवाने दिलेल्या शिक्षेची चिन्हे मानली जात. अशा व्याधी त्या व्यक्तीच्या स्वतःच्या किंवा तिच्या आईवडिलांच्या अथवा आजीआजोबांच्या पापांमुळे जडतात, असे अनेकांना वाटत असे. या पार्श्वभूमीवर येशू त्या अंध माणसाशी ज्या प्रकारे वागला, ते केवळ करुणेचे नव्हते, तर लोकांना धक्का देणारेही होते. येशूने त्याला दिलेल्या सन्मानामुळे तो मशीहाच्या कार्याचे एक प्रभावी प्रतीक ठरला.
तो प्रसंग डोळ्यांसमोर आणा. येशू यरीहो या संपन्न शहराजवळ येत आहे. तो अंध माणूस रस्त्याच्या कडेला बसला आहे; कोणी त्याच्याकडे लक्ष देत नाही, समाजाने त्याला दूर लोटले आहे. बहुतेक वाटसरू त्याची दखलही न घेता पुढे गेले असतील. पण आध्यात्मिक दृष्टीने पाहिले तर हा अंध माणूस आपल्यापैकी प्रत्येकाचे प्रतिनिधित्व करतो. आपण सर्व जण आध्यात्मिक अंधत्वाने ग्रस्त आहोत. आपण सर्व जण मूळ पापाच्या दारिद्र्यात जन्माला येतो आणि देवाच्या दयेवर अवलंबून आहोत. मार्कच्या शुभवर्तमानात त्याचे नाव बार्तिमय असे दिले आहे; तो तिमयाचा पुत्र होता. पण लूक त्याचे नाव देत नाही. कदाचित त्याने हे मुद्दाम केले असावे, जेणेकरून नाव नसलेल्या, असहाय असूनही आशेने भरलेल्या त्या माणसात आपल्याला स्वतःचे प्रतिबिंब सहज दिसावे.
याउलट, येशूच्या काळातील अनेक धर्मनेते—शास्त्री, परुशी आणि वडीलजन—स्वतःला आध्यात्मिकदृष्ट्या श्रेष्ठ समजत होते. आपण नीतिमान आहोत या स्वतःच्या समजुतीवर ते विसंबून राहत आणि इतरांना तुच्छ लेखत. अंध भिकारी आणि हे प्रतिष्ठित धर्मनेते यांच्यातील फरक पाहून आपल्यापैकी प्रत्येकाने स्वतःला विचारावे: यांच्यापैकी कोणात मला माझे प्रतिबिंब दिसते? मी स्वतःला आत्म्याने गरीब समजतो का? मला दयेची गरज आहे याची मला जाणीव आहे का? की देवाच्या कृपेशिवायही मी स्वतःच्या बळावर पवित्र राहू शकतो, असे मला वाटते? आपले आध्यात्मिक दारिद्र्य ओळखल्यावरच आपण मनापासून हाक मारू शकतो, “हे येशू, दाविदाच्या पुत्रा, माझ्यावर दया कर!”
येशूला “दाविदाचा पुत्र” म्हणून हाक मारून त्या अंध माणसाने येशू हाच ज्याचे वचन दिले गेले होते तो मशीहा आहे, असा आपला विश्वास व्यक्त केला. एकही चमत्कार पाहिलेला नसतानाही येशूवर भरवसा ठेवणाऱ्या त्या माणसाची ही धाडसी श्रद्धाकृती होती.
या भेटीतला कदाचित सर्वांत लक्षवेधी क्षण म्हणजे बार्तिमयाला झालेला विरोध: “पुढे चालणाऱ्या लोकांनी त्याला दटावले आणि गप्प राहायला सांगितले.” हे आवाज देवाकडे वळताना आपल्याला येणाऱ्या अनेक अडथळ्यांचे प्रतीक आहेत. ते कधी जगातून, कधी आपल्या स्वतःच्या अयोग्य इच्छांतून, कधी पापाच्या सवयींतून, तर कधी सैतानी शक्तींकडूनही येतात. आपले मोल आहे आणि देव आपले ऐकतो, असा विश्वास ठेवण्यापासून आणि प्रार्थनेत टिकून राहण्यापासून हे आवाज आपल्याला परावृत्त करतात.
तरीही बार्तिमय “आणखी मोठ्याने हाक मारत राहिला.” लोकांनी दटावले तरी हाक मारण्याचे त्याने सोडले नाही. प्रार्थनेत कसे टिकून राहावे याचा हा सुंदर आदर्श आहे. जेव्हा आपल्याला शंका घ्यावीशी वाटते, थकून जावेसे वाटते किंवा देव आपले ऐकत नाही असे वाटू लागते, तेव्हाच आपण अधिक आस्थेने प्रार्थना करायला हवी. खरी श्रद्धा डगमगत नाही. संकटांसमोर ती हार मानत नाही; उलट अधिक दृढ होते.
येशू थांबतो आणि त्या अंध माणसाला बोलावतो, तेव्हा सारेच बदलते. त्या क्षणी आपल्याला दिसून येते की आपल्या प्रभूचे पवित्र हृदय आपले लक्षपूर्वक ऐकते, आपल्याला प्रतिसाद देते आणि दयेने भरलेले आहे. मनापासून, नम्रतेने आणि चिकाटीने केलेली प्रत्येक प्रार्थना देवाच्या हृदयाला स्पर्श करते आणि देव तिला प्रतिसाद देतो, हे या प्रसंगातून आपल्याला शिकायला मिळते.
येशूने त्या माणसाला बरे केले, हा त्याचा दिसणारा प्रतिसाद होता. पण त्याहून खोल प्रतिसाद म्हणजे येशूने त्याला आपल्या मागे येण्यासाठी अंतःकरणात दिलेले आमंत्रण. त्या अंध माणसाने ते मनापासून स्वीकारले: “त्याला लगेच दृष्टी मिळाली आणि तो देवाचा गौरव करत येशूच्या मागे गेला.” हे पाहून इतरांनाही आनंद झाला आणि त्यांनीही देवाचा गौरव केला.
आज या अंध भिकाऱ्यावर चिंतन करा आणि त्याच्यात स्वतःचे प्रतिबिंब पाहण्याचा प्रयत्न करा. स्वतःला निरोगी, प्रतिष्ठित किंवा श्रीमंत न समजता गरीब आणि गरजू समजा. त्या नम्रतेतून दृढ विश्वासाने हाक मारा, “हे येशू, दया कर!” न थकता अशी हाक मारत राहा आणि श्रद्धेत वाढण्यासाठी अंतःकरणात मिळणाऱ्या आमंत्रणाची वाट पाहा. अशा रीतीने तुम्हाला दृष्टी लाभेल, तुम्ही अधिक निष्ठेने येशूच्या मागे जाल आणि दाविदाचा पुत्र मशीहा याच्या स्पर्शाने तुमचे जीवन देवाच्या गौरवाची साक्ष देईल.
हे येशू, दाविदाच्या पुत्रा, माझ्यावर दया कर! हे प्रभू, ही हाक मी स्वतःसाठी आणि सर्व लोकांसाठी सतत मारत राहावी. माझ्यातला सगळा गर्व आणि मीच नीतिमान असल्याचा भाव दूर कर. तुझ्या दयेसाठी हाक मारणाऱ्या या अंध भिकाऱ्यामध्ये मला माझे प्रतिबिंब पाहायला मदत कर. तुझी कृपा स्वीकारण्याच्या आमंत्रणाला प्रतिसाद देताना मी उत्कटतेने तुझ्या मागे चालावे, तुझा गौरव करावा आणि तुझ्या प्रकाशात चालण्याच्या आनंदात इतरांनाही सहभागी करून घ्यावे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
ख्रिस्तराजाची नोव्हेना
परंपरेनुसार ख्रिस्तराजाच्या महापर्वापूर्वीचे नऊ दिवस
13–21 नोव्हेंबर 2026 या काळात दररोज म्हटली जाणारी नोव्हेना
सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन




