मराठी

ख्रिस्ताच्या प्याल्यातून पिणे

शनिवार, 25 जुलै 2026

संत याकोब प्रेषित यांचा सण

आजची वाचने

संत याकोब प्रेषित, पीटर पॉल रुबेन्स यांचे चित्र

व्हिडिओ

जब्दीच्या मुलांची आई आपल्या मुलांना घेऊन येशूकडे आली. त्याच्याकडे काही मागायचे होते म्हणून तिने त्याला नमन केले. त्याने तिला विचारले, “तुला काय हवे आहे?” ती म्हणाली, “तुझ्या राज्यात माझ्या या दोन मुलांपैकी एकाने तुझ्या उजवीकडे आणि दुसऱ्याने तुझ्या डावीकडे बसावे, अशी आज्ञा दे.” येशूने उत्तर दिले, “तुम्ही काय मागत आहात, हे तुम्हाला कळत नाही. जो प्याला मी पिणार आहे, तो तुम्हाला पिता येईल का?” ते त्याला म्हणाले, “हो, आम्हाला पिता येईल.” मत्तय 20:20–22

बारा प्रेषितांपैकी दोघांचे नाव याकोब होते: जब्दीचा पुत्र थोरला याकोब आणि अल्फीचा पुत्र धाकटा याकोब. आज आपण ज्या थोरल्या याकोबांचा सन्मान करतो, त्यांना शुभवर्तमानातील त्यांच्या ठळक स्थानामुळे बहुधा ‘थोरले’ म्हटले गेले असावे. ते शुभवर्तमानकार योहान यांचे भाऊ होते. परंपरेनुसार, त्यांची आई सलोमी ही धन्य कुमारी मरियेची बहीण असावी. तसे असेल, तर याकोब आणि योहान हे येशूचे मावसभाऊ होते.

आजच्या शुभवर्तमानात याकोब आणि योहान यांची आई आपल्या मुलांवरील स्वाभाविक माया आणि त्यांच्यासाठी बाळगलेली महत्त्वाकांक्षा एका धाडसी विनंतीतून व्यक्त करते. ती येशूकडे येते आणि त्याच्या राज्यात आपल्या एका मुलाला त्याच्या उजवीकडे आणि दुसऱ्याला डावीकडे बसण्याची जागा मिळावी, अशी विनंती करते. तिच्या विनंतीतून येशूवरील श्रद्धा आणि मुलांवरील प्रेम दिसून येते. पण ख्रिस्ताचे राजेपण नेमके कशात आहे, हे तिला समजले नव्हते, हेही त्यातून स्पष्ट होते. पृथ्वीवरील राजे सत्ता, मान आणि प्रतिष्ठा यांसह राज्य करतात; पण देवाच्या राज्याचा पाया लौकिक वैभव नव्हे, तर नम्रपणे स्वतःला अर्पण करणारे प्रेम आहे.

येशू सौम्यपणे, पण मर्माला भिडणारा प्रश्न विचारतो: “जो प्याला मी पिणार आहे, तो तुम्हाला पिता येईल का?” ‘प्याला’ म्हणजे त्याचे दुःखसहन आणि मरण. तो सुखसोयींनी किंवा मानमरातबाने नव्हे, तर अपमानाने आणि त्यागाने भरलेला आहे. याकोब आणि योहान साधेपणाने आणि आत्मविश्वासाने उत्तर देतात: “हो, आम्हाला पिता येईल.” आपण काय म्हणत आहोत, याची पूर्ण जाणीव कदाचित त्यांना नव्हती. तरीही त्यांच्या उत्तरात धैर्यशील प्रेमाची आणि निष्ठेची एक ठिणगी दिसते. पुढे या प्रेमाची आणि निष्ठेची कसोटी लागणार होती आणि ती पूर्णत्वालाही जाणार होती.

येशू त्यांना सांगतो, “माझा प्याला तुम्ही खरोखर प्याल.” प्रेषितांमध्ये सर्वप्रथम हौतात्म्य पत्करणारे संत याकोब ठरले. प्रेषितांची कृत्ये 12:2 मध्ये नोंदल्याप्रमाणे, हेरोद अग्रिप्पाच्या कारकिर्दीत तलवारीने त्यांचा शिरच्छेद करण्यात आला. नव्याने आकार घेत असलेल्या ख्रिस्तसभेवर घाव घालावा आणि येशू व त्याच्या अनुयायांना विरोध करणाऱ्या यहुद्यांना खूश करावे, असा हेरोदाचा हेतू होता.

याकोबांनी आपल्या गुरूशी एकरूप होऊन स्वतःचे जीवन अर्पण केले आणि अशा रीतीने ते ख्रिस्ताच्या दुःखसहनात खरोखर सहभागी झाले. त्यांच्या हौतात्म्यानंतर पेत्रांनाही अटक करण्यात आली. त्यामागेही ख्रिस्तसभेचा छळ करणाऱ्यांना खूश करण्याचा हेतू होता. पण एका देवदूताने पेत्रांची चमत्कारिक रीतीने सुटका केली, तशी याकोबांची झाली नाही. का?

याकोब आणि पेत्र यांच्याप्रमाणेच आपल्यापैकी प्रत्येकाच्या जीवनात एक खास कार्य आहे. पेत्रांप्रमाणे काहींना महत्त्वाचे स्थान आणि नेतृत्वाची जबाबदारी मिळते. तर याकोबांप्रमाणे इतरांना असा त्याग करण्याचे बोलावणे मिळते, जो लोकांच्या नजरेत फारसा येत नाही, पण ज्यात स्वतःचे सर्वस्व द्यावे लागते. देवाच्या दृष्टीने ही दोन्ही बोलावणी मोलाची आहेत. याकोबांचे इतक्या लवकर आलेले हौतात्म्य हे अपयश नव्हते, तर त्यांच्या बोलावण्याची पूर्तता होती. ख्रिस्ताच्या प्याल्यातून भरभरून पिण्यात जे गौरव आहे, त्याची साक्ष त्यांनी दिली.

आज संत याकोबांचा सन्मान करताना त्यांच्या उत्साहाचे, श्रद्धेचे आणि ख्रिस्ताच्या राज्यात सक्रियपणे सहभागी होण्याच्या इच्छेचे चिंतन करा. त्यासाठी नेमके काय करावे लागेल, हे सुरुवातीला त्यांना समजले नव्हते; तरीही ते शेवटपर्यंत निष्ठावान राहिले. आपल्यालाही पद किंवा मान्यता मिळावी असे वाटते का, याचा विचार करा. ख्रिस्तसभेत किंवा समाजात इतरांनी आपला मान करावा, अशी तुमची अपेक्षा आहे का? तसे असेल तर संत याकोबांकडे पाहा. ख्रिस्ताचे शिष्य म्हणून आपल्यावर सोपवलेले खरे कार्य त्यांनी अखेर स्वीकारले. आपणही ख्रिस्ताच्या निःस्वार्थ आणि त्यागमय प्रेमाचा प्याला प्यायला हवा आणि असंख्य प्रकारे स्वेच्छेने आपले जीवन अर्पण करायला हवे. देव जे काही कार्य तुमच्यावर सोपवेल, ते स्वीकारण्याचा निश्चय करा. त्याने तुम्हाला नेतृत्वाची आणि महत्त्वाचे स्थान मिळण्याची संधी दिली, तर ती नम्रपणे स्वीकारा. तो तुम्हाला त्यागाच्या आणि पवित्र दुःखसहनाच्या वाटेने नेत असेल, तर कचरू नका. देवाने आपल्यापैकी प्रत्येकासाठी एक आगळे आणि गौरवशाली कार्य ठेवले आहे. प्रत्येकाचे कार्य वेगळे असले, तरी प्रेमाने आणि निष्ठेने स्वीकारले असता ते तितकेच गौरवशाली ठरते.

हे माझ्या प्रभू, तू वधस्तंभावर स्वेच्छेने आपले संपूर्ण जीवन अर्पण केलेस आणि तुझ्या पावलांवर पाऊल ठेवून चालण्यास मला बोलावतोस. संत याकोबांनी तुझ्या हाकेला धैर्याने प्रतिसाद दिला. तू त्यांना दिलेला प्याला त्यांनी प्याला, अगदी स्वतःचे रक्त सांडण्यापर्यंत ते निष्ठावान राहिले. प्रभू, माझ्या जीवनात तू माझ्यावर कोणते कार्य सोपवले आहेस, ते मला दाखव आणि ते मनापासून स्वीकारण्याचे बळ मला दे. संत याकोबांप्रमाणे मीही निष्ठावान प्रेमाचे आणि त्यागाचे जीवन जगून तुझ्या राज्याच्या गौरवात सहभागी होऊ दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

आजचे संत: प्रेषित संत याकोब

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

सर्व संत / सण

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय