मराठी

अंतःकरणाने दिलेली दोषांची जाणीव

24 ऑक्टोबर 2025
सामान्य काळातील एकोणतिसाव्या आठवड्याचा शुक्रवार
आजची वाचने

संत अँथनी मेरी क्लारेट, बिशप — ऐच्छिक स्मृतिदिन

बेलोउसॉव्ह बंधू (पालेख), सार्वजनिक मालकीतील कलाकृती, विकिमीडिया कॉमन्सच्या सौजन्याने

व्हिडिओ

“काय योग्य आहे हे तुम्ही स्वतः का ठरवत नाही? तुम्ही आपल्या फिर्यादीबरोबर दंडाधिकाऱ्यासमोर जात असाल, तर वाटेतच त्याच्याशी तडजोड करण्याचा प्रयत्न करा. नाहीतर तुमचा फिर्यादी तुम्हाला न्यायाधीशाच्या हवाली करील, न्यायाधीश तुम्हाला शिपायाच्या हवाली करील आणि शिपाई तुम्हाला तुरुंगात टाकील. मी तुम्हाला सांगतो, शेवटचा पैसाही चुकता केल्याशिवाय तुमची सुटका होणार नाही.” लूक 12:57–59

ख्रिस्तसभेच्या आद्य धर्मपित्यांनी या उताऱ्याचे अनेक वेगवेगळे अर्थ लावले आहेत. त्यांपैकी संत बीड म्हणतात की देवाचे वचन हाच आपला “प्रतिपक्ष” आहे, असे मानता येईल; कारण देवाचे वचन आपल्या दुर्बलतांशी आणि पापांशी लढते. जेव्हा आपण देवाचे वचन ऐकतो, तेव्हा आपला प्रभू आपल्याला आपल्या दोषांची जाणीव करून देतो, जेणेकरून आपण आपले जीवन खुद्द देवाच्या वचनातील सत्याशी जुळवून घेऊ शकू.

देवाच्या पवित्र वचनाचा संपूर्णपणे विचार करता, त्यातील कोणती गोष्ट तुम्हाला स्वतःच्या दोषांची सर्वाधिक जाणीव करून देते? कधीकधी आपण या वैयक्तिक जाणिवेचे महत्त्व कमी लेखतो. आपण आपल्या कृतींचे समर्थन करतो आणि देव आपल्याला जे सांगत आहे ते बाजूला सारतो. येशूची अशी एखादी शिकवण तुम्हाला आठवते का, जी खरोखर तुमच्या जिव्हारी लागली आहे? तसे असेल, तर ती एक कृपा आहे. वरील उताऱ्यात आपल्या प्रभूने दिलेला धडा आचरणात आणण्याची ती एक संधी आहे. देव आपल्याला दोषी ठरवून शिक्षा देण्यासाठी आपल्या अंतःकरणाला दोषांची जाणीव करून देत नाही. उलट, तो आपल्या पापाला विरोध करतो आणि आपल्याला आपल्या दोषांची जाणीव करून देतो, जेणेकरून आपण “वाटेतच तडजोड करण्याचा प्रयत्न” करू शकू. सदसद्विवेकबुद्धी ही आपल्या प्रभूची एक अद्भुत देणगी आहे. तिची तुलना वरील उताऱ्यातील न्यायालयाशी करता येईल. ते असे एक न्यायालय आहे, जिथे आपल्याला शिक्षा सुनावण्याची वेळ येऊ नये, अशी आपल्या प्रभूची इच्छा आहे. त्याऐवजी, आपण त्याच्या पवित्र वचनावर मनन करावे, तो काय सांगतो ते ऐकावे आणि त्वरित पश्चात्ताप करून पापापासून वळावे व ते प्रकरण मिटवावे, अशी त्याची इच्छा आहे.

आपल्या प्रभूने दिलेल्या अनेक धड्यांपैकी जो धडा चटकन आपले लक्ष वेधून घेतो, कधीकधी आपल्याला हादरवूनही सोडतो, त्याच्याकडेच बहुधा आपण सर्वाधिक लक्ष देण्याची गरज असते. देव अनेकदा आपल्या दोषाची नाकारता येणार नाही अशी जाणीव आपल्याला करून देतो आणि त्याद्वारे तातडीने आचरणात आणण्याची गरज असलेली शिकवण आपल्यापर्यंत पोहोचवतो. आपल्या दोषांची ही जाणीव आपण मनावर घेतली, तर आपल्याला न्यायाधीशासमोर उभे राहण्याची गरज पडणार नाही. पण आपण तसे केले नाही, ही जाणीव मनात दडपली, तिचे महत्त्व कमी लेखले आणि तिच्याकडे दुर्लक्ष केले, तर आपल्या प्रभूला आपल्याला पुन्हा पुन्हा आपल्या दोषांची जाणीव करून द्यावी लागेल. आपल्याला त्याच्या न्यायाचा अनुभव येऊ लागेल आणि त्याची मर्जी गमावल्याचे परिणाम दिसतील. आणि शेवटी, आपल्या जीवनातील अधिक गंभीर पापांचा आपण पश्चात्ताप केला नाही, तर अगदी लहानातल्या लहान पापाचाही आपल्याला जाब द्यावा लागेल. आपल्याला “शेवटचा पैसाही चुकता” करावा लागेल.

आज या गोष्टीवर चिंतन करा: देवाचे वचन, म्हणजे आपल्या प्रभूने आपल्याला शिकवलेले सर्व काही, तुमच्या आत्म्यातील पापाला विरोध करते. या चांगल्या आणि पवित्र प्रतिपक्षाला केवळ तुमचे हित हवे आहे. देवाचे पवित्र वचन नियमितपणे वाचण्याचा निश्चय करा. त्यामुळे देव तुम्हाला जे काही सांगू इच्छितो ते ऐकण्यासाठी तुम्ही सदैव तयार राहाल आणि आपल्या प्रभूला न्यायनिवाडा करावा लागण्याआधीच तुम्हाला त्याच्याशी समेट करता येईल. 

हे परमदयाळू न्यायाधीशा, पवित्र शास्त्रातून प्रकट झालेले तुझे पवित्र वचन मी ऐकावे आणि त्याद्वारे तू तुझ्या अपार दयेने मला माझ्या पापाची जी जाणीव करून देतोस ती मी स्वीकारावी, अशी तुझी इच्छा आहे. तू मला जे काही सांगू इच्छितोस ते ऐकण्यासाठी मी सदैव तयार असावे, अशी मी प्रार्थना करतो. त्यामुळे मला उदार मनाने आणि विश्वासाने तुला प्रतिसाद देता येईल आणि जीवनाच्या वाटचालीत तुझ्याशी व इतरांशी सतत समेट साधता येईल. हे प्रिय प्रभू, तुझ्या पवित्र वचनाने माझी सदसद्विवेकबुद्धी जागृत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

संत ज्यूड यांची नोव्हेना
निराशाजनक परिस्थिती आणि मार्ग न दिसणाऱ्या अडचणींसाठी
ही प्रार्थना वर्षात कधीही करता येते, विशेषतः 19–27 ऑक्टोबरदरम्यान

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन

आजचे संत आणि सण

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय