मंगळवार, 29 जुलै 2025
संत मार्था, मरिया आणि लाझर यांचे स्मरण
येशू लाजरला मृतांतून उठवतो — चित्र: लॉरेन्स ओपी, परवाना: CC BY-NC-ND 2.0.
मार्था आणि मरिया यांचा भाऊ [लाझर, जो मरण पावला होता] याच्याविषयी त्यांचे सांत्वन करण्यासाठी अनेक यहुदी त्यांच्याकडे आले होते. येशू येत आहे असे ऐकताच मार्था त्याला भेटायला गेली; पण मरिया घरीच बसून राहिली. मार्था येशूला म्हणाली, “प्रभू, तू इथे असतास तर माझा भाऊ मरण पावला नसता. पण आताही मला माहीत आहे की तू देवाकडे जे काही मागशील ते देव तुला देईल.” योहान 11:19–22
आपल्या चर्चमध्ये आजचे हे स्मरण तसे नवीन आहे. 2021 साली पोप फ्रान्सिस यांनी संत मार्थाच्या स्मरणाऐवजी मार्था, मरिया आणि लाझर या तिन्ही भावंडांच्या सन्मानार्थ हे स्मरण सुरू केले. या नव्या स्मरणामागचे कारण स्पष्ट करताना ईश्वरी उपासना मंडळाने म्हटले: “मार्थाने उदारपणे त्याचा पाहुणचार केला, मरियाने त्याचे शब्द लक्षपूर्वक ऐकले, आणि ज्याने मृत्यूला नमवले त्याच्या आज्ञेवरून लाझर तात्काळ कबरीतून बाहेर आला.” शिवाय, या तिन्ही भावंडांनी आपणा सर्वांसमोर सुवार्तेची साक्ष दिली. आपल्यात उणिवा असल्या तरी ख्रिस्ती म्हणून कसे जगावे, हे त्यांच्या उदाहरणातून आपल्याला दिसते. त्यांनी येशूचे आपल्या घरी स्वागत केले, त्याचे बोलणे लक्षपूर्वक ऐकले आणि तोच पुनरुत्थान व जीवन आहे असा विश्वास ठेवला.
या तिन्ही भावंडांचा स्वभाव वेगवेगळा होता आणि प्रत्येकाने आपापल्या परीने येशूवर प्रेम केले. लाझरच्या येशूबरोबरच्या वैयक्तिक भेटीगाठींबद्दल फारसे सांगितलेले नाही; पण मार्था आणि मरिया या दोघींविषयी काही गोष्टी आपल्याला समजतात. सुवार्तेतील एका प्रसंगात मार्थाने येशूकडे तक्रार केली की तिच्या बहिणीने स्वयंपाकाचे सगळे काम तिच्या एकटीवर सोडले होते. येशूने तिला सौम्यपणे तिची चूक दाखवून दिली. याउलट, मरियाने येशूच्या चरणांशी बसून त्याचे बोलणे ऐकले आणि अशा रीतीने गाढ प्रार्थनेची व येशूवरील प्रेमाची साक्ष दिली. पण लाझरला मृतांतून उठवण्याच्या प्रसंगात दोघींच्या भूमिका उलटलेल्या दिसतात. मार्थाच धावत येशूला भेटायला जाते आणि त्याच्यावरचा आपला दृढ विश्वास व्यक्त करते. येशू येत आहे हे मरियानेही ऐकले, पण ती दुःखी असल्यामुळे घरीच थांबली असे दिसते.
या भावंडांविषयी चिंतन करताना दोन गोष्टी लक्षात घेणे कदाचित सर्वांत उपयोगी ठरेल. पहिली म्हणजे, आता ते स्वर्गातील संत आहेत आणि शाश्वत धन्यता व गौरव अनुभवत आहेत. दुसरी म्हणजे, पृथ्वीवर ते श्रद्धेने आणि प्रेमाने जगले, पण त्यांच्यातही उणिवा होत्या, हे स्पष्ट दिसते. म्हणून त्यांच्या साक्षीतून आपल्याला दोन गोष्टी उमगतात. आता ते ज्या गौरवात सहभागी आहेत, त्यात आपणही सहभागी होऊ अशी आपल्याला आशा आहे. आणि आपल्यात उणिवा असल्या तरी आपणही आपल्या प्रभूशी मैत्री केली आणि त्याचे आपल्या घरात स्वागत केले, तर ही आशा पूर्ण होईल असा आपल्याला भरवसा आहे.
आज या पवित्र पण अपूर्ण कुटुंबावर चिंतन करा. या तिन्ही भावंडांच्या उणिवा आणि दिसून येणाऱ्या दुर्बलता पाहून, आपल्या जीवनातही सर्व काही सुरळीत नसताना श्रद्धेनुसार जगत राहण्याची प्रेरणा आपल्याला मिळावी. कधीकधी आपला धीर खचतो, मनात शंका येतात किंवा प्रयत्न सोडून द्यावेसे वाटते; याची अनेक कारणे असू शकतात. कदाचित संपूर्ण चर्चमध्ये किंवा तुम्ही ज्या स्थानिक चर्चमध्ये जाता तिथे सर्व काही सुरळीत नसेल. कदाचित तुमच्या कुटुंबातील एखाद्या व्यक्तीवर प्रेम करणे तुम्हाला कठीण जात असेल. कदाचित एखाद्या भावनिक समस्येशी तुम्ही झुंज देत असाल. कदाचित एखाद्या पापावर मात करणे आपल्याला शक्य नाही असे तुम्हाला वाटत असेल. कदाचित एखाद्या शारीरिक व्याधीने तुम्ही त्रस्त असाल आणि देवाने हे का होऊ दिले, असा प्रश्न तुम्हाला पडत असेल. यांपैकी काही तुमच्या अनुभवाशी जुळत असेल किंवा दुसऱ्या कुठल्या उणिवेला तुम्ही सामोरे जात असाल, तर मार्था, मरिया आणि लाझर यांच्या कुटुंबाकडून प्रेरणा घ्या. तुमच्या हृदयाच्या घरात, तुमच्या कुटुंबाच्या घरात आणि तुम्ही जिथे जाल तिथे येशूला आमंत्रण द्या. तो येईल, गरज पडेल तेव्हा प्रेमाने तुमची चूक दाखवून देईल आणि तुम्हाला तुमच्या पापांतून व दुर्बलतांतून उठवून नवजीवनाची देणगी देईल.
हे प्रभू, मार्था, मरिया आणि लाझर यांच्या या साध्या कुटुंबाशी तू मैत्री केलीस. तू त्यांच्या घरी गेलास, त्यांचा पाहुणचार स्वीकारलास, गरज पडली तेव्हा त्यांच्या चुका प्रेमाने दाखवून दिल्यास आणि अखेरीस त्यांना उठवून शाश्वत गौरवाचे नवजीवन दिलेस. मलाही माझ्या आत्म्याच्या घरात, माझ्या कुटुंबात आणि माझ्या जीवनाच्या प्रत्येक अंगात तुझे स्वागत करता येऊ दे. माझ्याकडे ये आणि मला उठवून कृपेचे नवजीवन दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
आजचे संत – संत मार्था, मरिया आणि लाझर
सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन




