शनिवार, 25 एप्रिल 2026
शुभवर्तमानकार संत मार्क यांचे प्राचीन चित्र
येशू अकरा प्रेषितांना प्रकट झाला आणि त्यांना म्हणाला, “सर्व जगात जा आणि प्रत्येक जीवाला शुभवर्तमानाची घोषणा करा. जो विश्वास ठेवील आणि बाप्तिस्मा घेईल, त्याचे तारण होईल; जो विश्वास ठेवणार नाही, तो दोषी ठरेल. विश्वास ठेवणाऱ्यांबरोबर ही चिन्हे दिसतील…” मार्क 16:15–17
आज आपण शुभवर्तमानकार संत मार्क यांचा सन्मान करतो. योहान मार्क या नावानेही ओळखले जाणारे मार्क बहुधा उत्तर आफ्रिकेतील आजच्या लिबिया प्रदेशातले होते; पण ते आपली आई मरिया हिच्याबरोबर येरुशलेममध्ये वाढले. तिचे घर आरंभीच्या ख्रिस्ती लोकांसाठी एक महत्त्वाचे भेटीचे ठिकाण होते. शेवटचे भोजन कदाचित तिथेच झाले असावे आणि तुरुंगातून सुटल्यावर पेत्रही बहुधा तिथेच गेला असावा (प्रेषितांची कृत्ये 12:12). येशूला अटक झाली तेव्हा अंगावर वस्त्र न राहता पळून गेलेला तरुण मार्कच होता, असे अनेक अभ्यासक मानतात (मार्क 14:51–52).
मार्क सुरुवातीच्या एका धर्मप्रसाराच्या प्रवासात आपले नातेवाईक बर्णबा (ते त्यांचे चुलत भाऊ किंवा काका असावेत) आणि पौल यांच्याबरोबर गेले. पण प्रवास पूर्ण होण्याआधीच ते त्यांना सोडून गेले. यामुळे पौलाशी तीव्र मतभेद झाले. बर्णबा मार्क यांना घेऊन सायप्रसला गेले, तर पौल दुसरीकडे गेले. या मतभेदानंतरही मार्क आणि पौल यांच्यात पुन्हा सलोखा झाला. पुढे पौलांनी मार्क यांचा उल्लेख आपले सहकारी म्हणून केला आणि तुरुंगवासात त्यांची सोबत आपल्याला उपयोगी पडल्याचे सांगितले (कलस्सैकरांस 4:10–11; 2 तिमथ्याला 4:11).
मार्क यांचे पेत्राशीही जिव्हाळ्याचे नाते जुळले. पेत्र त्यांना प्रेमाने “मार्क, माझा पुत्र” असे म्हणत (1 पेत्र 5:13). परंपरेनुसार, पेत्राच्या विनंतीवरून मार्क यांनी रोममध्ये आपले शुभवर्तमान लिहिले आणि पेत्राचा उपदेश ख्रिस्तसभेसाठी जतन केला. बहुधा रोममधील यहुदीतर नवख्रिस्ती लोकांसाठी लिहिलेले मार्क यांचे शुभवर्तमान येशूच्या जीवनाची आणि सेवाकार्याची एक महत्त्वाची साक्ष ठरले आणि आजही तसेच आहे.
नंतरच्या परंपरांनुसार, मार्क इजिप्तमधील अलेक्झांड्रिया शहराचे पहिले बिशप झाले आणि त्यांनी तिथे शुभवर्तमानाचा प्रचार केला. आपल्या विश्वासामुळे त्यांना दगडांवरून फरफटत नेण्यात आले, तुरुंगात टाकण्यात आले आणि तिथेच त्यांना हौतात्म्य आले, असे मानले जाते.
परंपरेने संत मार्क यांचा सन्मान हुतात्मा म्हणून केला जातो, तरी आजच्या सणात आपण विशेषतः शुभवर्तमानकार म्हणून त्यांचा गौरव करतो. आजच्या शुभवर्तमानात संत मार्क यांनी येशूने आपल्या प्रेषितांना सांगितलेले शेवटचे शब्द नोंदवले आहेत: “सर्व जगात जा आणि प्रत्येक जीवाला शुभवर्तमानाची घोषणा करा.” संत मार्क यांनी आपल्या जीवनातून आणि लेखनातून ही आज्ञा निष्ठेने पाळली आणि ख्रिस्ताचा तारणाचा संदेश पुढील पिढ्यांसाठी जतन केला.
हे कार्य सोपवताना येशूने वचन दिले की विश्वास ठेवणाऱ्यांबरोबर काही चिन्हे दिसतील: ते भुते घालवतील, नव्या भाषा बोलतील, सर्प हातात घेतील आणि आजाऱ्यांना बरे करतील. आरंभीच्या ख्रिस्तसभेत ही चिन्हे अनेकदा चमत्कारांच्या रूपाने दिसून आली, पण आज आपल्यासाठी त्यांचा अधिक खोल आध्यात्मिक अर्थ आहे.
संत मार्क यांच्याप्रमाणे आपल्यापैकी प्रत्येकाला शुभवर्तमानाचा प्रचारक होण्याचे आणि ते पृथ्वीच्या टोकापर्यंत पोहोचवण्याचे पाचारण आहे. चमत्कार करण्याची कृपा आपल्याला मिळेलच असे नाही, पण आपण येशूच्या नावाने कार्य करतो तेव्हा त्याची वचने खरी ठरतात. भुते केवळ भूतबाधा दूर करण्याच्या विधीनेच घालवली जातात असे नाही; पाप आणि दुष्टतेच्या अंधारात आपण ख्रिस्ताचा प्रकाश आणतो तेव्हाही ती घालवली जातात. पवित्र आत्मा आपल्याद्वारे देवाचे वचन अशा रीतीने पोहोचवतो की ते लोकांच्या हृदयाला नव्याने स्पर्श करते, तेव्हा आपण “नव्या भाषा बोलतो.” आपण हातात घेतो ते “सर्प” आणि ज्याच्या परिणामावर मात करतो ते “प्राणघातक पेय” ही मोहांची आणि दुष्ट गोष्टींची प्रतीके आहेत. आपण देवाशी निष्ठावान राहतो तेव्हा त्याची कृपा आपले त्यांच्यापासून रक्षण करते.
आज शुभवर्तमानकार संत मार्क यांचा सन्मान करताना, येशूने सोपवलेले कार्य स्वीकारण्यास त्यांचे शुभवर्तमान तुम्हाला कसे आवाहन करते, यावर चिंतन करा. लाक्षणिक अर्थाने पाहता, तुम्ही पवित्र आत्म्याची नवी भाषा बोलायला, दुष्ट शक्तींशी लढायला आणि आपल्या जीवनातून देवाचे प्रेम व दया इतरांपर्यंत पोहोचवायला शिकलात का? या कार्यासाठी दृढ निश्चय आणि धैर्य लागते. वाटेत “सर्प” किंवा “प्राणघातक पेय” समोर आले तरी घाबरू नका. देवाची कृपा तुमचे रक्षण करील आणि तुम्हाला मार्ग दाखवील, असा विश्वास ठेवा. तुम्ही ख्रिस्ताशी पूर्णपणे एकरूप झालात, तर तुमची प्रत्येक कृती आणि प्रत्येक शब्द सहजपणे त्याच्या नावाने व्यक्त होतात आणि त्यातून शुभवर्तमान पृथ्वीच्या टोकापर्यंत पोहोचते.
हे शुभवर्तमानकार संत मार्क, आपल्या प्रभूची भेट झाली तेव्हा तुम्ही तरुण होतात. पुढे तुमचा विश्वास अधिकाधिक दृढ झाला आणि पृथ्वीच्या टोकापर्यंत शुभवर्तमान घोषित करण्याचे त्याने सोपवलेले कार्य तुम्ही निष्ठेने पार पाडले. ख्रिस्ताशी तुम्ही निष्ठावान राहिलात, म्हणून तुमच्या उपदेशातून असंख्य जीव विश्वासाकडे आले, आणि तुमच्या प्रेरित लेखनातून आजही त्यांना ख्रिस्ताची भेट घडते. माझ्यासाठी प्रार्थना करा, जेणेकरून येशूच्या नावाने बोलण्याचे आणि कृती करण्याचे धैर्य मला लाभेल आणि मी त्याच्या तारणदायी वचनाचे साधन होईन. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
अधिक वाचन: सुवार्तिक संत मार्क
पुनरुत्थानकाळासाठी पवित्र शास्त्रावरील मनन




