मराठी

गूढ गर्भधारणा आणि वरकरणी कलंक वाटणारी घटना

शुक्रवार, 18 डिसेंबर 2020
आगमनकाळातील वारदिवस
आजची वाचने

आगमनकाळातील ‘हे’ प्रतिगीते
17–23 डिसेंबर

येशू ख्रिस्ताचा जन्म असा झाला. त्याची आई मरिया हिचा योसेफाशी वाङ्निश्चय झाला होता. ते दोघे एकत्र राहू लागण्यापूर्वीच ती पवित्र आत्म्याद्वारे गर्भवती असल्याचे दिसून आले. तिचा पती योसेफ नीतिमान होता आणि तिची बदनामी होऊ नये असे त्याला वाटत होते. म्हणून तिला गुपचूप सोडचिठ्ठी देण्याचे त्याने ठरवले. मत्तय 1:18–19

मरियेची गर्भधारणा खरोखरच गूढ होती. खरे तर ती इतकी गूढ होती की सुरुवातीला संत योसेफलाही ती स्वीकारता आली नाही. पण यात योसेफचा काय दोष? अशी गोष्ट कोणाला सहज स्वीकारता आली असती? तो एका अतिशय संभ्रमात टाकणाऱ्या परिस्थितीत सापडला होता. जिच्याशी त्याचा वाङ्निश्चय झाला होता ती अचानक गर्भवती असल्याचे त्याला कळले, आणि त्या बाळाचा पिता आपण नाही हे त्याला माहीत होते. पण मरिया पवित्र आणि शुद्ध स्त्री आहे, हेही त्याला माहीत होते. त्यामुळे मानवी दृष्टीने पाहता, या परिस्थितीचा उलगडा त्याला लगेच झाला नाही, यात नवल नाही. नेमका मुद्दा हाच आहे: ‘मानवी दृष्टीने पाहता’ याचा अर्थ लगेच लागण्यासारखा नव्हता. मरियेच्या अनपेक्षित गर्भधारणेचे गूढ केवळ अलौकिक मार्गानेच उलगडू शकत होते. म्हणून प्रभूचा दूत योसेफला स्वप्नात प्रकट झाला, आणि या गूढ गर्भधारणेचा श्रद्धेने स्वीकार करण्यासाठी त्याला ते स्वप्न पुरेसे ठरले.

मानवजातीच्या इतिहासातील सर्वांत महान घटना घडली, तेव्हा तिच्याभोवती वरकरणी कलंकाचे आणि संभ्रमाचे सावट होते, ही गोष्ट विचारात घेतली तर आश्चर्य वाटते. देवदूताने हे गहन आध्यात्मिक सत्य योसेफला गुप्तपणे, स्वप्नात उलगडून सांगितले. योसेफने आपले स्वप्न इतरांना सांगितले असले, तरी अनेकांनी सर्वांत वाईट अर्थ लावला असण्याचीच शक्यता अधिक आहे. मरियेला योसेफपासून किंवा दुसऱ्या कोणापासून गर्भ राहिला असावा, असे बहुतेकांनी गृहीत धरले असते. ही गर्भधारणा पवित्र आत्म्याचे कार्य होते, हे सत्य त्यांच्या मित्रांना आणि नातेवाइकांना आकलन होण्यापलीकडचे होते.

पण या घटनेतून आपण इतरांविषयी लावलेले निकाल आणि देवाचे कार्य यांबद्दल एक महत्त्वाचा धडा मिळतो. देवाच्या परिपूर्ण इच्छेनुसार घडणाऱ्या गोष्टींवर लोक टीका करतात, त्यांना त्यांत वरकरणी काहीतरी गैर वाटते आणि ते संभ्रमात पडतात, अशी जीवनात असंख्य उदाहरणे आहेत. उदाहरणार्थ, पूर्वीच्या काळातील कोणत्याही श्रद्धासाक्षीचा विचार करा. आज आपण श्रद्धेसाठी दिलेल्या अशा अनेक बलिदानांकडे शौर्याची कृत्ये म्हणून पाहतो. पण प्रत्यक्षात एखाद्या व्यक्तीने श्रद्धेसाठी प्राण दिले, तेव्हा अनेकांना फार दुःख झाले असेल, राग आला असेल, धक्का बसला असेल आणि ते संभ्रमात पडले असतील. आपल्या प्रिय व्यक्तीने श्रद्धेसाठी प्राण दिले, तेव्हा देवाने हे का घडू दिले, असा प्रश्न विचारण्याचा मोह अनेकांना झाला असेल.

दुसऱ्याला क्षमा करण्याचे पवित्र कृत्यही काहींना जीवनात एखाद्या ‘गैर’ गोष्टीसारखे वाटू शकते. उदाहरणार्थ, येशूला वधस्तंभावर खिळले गेले तेव्हा काय घडले ते पाहा. वधस्तंभावरून त्याने मोठ्याने म्हटले, “पित्या, त्यांना क्षमा कर…” यामुळे त्याच्या अनेक अनुयायांना धक्का बसला नसेल का? ते संभ्रमात पडले नसतील का? येशूने स्वतःचा बचाव का केला नाही? ज्याचे येणे देवाने वचन दिले होते, त्या मशीहाला अधिकाऱ्यांनी दोषी ठरवून ठार मारले, हे कसे शक्य आहे? देवाने हे का घडू दिले?

आज आपल्या जीवनातील देवाच्या कृतींच्या गूढतेवर चिंतन करा. तुमच्या स्वतःच्या जीवनात अशा काही गोष्टी आहेत का, ज्या मान्य करणे, मनापासून स्वीकारणे किंवा समजून घेणे कठीण जाते? या अनुभवात तुम्ही एकटे नाही, हे लक्षात ठेवा. संत योसेफलाही असा अनुभव आला. जे गूढ उलगडत नसल्यामुळे तुम्ही झगडत आहात, त्याला सामोरे जाताना देवाच्या प्रज्ञेवर अधिक दृढ श्रद्धा ठेवण्याचा संकल्प प्रार्थनेत करा. ही श्रद्धा तुम्हाला देवाच्या गौरवशाली प्रज्ञेनुसार अधिक पूर्णपणे जगण्यास मदत करील, हे लक्षात ठेवा.

हे प्रभू, माझ्या जीवनातील सर्वांत गहन गूढे घेऊन मी तुझ्याकडे वळतो. त्या सर्वांना आत्मविश्वासाने आणि धैर्याने सामोरे जाण्यास मला मदत कर. तुझी दृष्टी आणि तुझी प्रज्ञा मला दे, म्हणजे तुझी परिपूर्ण योजना गूढ वाटत असतानाही तिच्यावर भरवसा ठेवून मला दररोज श्रद्धेने वाटचाल करता येईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

आगमनकाळासाठीचे आमचे साहित्य पाहा!

पवित्र शास्त्रावरील चिंतन

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

आजचे संत आणि सण

मिस्साच्या वाचनांचे पर्याय

वरील चित्र: ‘योसेफचे स्वप्न’ — गाएतानो गांदोल्फी