मराठी

देवाचा पुढाकार आणि हस्तक्षेप

17 मार्च 2026
प्रायश्चित्तकाळाच्या चौथ्या आठवड्यातील मंगळवार
आजची वाचने

संत पॅट्रिक, बिशप—ऐच्छिक स्मृतिदिन

बेथेस्दाच्या कुंडाजवळ पक्षाघात झालेल्या मनुष्याला बरे करणारा ख्रिस्त — चित्रकार: बार्तोलोमे एस्तेबान मुरियो

व्हिडिओ

येशूने त्याला तेथे पडलेले पाहिले. तो बराच काळ आजारी आहे हे जाणून येशूने त्याला विचारले, “तुला बरे व्हायचे आहे का?” त्या आजारी मनुष्याने उत्तर दिले, “महाराज, पाणी हलते तेव्हा मला कुंडात उतरवायला माझे कोणी नाही. मी तिकडे जात असतानाच दुसरा कोणी माझ्याआधी कुंडात उतरतो.” येशू त्याला म्हणाला, “ऊठ, आपली चटई उचल आणि चालू लाग.” तो मनुष्य त्याच क्षणी बरा झाला; त्याने आपली चटई उचलली आणि तो चालू लागला. योहान 5:6–8

अडतीस वर्षे आजारी असलेला हा मनुष्य बरा झाला, तेव्हा त्याला किती अपार आनंद झाला असेल, याची कल्पना करून आपण सुरुवात करूया. तो बेथेस्दाच्या कुंडाजवळ एका चटईवर पडून होता. परंपरेनुसार, त्या कुंडाचे पाणी हलल्यावर त्यात सर्वांत आधी उतरणारा मनुष्य बरा होत असे. नंतरच्या काही परंपरांनी पाण्याच्या या हालचालीचा संबंध प्रमुख देवदूत राफाएलशी जोडला. ‘राफाएल’ या नावाचा अर्थ ‘देवाकडून मिळणारे आरोग्य’ असा आहे. पवित्र शास्त्र या प्रसंगाचा राफाएलशी संबंध जोडत नाही. तरीही, बरे करण्याशी त्याचा असलेला संबंध इतर बायबलपरंपरांत दिसतो, त्यामुळे ही जोड चिंतनासाठी अर्थपूर्ण ठरते.

येशू पक्षाघात झालेल्या त्या मनुष्याजवळ येऊन विचारतो, “तुला बरे व्हायचे आहे का?” हा प्रश्न जवळजवळ अनावश्यक वाटतो. इतका काळ दुःख सोसल्यानंतर बरे व्हावे असे कोणाला वाटणार नाही? तरीही हा प्रश्न शारीरिक आजारापलीकडच्या एका खोल वास्तवाकडे आपले लक्ष वेधतो. त्या मनुष्याची अवस्था आणि येशूचा प्रश्न हे सवयीच्या पापात अडकलेल्या कोणत्याही जिवाला जडू शकणाऱ्या आध्यात्मिक पक्षाघाताचे प्रतीक आहेत. त्या मनुष्याला स्वतःला बरे करता येत नव्हते; त्याचप्रमाणे, देवाच्या हस्तक्षेपाशिवाय आपल्यालाही पापाच्या ओझ्यातून स्वतःची सुटका करता येत नाही. आज येशू आपल्यालाही तोच प्रश्न विचारतो: आपल्याला या आध्यात्मिक पक्षाघातातून खरोखर मुक्त व्हायचे आहे का?

त्या मनुष्याने येशूला दिलेल्या उत्तरातूनही एक महत्त्वाचे सत्य उलगडते. तो म्हणतो, “महाराज, पाणी हलते तेव्हा मला कुंडात उतरवायला माझे कोणी नाही. मी तिकडे जात असतानाच दुसरा कोणी माझ्याआधी कुंडात उतरतो.” त्याच्या या कबुलीतून खोल निराशा दिसते. सवयीच्या पापाशी झुंज देणाऱ्यांना अनेकदा अशीच निराशा जाणवते. वर्षानुवर्षे प्रयत्न करूनही पापावर मात करता आली नाही, तर माणूस खचू शकतो, इतकेच नव्हे तर हारही मानू शकतो. पण नेमक्या या निराशेतच देवाची कृपा कार्य करू लागते. आपण स्वतःला बरे करू शकत नाही, हे मान्य केल्यावर आपण ख्रिस्ताच्या बरे करणाऱ्या सामर्थ्यासाठी दार उघडतो.

कदाचित त्या मनुष्याची सगळी आशा संपली होती, म्हणूनच येशूने त्याला निवडले असावे. अडतीस वर्षे दुःख सोसल्यानंतर त्याला मदत करणारे कोणी नव्हते आणि आपण बरे होऊ अशी अपेक्षाही उरली नव्हती. तरीही येशूने दयेने हस्तक्षेप केला. पापाशी झुंज देताना त्यावर मात करण्याची आशा गमावलेल्या सर्वांसाठी हा दिलासा देणारा संदेश आहे: ख्रिस्तामध्ये नेहमीच आशा आहे. आपल्याला पुढाकार घेणे शक्य नसते तेव्हा तो स्वतः पुढाकार घेतो आणि जिथे आपल्याला बरे होण्याची आशाही नसते, तिथे तो आपल्याला बरे करतो.

आज ख्रिस्त तुमच्याजवळ येऊन विचारत आहे, “तुला बरे व्हायचे आहे का?” अशी कल्पना करा. आपल्या उत्तरातही त्या मनुष्यासारखी नम्रता असावी: हे प्रभू, माझ्या पापातून स्वतःची सुटका करण्याचे सामर्थ्य माझ्यात नाही. आपली दुर्बलता अशी मान्य केल्याने आपण ख्रिस्ताला आपल्यामध्ये कार्य करू देतो. या नम्रतेतूनच त्याची कृपा स्वीकारण्यास आपण तयार होतो.

आज तुमच्या जीवनात सवयीचे झालेले एखादे पाप, मग ते लघुपाप असो वा गंभीर पाप, चिंतनासाठी घ्या. या पापांवर मात करणे अशक्य आहे असे समजून तुम्ही हार मानली आहे का? काही पापांची तुम्हाला इतकी सवय झाली आहे का की त्यांच्यामुळे होणारी आध्यात्मिक हानीही आता तुमच्या लक्षात येत नाही? आज ख्रिस्त तुम्हाला विचारतो: तुम्हाला बरे व्हायचे आहे का? आपली दुर्बलता मान्य करा, स्वतःला बरे करणे आपल्या आवाक्याबाहेर आहे हे कबूल करा आणि प्रभूची वाट पाहा. लक्ष ठेवा, म्हणजे तुम्हाला दिसेल की देवाने आधीच पुढाकार घेतला आहे आणि अजून तुमच्या लक्षात न आलेल्या मार्गांनी तो कार्य करत आहे.

हे माझ्याकडे लक्ष देणाऱ्या प्रभू, माझे पाप आणि त्यामुळे माझ्यावर पडणारे ओझे तुला पूर्णपणे ठाऊक आहे. रात्रंदिवस तू माझ्याकडे येतोस आणि मला बरे व्हायचे आहे का, असे विचारतोस. तुझ्याकडे आणि तू प्रेमळपणे देत असलेल्या आमंत्रणांकडे लक्ष देण्यास मला मदत कर. मी बदलू शकतो, तुझ्या अधिक जवळ येऊ शकतो आणि तुझ्या इच्छेप्रमाणे संत होऊ शकतो, अशी आशा बाळगण्यास मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

चोविसावा दिवस — चिंतन:
वाळवंटातील ४० दिवस & क्रुसाजवळचे ४० दिवस

संत योसेफाची नोव्हेना. ही प्रार्थना 10 ते 18 मार्चदरम्यान केली जाते.

प्रायश्चित्तकाळासाठी उपयुक्त साहित्य

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

प्रायश्चित्तकाळासाठी पवित्र शास्त्रावर आधारित चिंतने

सर्व संत / सण

आजचे संत – संत पॅट्रिक, बिशप

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय