बुधवार, 29 जुलै 2026
संत मार्था, मरिया आणि लाझर यांचे स्मरण
अँड्र्यूरॅबॉट, CC BY-SA 4.0, विकिमीडिया कॉमन्सच्या माध्यमातून
मार्था आणि मरिया यांच्या भावाच्या [लाझरच्या] मृत्यूमुळे त्यांचे सांत्वन करायला पुष्कळ यहूदी आले होते. येशू येत आहेत असे ऐकताच मार्था त्यांना भेटायला गेली; पण मरिया घरीच बसून राहिली. योहान 11:19–20
आजच्या स्मरणदिनीच्या शुभवर्तमानाची सुरुवात दुःखाने होते. दुःख लोकांना एकत्र आणते आणि पुढे उलगडणाऱ्या दैवी घडामोडींसाठी आपल्याला तयार करते. येशू घराजवळ येतात तेव्हा तिथे शोकाचे वातावरण असते; पण तेच घर आशेने आणि आनंदाने भरून टाकण्यास ते तयार आहेत.
मार्था, मरिया आणि लाझर ही भावंडे होती आणि तिघेही येशूचे जवळचे मित्र होते. येशू आणि त्यांचे शिष्य अनेकदा त्यांच्या घरी गेले आणि त्यांनी केलेल्या मनापासूनच्या पाहुणचाराचा स्वीकार केला. लाझरच्या स्वभावाविषयी फारसे माहीत नाही; पण मार्था आणि मरिया आपल्या प्रभूशी जशा वागतात आणि बोलतात, त्यातून त्यांचे स्वभाव अधिक स्पष्टपणे दिसतात.
मार्था नेहमी कामात तत्पर, व्यवहारकुशल आणि पाहुणचार करणारी अशी दिसते. दुःखात असतानाही ती स्पष्टपणे आणि मनमोकळेपणाने बोलते. येशू हे “ख्रिस्त, देवाचे पुत्र” आहेत, असा आपला विश्वास ती व्यक्त करते. तिच्यासमोर उलगडत असलेले रहस्य तिला अजून पूर्णपणे समजलेले नसले, तरी तिच्या बोलण्यातून आणि कृतीतून तिची गाढ श्रद्धा दिसते. याउलट, मरिया अधिक चिंतनशील आणि अबोल आहे. मार्था सेवा करत असताना मरिया येशूंच्या चरणांशी बसून त्यांचे बोलणे ऐकत होती. शुभवर्तमानातील या प्रसंगी ती घरीच राहते, बहुधा आपल्या दुःखात नि:शब्दपणे बुडालेली असते. पण नंतर येशू भेटल्यावर तीही आपली गाढ श्रद्धा आणि भक्ती व्यक्त करेल—अश्रू ढाळत ती त्यांच्या चरणांवर पडेल.
या दोघी बहिणी शिष्यत्वाची वेगवेगळी अंगे दाखवतात: कृती आणि चिंतन, बोलणे आणि मौन, प्रेमाने केलेली सेवा आणि अंतःकरणातून केलेली आराधना. दोघींनीही आपापल्या परीने येशूंना प्रतिसाद दिला आणि येशूंचे दोघींवरही गाढ प्रेम होते. तसेच आपला प्रभू आपल्याला आपल्या स्वभावासह, दुःखांसह आणि जमेच्या बाजूंसह स्वीकारतो. आपला स्वभाव मार्थासारखा असो वा मरियेसारखा, येशू आपल्याला त्यांच्या जवळ येण्याचे आणि तेच “पुनरुत्थान आणि जीवन” आहेत, असा भरवसा ठेवण्याचे आमंत्रण देतात.
लाझरविषयी फारसे माहीत नसले, तरी येशूंचे त्याच्यावर फार प्रेम होते, हे आपल्याला माहीत आहे. लाझरच्या कबरीपाशी पोहोचल्यावर येशूंचे अंतःकरण भरून आले: “आणि येशू रडले” (योहान 11:35). पवित्र शास्त्रातील हे सर्वांत छोटे वचन आहे, तरीही ते सर्वांत गहन वचनांपैकी एक आहे. लाझरला मृतांतून उठवणे ही येशूंच्या स्वतःच्या पुनरुत्थानाची पूर्वसूचना होती आणि मृत्यूवरील त्यांच्या दैवी अधिकाराचे सामर्थ्यशाली चिन्ह होते. लाझर ख्रिस्ताच्या सामर्थ्याचा जिवंत साक्षीदार झाला. पुढे त्याला जिवंत पाहून लोक इतके चकित झाले की मुख्य याजकांनी त्याला मारण्याचा कट रचला (पाहा योहान 12:10–11). अशा रीतीने लाझर आशेचे एक मूक, पण तेजस्वी चिन्ह ठरतो: तो मृत्यूच्या अंधारातून गेला आणि देवाच्या पुत्राच्या आवाजाने त्याला कबरीतून बाहेर बोलावले. त्याची कहाणी आपल्याला आठवण करून देते की दुःख, निराशा किंवा पाप यांच्या कबरीत आपण असलो, तरी येशू आपल्याला तिथून बाहेर काढून नव्या जीवनाकडे बोलावण्यासाठी येतात.
या भावंडांमुळे ख्रिस्ताचे मनुष्यत्वही आपल्याला दिसते. येशूंची त्यांच्याशी मैत्री होती. त्यांनी त्यांच्यासोबत वेळ घालवला, त्यांचे म्हणणे ऐकून घेतले, त्यांच्यासोबत जेवले, त्यांच्या प्रेमाचा स्वीकार केला आणि त्यांच्या जीवनावर प्रभाव टाकला. या भावंडांमधून आपल्याला येशूंच्या आपल्यावरील कोमल प्रेमाची झलक दिसते. ते प्रेम प्रत्येकासाठी खास आहे, नात्यातून व्यक्त होते आणि अतिशय मानवी आहे. आपल्या सार्वजनिक सेवाकार्याच्या काळात येशूंना त्यांच्या घरी विसावा आणि मैत्रीची सोबत मिळाली. त्यांची कहाणी आपल्याला आठवण करून देते की आपल्या प्रभूला केवळ आपली आराधनाच नव्हे, तर आपली मैत्रीही हवी आहे. त्यांना आपल्या अंतःकरणरूपी घरात राहायचे आहे, आपल्या सुखदुःखांत सहभागी व्हायचे आहे आणि जीवनाच्या प्रत्येक क्षणी आपल्यासोबत चालायचे आहे. येशूंशी असलेल्या त्यांच्या जवळिकीमधून हे तिघे संत आपल्याला दाखवतात की पावित्र्य ही दूरची किंवा केवळ कल्पनेतली गोष्ट नाही; ते दैनंदिन जीवनात, पाहुणचारात आणि मनापासूनच्या श्रद्धेत सापडते.
या संतांच्या कुटुंबावर येशूंचे किती कोमल प्रेम होते, यावर आज चिंतन करा. त्या कुटुंबात स्वतःचे आणि या जगातील आपल्या कुटुंबाचे प्रतिबिंब पाहा. येशूंना तुमच्या घरी राहायचे आहे, तुमच्याशी वैयक्तिक नाते जोडायचे आहे आणि आपल्या अखंड उपस्थितीने तुमचे घर पवित्र निवासस्थान बनवायचे आहे, हे लक्षात ठेवा. त्यांचे आपल्या घरी स्वागत करा. मार्थेसारखी उदार मनाने त्यांची सेवा करा. मरियेसारखे त्यांच्या चरणांशी बसा आणि प्रेमाने त्यांची आराधना करा. आणि लाझरप्रमाणे, त्यांना तुमचे मन उभारी देऊ द्या, तुमच्या आत्म्याला नवचैतन्य देऊ द्या आणि जे काही तुम्हाला जखडून ठेवते त्यातून तुम्हाला बाहेर बोलावू द्या. येशू हे सर्व आनंदाने करतात, कारण त्यांच्या अंतःकरणात तुमच्याविषयी गाढ करुणा, आपुलकी आणि प्रेम आहे.
हे माझ्या प्रभू आणि दैवी मित्रा, तुझा मित्र लाझर याच्या मृत्यूने आणि त्याच्या बहिणींच्या दुःखाने तुझे पवित्र हृदय करुणेने आणि पवित्र दुःखाने भरून आले. तसेच, मी चुकतो तेव्हाही तुझे हृदय माझ्यासाठी प्रेमाने भरून येते. हे प्रिय प्रभू, माझ्या हृदयाच्या पवित्र मंदिरात तू सदैव उपस्थित राहून मला बळ दे. माझे जीवन असे घर होवो, जिथे तू वारंवार येशील आणि जिथे श्रद्धा, प्रेम आणि मैत्री नांदतील. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
आजचे संत – संत मार्था, मरिया आणि लाझर
सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन




