मराठी

प्रकाशात येणे

12 एप्रिल 2021
पास्का काळातील दुसऱ्या आठवड्याचा सोमवार
आजची वाचने

व्हिडिओ

यहुद्यांच्या पुढाऱ्यांपैकी निकोदेम नावाचा एक परुशी होता. तो रात्री येशूकडे आला आणि त्याला म्हणाला, “रब्बी, तुम्ही देवाकडून आलेले गुरू आहात, हे आम्हाला माहीत आहे. कारण देव एखाद्याच्या सोबत असल्याशिवाय तुम्ही करता ती चिन्हे त्याला करता येणार नाहीत.” योहान 3:1–2

यहुद्यांचा पुढारी आणि परुशी असलेल्या निकोदेमाचा उल्लेख योहानाच्या शुभवर्तमानात तीनदा येतो. वर दिलेला उतारा त्याच्या पहिल्या उल्लेखाचा आहे. दुसऱ्या वेळी, येशूला दोषी ठरवण्यापूर्वी त्याचे म्हणणे ऐकून घेतले पाहिजे, याची आठवण तो यहुद्यांच्या न्यायसभेला करून देतो. तिसऱ्या वेळी, येशूच्या मृत्यूनंतर त्याचे दफन करण्यास निकोदेम मदत करतो. योहानाच्या शुभवर्तमानात प्रतीकांचा भरपूर वापर आहे. तो विशेषतः प्रकाश आणि अंधार यांच्या प्रतिमा वापरतो. उदाहरणार्थ, यहुदा येशूचा विश्वासघात करण्यासाठी बाहेर पडला, तेव्हा “रात्र होती,” असे योहानाच्या शुभवर्तमानात नमूद केले आहे. वरच्या उताऱ्यातही निकोदेम येशूकडे “रात्री” आला, असे योहान नमूद करतो.

या उताऱ्यावर भाष्य करताना संत ऑगस्टीन म्हणतात की निकोदेम येशूकडे “रात्री” आला, कारण त्याचा नवजन्म अजून पूर्ण झाला नव्हता आणि त्यामुळे तो अजून पूर्णपणे श्रद्धेच्या प्रकाशात जगत नव्हता. पण निकोदेम येशूकडे आला आणि त्याने येशूला अनेक प्रश्न विचारले, यावरून त्याच्या मनात श्रद्धेची ठिणगी होती आणि ती श्रद्धा अधिक दृढ व्हावी, अशी त्याची इच्छा होती, हे दिसते. येशूच मशीहा असावा, अशी त्याला आशा होती, हे स्पष्ट आहे. येशू “देवाकडून आलेले गुरू” आहेत, असेही त्याने कबूल केले.

संत घोषित करण्याची औपचारिक पद्धत रूढ होण्यापूर्वीपासूनच कॅथलिक आणि ऑर्थोडॉक्स या दोन्ही ख्रिस्तसभांमध्ये निकोदेमाला “संत” ही उपाधी दिली गेली आहे. येशूची बाजू घेण्यासाठी आणि त्याला पाठिंबा देण्यासाठी निकोदेम त्या काळच्या इतर धर्मनेत्यांच्या विरोधात उभा राहिला, म्हणून त्याचा विशेष आदर केला जातो. यासाठी धैर्य लागले. इतरांनी त्याची थट्टा केली आणि ते त्याला वाळीत टाकण्याचीही शक्यता होती. पण येशूमध्ये काहीतरी विशेष आहे, हे निकोदेमाला जाणवले होते आणि त्या प्रेरणेशी तो चिकाटीने एकनिष्ठ राहिला.

आजच्या आधुनिक जगात निकोदेम अनेक बाबतींत आपल्यासमोर एक उत्तम आदर्श ठेवतो. जगातील बहुतेक धर्मनिरपेक्ष संस्कृतींमध्ये येशूचा अनुयायी असण्याकडे दिवसेंदिवस अधिक तुच्छतेने पाहिले जाते. तुम्ही आपली श्रद्धा उघडपणे जगण्याचे ठरवले आणि शुभवर्तमानांतील सर्व शिकवण मानली, तर हे विशेषत्वाने जाणवते. विशेषतः कामाच्या ठिकाणी, शाळेत आणि समाजातील इतर वर्तुळांत आपली श्रद्धा उघडपणे जगणे अनेक ख्रिस्ती विश्वासूंना कठीण वाटते. निकोदेमाप्रमाणेच अनेकांना “रात्री,” म्हणजे इतरांना कळू न देता, येशूकडे येणे सोपे वाटते. निकोदेमाची सुरुवात अशी झाली असली, तरी अखेरीस त्याने आपल्या परुशी सहकाऱ्यांसमोर येशूच्या बाजूने उघडपणे आवाज उठवला. काही परंपरांनुसार, त्या सहकाऱ्यांनी त्याचा छळ केला आणि त्याला हद्दपार केले.

आज संत निकोदेमाचे चिंतन करा. येशूचे बोलणे ऐकत असताना त्याने आपल्या अंतःकरणातील श्रद्धेची ठिणगी विझू दिली नाही, उलट ती वाढू दिली. आपल्या सहकाऱ्यांच्या दबावाला तोंड देत अखेरीस त्याने ख्रिस्तावरील आपली श्रद्धा उघडपणे व्यक्त केली. यामुळे न्यायसभेतील आणि या जगातील सत्ताधाऱ्यांमधील त्याच्या मानाच्या स्थानाला धक्का बसला, तरी स्वर्गात त्याला शाश्वत सन्मान लाभला. सहकाऱ्यांच्या दबावाला न जुमानता ख्रिस्तामध्ये सापडलेली श्रद्धा वाढू देण्यासाठी आणि सत्याच्या प्रकाशाने आपले जीवन भरून जाऊ देण्यासाठी त्याला किती धैर्य लागले असेल, याचा विचार करा. या सद्गुणी माणसाचे अनुकरण करण्याचा प्रयत्न करा आणि त्याच्या धैर्यापासून प्रेरणा घ्या, म्हणजे आज तो स्वर्गात अनुभवत असलेले शाश्वत वैभव तुम्हालाही लाभेल.

हे प्रकाशाच्या आणि सत्याच्या प्रभू, जे श्रद्धेने तुझ्याकडे येतात, त्यांना तू स्वतःची ओळख करून देतोस. निकोदेमाच्या उदाहरणाप्रमाणे वागण्यास मला मदत कर, म्हणजे तुझ्या सत्याच्या प्रकाशाने सारा संभ्रम आणि अंधार दूर होईल. हे प्रिय प्रभू, तुझ्या पावलांवर चालण्याचे आणि तू जे काही प्रकट करतोस त्यावर माझे मन स्थिर करण्याचे धैर्य मला दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

पुनरुत्थानकाळातील प्रार्थना

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

आजचे संत आणि सण

मिस्साच्या वाचनांचे पर्याय

वरील चित्र: गच्चीवर निकोदेम आणि येशू — चित्रकार: हेन्री ओसावा टॅनर



दैवी दयेवरील दैनंदिन चिंतन:
संत फॉस्तिनाबरोबर 365 दिवस