मराठी

पापापासून संपूर्ण मुक्ती

26 मार्च 2023
प्रायश्चित्तकाळातील पाचवा रविवार (वर्ष अ)
(टीप: दीक्षार्थींच्या आत्मपरीक्षणाचे विधी होत असतील, तर वर्ष ब & क यांतही हे शुभवर्तमान ऐच्छिक आहे.) 
आजची वाचने

व्हिडिओ

“लाझरा, बाहेर ये!” तो मृत मनुष्य बाहेर आला. त्याचे हातपाय दफनाच्या पट्ट्यांनी बांधलेले होते आणि त्याचा चेहरा एका कापडाने गुंडाळलेला होता. तेव्हा येशू त्यांना म्हणाला, “त्याची बंधने सोडा आणि त्याला जाऊ द्या.” योहान 11:43–44

लाझराचा मृत्यू हा मरणकारक पापामुळे मृत झालेल्या आत्म्याचे प्रतीक मानता येईल. त्याचप्रमाणे कुष्ठरोग, शारीरिक व्याधी आणि अशा इतर गोष्टीही पापाची प्रतीके आहेत. म्हणूनच, आपल्या जीवनातील गंभीर पापाला आपण कसा प्रतिसाद द्यावा, हे येशूच्या सुरुवातीच्या प्रतिक्रियांवरून दिसते. लाझराच्या मृत्यूला सामोरे जाताना येशू “अस्वस्थ झाला आणि अंतःकरणातून व्याकुळ झाला,” “येशू रडला,” तो “पुन्हा अस्वस्थ झाला” आणि त्याने “मोठ्याने हाक मारली.” येशू देव असूनही, आपली प्रतिक्रिया कशी असावी हे शिकवण्यासाठी त्याने स्वेच्छेने मानवी स्वभाव धारण केला आणि मानवी भावना व भावनांचे तीव्र आवेग अनुभवले. गंभीर पापाला आपण कसा प्रतिसाद द्यावा हे दाखवण्यासाठी येशूने या प्रसंगी अस्वस्थ होणे, अंतःकरणातून व्याकुळ होणे, रडणे आणि मोठ्याने हाक मारणे निवडले. गंभीर पाप आपल्या आध्यात्मिक जीवनाचा नाश करते. म्हणून, आपल्या हातून गंभीर पाप घडले किंवा ते आपल्या डोळ्यांसमोर घडले, तर त्याने आपण अंतःकरणातून व्यथित झाले पाहिजे.

या उताऱ्यातून आपल्याला एक धडा मिळतो: आपण स्वतः किंवा आपली एखादी प्रिय व्यक्ती गंभीर पापात पडली, तर त्याकडे दुर्लक्ष करता कामा नये. अखेरपर्यंत पश्चात्ताप न करणे हे एक पाप आहे. यात व्यक्तीला पापाबद्दल योग्य ती खंत वाटत नाही आणि ती पाप क्षुल्लक समजून बेफिकिरीने त्याकडे पाहते. आपली प्रतिक्रिया अशी असता कामा नये. पाप गांभीर्याने घेणे, त्याला अंतःकरणातून तीव्रतेने प्रतिसाद देणे आणि क्षमेसाठी देवाचा धावा करणे किती महत्त्वाचे आहे, याचा विचार करून सुरुवात करा.

येशूने मोठ्याने हाक मारून लाझराला कबरेतून बाहेर येण्याची आज्ञा दिली. लाझर बाहेर आला खरा, पण “त्याचे हातपाय दफनाच्या पट्ट्यांनी बांधलेले होते आणि त्याचा चेहरा एका कापडाने गुंडाळलेला होता,” असेही या वर्णनात सांगितले आहे. संत ऑगस्टीन शिकवतात की या प्रसंगातून सूचित होणाऱ्या अर्थांपैकी एक म्हणजे पापांची कबुली आणि क्षमा यांची संपूर्ण प्रक्रिया. सर्वप्रथम, कोणतीही व्यक्ती केवळ स्वतःच्या प्रयत्नांनी आपल्या पापांची कबुली देऊ शकत नाही. कृपेची प्रेरणा आणि आपल्या प्रभूची आज्ञा यांमुळेच ती बाहेर येऊन, पापाच्या बंधनांत असतानाच, देवासमोर स्वतःला प्रकट करते. लाझराने येशूची आज्ञा पाळली; पश्चात्ताप करण्यासाठी देव बोलावतो तेव्हा ख्रिस्ती व्यक्तीने द्यायच्या प्रतिसादाचे हे प्रतीक आहे. आपला प्रभू म्हणतो, “त्याची बंधने सोडा आणि त्याला जाऊ द्या.” हे शब्द पापस्वीकाराच्या संस्कारातून आपल्या पात्रतेमुळे नव्हे, तर विनामूल्य मिळणारे फळ आणि त्या संस्काराचे सामर्थ्य दर्शवतात. हा संस्कार व्यक्तीला केवळ तिच्या पापांतूनच नव्हे, तर त्या पापांच्या टिकून राहिलेल्या परिणामांतूनही मुक्त करू शकतो.

आपली ख्रिस्तसभा शिकवते की पापाचे दोन परिणाम होतात. पहिला म्हणजे पाप आपल्याला शाश्वत तारणापासून वंचित ठेवते. पापस्वीकार आणि क्षमा यांद्वारे हा परिणाम दूर होतो. मात्र, त्याचा दुसराही एक परिणाम आहे. त्याला “कालिक दंड” म्हणतात (पाहा: कॅथलिक ख्रिस्तसभेची धर्मशिक्षणसंहिता #1471–1473). हा “दंड” देवाकडून येत नाही; तो पापातूनच उद्भवतो. याचा अर्थ असा की आपण कमी गंभीर पाप केले तरी त्या पापाची आसक्ती आपल्यात निर्माण होते आणि पुन्हा त्या पापाकडे वळण्याचा सततचा मोह अधिक बळावतो. म्हणून, निरंतर मनपरिवर्तनात आपल्या प्रभूचे हे शब्द ऐकणेही आले: “त्याची बंधने सोडा आणि त्याला जाऊ द्या.” ही बंधने विशेषतः निरंतर मनपरिवर्तनाने आणि सद्गुणांत वाढल्याने सुटतात.

लाझराला मृतांतून उठवण्याच्या कथेत दडलेल्या प्रतीकांच्या समृद्ध अर्थांवर आज चिंतन करा. चिंतन करताना, “बाहेर ये!” अशी तुम्हाला कळकळीने हाक देणाऱ्या येशूचा आवाज ऐका. कोणत्या पापातून मुक्त होण्यासाठी येशू तुम्हाला बोलावत आहे? ते पाप ओळखा आणि आपल्या प्रभूने दाखवलेल्या तितक्याच कळकळीने त्या पापाचा पश्चात्ताप करा. त्यानंतर, ज्या मोहाशी तुमचा सतत झगडा चालू आहे आणि ज्या विशिष्ट पापाची आसक्ती अजूनही तुमच्यात आहे, त्यांचा विचार करा. तुमची सर्व बंधने सुटावीत आणि तुम्ही पूर्णपणे मुक्त व्हावे, अशी येशूची इच्छा आहे. त्या कृपेसाठी अंतःकरण उघडे ठेवा आणि ती स्वीकारण्यासाठी शक्य ते सर्व करा.

हे माझ्या दयाळू आणि कळकळीच्या प्रभू, सर्व पापांतून बाहेर येण्याची आज्ञा तू मला प्रेमाने देतोस. आणि जेव्हा मी तुझ्या हाकेला प्रतिसाद देतो, तेव्हा माझ्या पूर्वीच्या पापांचे परिणाम दूर व्हावेत अशी आज्ञा तू देतोस. हे प्रिय प्रभू, जे काही मला बांधून ठेवते, त्या सर्वांतून मला मुक्त कर, म्हणजे शाश्वत आनंदाकडे नेणाऱ्या सद्गुणांच्या गौरवशाली मार्गावर माझी पावले दृढपणे पडतील. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

क्रुसाच्या पायथ्याशी 40 दिवस:
आपल्या धन्य मातेच्या हृदयातून उमटलेली प्रेमळ दृष्टी
तिसावे चिंतन – “पित्या, त्यांना क्षमा कर, कारण ते काय करीत आहेत हे त्यांना ठाऊक नाही”
(प्रायश्चित्तकाळातील पाचवा रविवार)

प्रायश्चित्तकाळासाठी उपयुक्त साहित्य

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

प्रायश्चित्तकाळासाठी पवित्र शास्त्रावर आधारित चिंतने

आजचे संत आणि सण

मिस्साच्या वाचनांचे पर्याय

वरील चित्र: ज्योत्तो, लाझराला मृतांतून उठवणे (चित्राचा अंश), अरेना चॅपल, फ्लिकरवरून