मराठी

ख्रिस्तातील आपली ओळख

मंगळवार, 23 डिसेंबर 2025
आगमनकाळातील वारदिवस
आजची वाचने

कांटीचे संत योहान, धर्मगुरू—ऐच्छिक स्मरण

वोल्फगांग झाउबर, CC BY-SA 3.0, विकिमीडिया कॉमन्समार्फत

व्हिडिओ

आठव्या दिवशी ते बाळाची सुंता करण्यासाठी आले. त्याच्या वडिलांचे नाव जखऱ्या होते, म्हणून ते बाळाचेही नाव जखऱ्या ठेवणार होते. पण त्याच्या आईने उत्तर दिले, “नाही. त्याचे नाव योहान ठेवायचे.” ते तिला म्हणाले, “तुझ्या नातेवाइकांपैकी कोणाचेही हे नाव नाही.” मग त्यांनी त्याच्या वडिलांना खुणांनी विचारले की बाळाचे नाव काय ठेवावे अशी त्यांची इच्छा आहे. त्यांनी एक पाटी मागितली आणि त्यावर लिहिले, “त्याचे नाव योहान आहे.” तेव्हा सर्वांना आश्चर्य वाटले. लूक 1:59–63

बाप्तिस्मा देणाऱ्या योहानाच्या जन्माच्या काळात, बाळाच्या जन्मानंतर आठव्या दिवशी त्याच्या सुंतेसाठी कुटुंबीय, शेजारी आणि समाजातील इतर लोक एकत्र येत असत. उत्पत्ती 17:1–14 नुसार, देवाने अब्राहामाला दर्शन देऊन त्याच्याशी व त्याच्या वंशजांशी करार केला. त्या कराराचे बाह्य चिन्ह म्हणून प्रत्येक मुलाची जन्मानंतर आठव्या दिवशी सुंता करण्याची प्रथा तेव्हा सुरू झाली. पुढे त्याच विधीत बाळाचे नाव ठेवण्याचीही प्रथा रूढ झाली.

यहुदी परंपरेत बाळाचे नाव ठेवण्याला विशेष महत्त्व होते. नावामुळे बाळाचे आपल्या कुटुंबाशी नाते जोडले जाई आणि घराण्याची परंपरा पुढे चाले. कुटुंबातील ज्या व्यक्तीचे नाव बाळाला दिले जाई, तिचा तो एक प्रकारे सन्मान असे. प्रथेनुसार, पहिल्या मुलाला त्याच्या वडिलांचे किंवा कुटुंबातील दुसऱ्या एखाद्या महत्त्वाच्या नातेवाइकाचे नाव दिले जाई. म्हणूनच योहानाचे नाव ठेवण्यासाठी आणि त्याची सुंता करण्यासाठी जमलेल्या कुटुंबीयांना व मित्रांना, त्याच्या वडिलांप्रमाणे त्याचे नाव जखऱ्या ठेवले नाही याचे आश्चर्य वाटले. आणि नातेवाइकांपैकी कोणाचेही नसलेले ‘योहान’ हे नाव त्याला दिले, तेव्हा त्यांना आणखीच आश्चर्य वाटले.

शुभवर्तमानात हा प्रसंग सांगितला आहे, यावरून योहानाचे नाव आणि ते ठेवताना यहुदी प्रथेपासून घेतलेली फारकत यांना विशेष महत्त्व आहे, हे दिसते. कुटुंबात इतर कोणाचेही नसलेले नाव त्याला देऊन देवाने दाखवून दिले की योहानाचे कुटुंब, त्याची ओळख आणि त्याचे कार्य हे रक्ताच्या नात्यांपुरते मर्यादित नव्हते. ‘योहान’ या नावाचा अर्थ ‘देव कृपाळू आहे’ किंवा ‘देवाने कृपा केली आहे’ असा होतो. म्हणून योहानाचे नाव त्याच्या स्वतःच्या जीवनापलीकडे, कृपेचा उगम असलेल्या देवाकडे आपले लक्ष वेधते. सर्व लोकांसाठी प्रभूचा मार्ग तयार करणे हे त्याचे कार्य होते. योहानाद्वारे देवाच्या कृपेचे आणि दयेचे द्वार खुले असल्याची घोषणा होते, आणि कृपेचा व तारणाचा उगम असलेला येशू प्रवेश करतो. 

बाप्तिस्मा देणाऱ्या योहानाविषयी आणि त्याच्या आगळ्या ओळखीविषयी चिंतन करताना, आपण ख्रिस्तातील आपल्या स्वतःच्या ओळखीचाही विचार करावा. देवाची ओळख जिथे आपल्याला होते आणि प्रेम करायला जिथे आपण शिकतो, असा पहिला आणि सर्वांत महत्त्वाचा समुदाय म्हणजे आपले कुटुंब. तरीही देव आपल्याला रक्ताच्या नात्यांपलीकडे जाणारी ओळख स्वीकारायला बोलावतो. आपली सर्वांत महत्त्वाची ओळख आपल्याला बाप्तिस्म्याद्वारे मिळते. सुंता हे जुन्या कराराचे चिन्ह होते, तर बाप्तिस्मा हा ख्रिस्तातील नव्या करारात आपल्याला प्रवेश देणारा संस्कार आहे.

बाप्तिस्म्याद्वारे आपल्याला नवी ओळख मिळते आणि आपण देवाच्या एकाच, शाश्वत कुटुंबाचे सदस्य होतो. जे सर्व जण कृपेच्या अवस्थेत आहेत ते ख्रिस्तामध्ये एकमेकांचे बंधू-भगिनी आहेत. देव आपला पिता आहे आणि धन्य कुमारी मरिया आपली आध्यात्मिक माता आहे.

आज ख्रिस्तातील आपल्या ओळखीवर चिंतन करा. अनेक संस्कृतींमध्ये या नव्या ओळखीचे चिन्ह म्हणून बाप्तिस्म्याच्या वेळी नवे नाव घेण्याची प्रथा आहे. बाप्तिस्म्याद्वारे तुम्हाला मिळालेल्या ओळखीचा विचार करा. तुम्ही खरोखर कोण आहात, हे त्या ओळखीतून स्पष्ट होते. ही ओळख मनापासून स्वीकारा.

हे माझ्या प्रभू, माझ्या देवा, माझी खरी ओळख मला तुझ्यात, केवळ तुझ्यातच सापडते. माझ्या बाप्तिस्म्याद्वारे मला तुझ्या कृपेच्या कुटुंबात प्रवेश मिळाला आणि स्वर्गातील तुझ्या पित्याचे अपत्य होण्याचा मान मिळाला. ही ख्रिस्ती ओळख आणि प्रतिष्ठा पूर्णपणे स्वीकारायला आणि तुझ्या पाचारणाला अनुसरून देवाचे अपत्य म्हणून सदैव जगायला मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

आगमनकाळातील ‘ओ’ प्रतिगीते
17–23 डिसेंबर

आगमनकाळ आणि नाताळासाठीचे आमचे साहित्य पाहा!

पवित्र शास्त्रावरील चिंतन

संत आंद्रेय यांची नाताळ नवप्रार्थना
परंपरेनुसार ही प्रार्थना ३० नोव्हेंबरपासून नाताळच्या पूर्वसंध्येपर्यंत दररोज १५ वेळा म्हटली जाते.

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

सर्व संत / सण

आजचे संत – कांटीचे संत योहान, धर्मगुरू

मिस्सासाठी वाचनांचे पर्याय