१६ मे २०२४
पुनरुत्थानकाळातील सातव्या आठवड्याचा गुरुवार
आजची वाचने

स्वर्गाकडे दृष्टी उचलून येशूने अशी प्रार्थना केली: “मी केवळ यांच्यासाठीच प्रार्थना करीत नाही, तर यांच्या वचनामुळे माझ्यावर विश्वास ठेवतील त्यांच्यासाठीही प्रार्थना करतो. हे पित्या, जसा तू माझ्यामध्ये आहेस आणि मी तुझ्यामध्ये आहे, तसे ते सर्व एक असावेत आणि तेही आपल्यामध्ये असावेत, यासाठी की तू मला पाठवलेस असा विश्वास जगाने ठेवावा.” योहान 17:20–21
गेल्या दोन आठवड्यांपासून आपण योहानाच्या शुभवर्तमानातील 14–17 या अध्यायांमधून सलग वाचत आलो आहोत. या अध्यायांत शेवटच्या भोजनाच्या वेळी येशूने केलेला उपदेश आहे. एक प्रकारे, हा येशूचा शेवटचा उपदेश आहे. गेल्या आठवडाभर आपण वाचत असलेल्या 17व्या अध्यायात येशूने आपल्या शिष्यांसाठी आणि त्यांच्या प्रचाराद्वारे त्याच्यावर ‘विश्वास ठेवतील’ अशा आपल्या सर्वांसाठी केलेली शेवटची प्रार्थना आहे. 17व्या अध्यायातून जेव्हा जेव्हा वाचन असते, तेव्हा तेव्हा मिस्साच्या वाचनग्रंथात त्याची सुरुवात ‘स्वर्गाकडे डोळे उचलून येशूने अशी प्रार्थना केली…’ या शब्दांनी होते. ही ओळ 17:1 या वचनावरून घेतली आहे. मिस्सामध्ये येशूच्या प्रार्थनेतील वेगवेगळे भाग वाचले जातात, तेव्हा त्या प्रत्येक भागाची सुरुवात या ओळीने केली जाते.
प्रार्थना करताना येशूने स्वर्गाकडे नजर उचलली, ही गोष्ट लक्ष देण्यासारखी आहे. अर्थात, स्वर्ग हे आकाशातले एखादे भौतिक ठिकाण नाही, कारण स्वर्ग हे आध्यात्मिक वास्तव आहे. पिता आकाशात एखाद्या ठिकाणी वसत नाही; तो सर्वव्यापी आहे, म्हणजेच तो सर्व ठिकाणी आणि सर्व काळी उपस्थित आहे. तरीही पित्याला प्रार्थना करताना येशू आपली नजर वर उचलतो. यातून आपल्याला एक महत्त्वाचा धडा मिळतो.
काही प्रसंगी आपण कसे बसतो किंवा उभे राहतो, यालाही महत्त्व असते. उदाहरणार्थ, ज्या व्यक्तीचा आपण आदर करायला हवा ती खोलीत आली, तर आपण सहसा उठून तिचे अभिवादन करतो. अशा वेळी पलंगावर किंवा सोफ्यावर आरामात पडून राहणे अनादराचे ठरेल. तसेच, मिस्सामध्ये भाकर आणि द्राक्षारस पवित्र केले जात असताना आपण पायावर पाय ठेवून निवांत बसत नाही; उलट, आराधनेने गुडघे टेकतो. एखाद्या व्यक्तीला पहिल्यांदा भेटून अभिवादन करतानाही आपण जमिनीकडे पाहत नाही; उलट, तिच्या डोळ्यांत पाहतो.
आकाशात पिता दिसेल असे वाटले म्हणून येशूने ‘स्वर्गाकडे डोळे उचलले’ असे नाही. पित्यावरील आदर आणि प्रेम व्यक्त करण्यासाठी व त्याचा महिमा मान्य करण्यासाठी त्याने असे केले. यातून आपण शिकले पाहिजे की आपल्या देहबोलीतून इतरांपर्यंत, आणि विशेषतः प्रार्थनेत देवापर्यंत, कोणता भाव पोहोचतो.
तुम्ही प्रार्थना करता तेव्हा काय करता? कोणत्याही वेळी आणि कोणत्याही स्थितीत तुम्ही प्रार्थना करू शकता. तरीही, केवळ शब्दांनी नव्हे, तर प्रार्थनेच्या वेळी तुम्ही घेतलेल्या देहस्थितीतूनही देवाशी बोलण्याची सवय लावणे फार चांगले आहे. गुडघे टेकणे, प्रार्थनेत हात उंचावणे, आपल्या प्रभूपुढे साष्टांग दंडवत घालणे, ताठ बसून लक्षपूर्वक प्रार्थना करणे—या साऱ्या कृतींतून तुम्ही देवावरील तुमचे प्रेम व्यक्त करता.
आज प्रार्थना करणाऱ्या येशूच्या या प्रतिमेवर चिंतन करा. स्वर्गातील गौरवशाली, सर्वशक्तिमान पित्याचा सन्मान करण्यासाठी येशूने आपले पवित्र डोळे वर उचलले, तेव्हा तो किती एकाग्र झाला असेल, हे मनात पाहा. येशूची भक्ती, त्याची उत्कटता, त्याचा आदर आणि त्याचे ज्वलंत प्रेम यांची कल्पना करा. पित्याकडे एकाग्रतेने वळून प्रार्थना करण्याच्या या पवित्र कृतीचे अनुकरण करा आणि आपल्या देहबोलीतूनही प्रेम व्यक्त करणे किती महत्त्वाचे आहे, याची स्वतःला आठवण करून द्या.
हे माझ्या परमपवित्र स्वर्गीय पित्या, तुझा पुत्र येशू याच्याबरोबर मीही सन्मानाने, प्रेमाने व आदराने माझे डोळे, माझे हृदय आणि माझे संपूर्ण जीवन तुझ्याकडे उन्नत करतो. माझे लक्ष सदैव तुझ्याकडे असो आणि तुझ्या महानतेला साजेशी भक्ती मी सदैव तुला अर्पण करावी. हे माझ्या प्रिय येशू, स्वर्गीय पित्यावर तू जे प्रेम करतोस, त्याबद्दल मी तुझा आभारी आहे. माझ्या जीवनात तुझे आणि तुझ्या परिपूर्ण प्रेमाचे अनुकरण करण्यासाठी मला आवश्यक ती कृपा दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
पवित्र आत्म्याची नोव्हेना
पेन्टेकॉस्टच्या तयारीसाठी म्हटली जाणारी प्रार्थना
शुक्रवार, १० मे – शनिवार, १८ मे
वर दर्शविलेल्या प्रतिमा: प्रार्थनेत मग्न ख्रिस्त — चित्रकार: एल ग्रेको, विकिमीडिया कॉमन्समार्फत




