12 सप्टेंबर 2025
सामान्य काळातील तेविसाव्या आठवड्याचा शुक्रवार
आजची धर्मग्रंथवाचने
धन्य कुमारी मरियेचे पवित्र नाव — ऐच्छिक स्मरणदिन
फ्रा आंजेलिको, सार्वजनिक मालकीतील कलाकृती, विकिमीडिया कॉमन्समार्फत
“तुझ्या भावाच्या डोळ्यातली कुसळ तुला दिसते, पण स्वतःच्या डोळ्यातले लाकडी तुळई तुला का दिसत नाही?” लूक 6:41
आविलाची संत तेरेसा या श्रेष्ठ आध्यात्मिक लेखिका आणि ख्रिस्तसभेच्या धर्माचार्या होत्या. आपल्या ‘अंतरंगातील दुर्ग’ या श्रेष्ठ आध्यात्मिक ग्रंथात त्या सांगतात की, पवित्रतेच्या वाटेवरचे एक पहिले पाऊल म्हणजे स्वतःची खरी ओळख. या ओळखीतून नम्रता येते, कारण नम्रता म्हणजे स्वतःविषयी यथार्थ आकलन असणे. देव आपल्याला जसे पाहतो तसे स्वतःला पाहून घेण्यात आपण कमी पडलो, तर आपले अनेक अंदाज आणि निर्णय चुकू शकतात. त्यांपैकी एक चूक म्हणजे इतरांच्या ज्या गोष्टी आपल्याला पाप वाटतात, त्यांवरच आपले लक्ष सहज खिळून राहते.
वर उद्धृत केलेल्या शुभवर्तमानाच्या उताऱ्यात अशा एका व्यक्तीचे चित्र आहे, जिला स्वतःची खरी ओळख फारच कमी आहे. असे का? कारण त्या व्यक्तीला स्वतःच्या डोळ्यातले ‘लाकडी तुळईचे भान नाही’, म्हणजेच तिला स्वतःचे पाप दिसत नाही. त्यामुळे तिचे लक्ष आपल्या भावाच्या डोळ्यातल्या ‘कुसळावर’ खिळून राहते, असे येशू सांगतो.
आपल्या विचारांकडे लक्ष दिले, तर दिवसभर तुमचे मन सर्वांत जास्त कशात गुंतलेले असते? देव तुम्हाला जसा ओळखतो, तसे स्वतःला ओळखण्याचा प्रयत्न करत तुम्ही प्रामाणिकपणे आपल्या अंतःकरणात डोकावता का? की इतरांचा विचार करण्यात, त्यांच्या कृतींचे विश्लेषण करण्यात आणि त्या योग्य की अयोग्य हे ठरवण्यात तुम्ही गरजेपेक्षा जास्त वेळ घालवता? हा प्रश्न स्वतःला विचारणे आणि त्याचे प्रामाणिक उत्तर देणे महत्त्वाचे आहे.
स्वतःला ओळखण्याचा उत्तम मार्ग म्हणजे येशूवर आपली दृष्टी स्थिर करणे. दिवसभर तुमचे लक्ष त्याच्यावर केंद्रित राहिले, तर तुम्हाला केवळ त्याचीच ओळख होणार नाही, तर स्वतःचीही अधिक खरी ओळख होईल. आपल्या प्रभूचे सौंदर्य आणि परिपूर्णता न्याहाळल्याने तुम्हाला दोन गोष्टी साधतील: त्याची ओळख होईल आणि त्याच्या नजरेतून स्वतःचीही ओळख होईल. तो इतरांना जसा पाहतो, तसे त्यांना ओळखायलाही याची मदत होईल.
येशू तुमच्या आसपासच्या लोकांकडे कसा पाहतो? तो त्यांच्याकडे सदैव दयेने पाहतो. हे खरे आहे की आपले जीवन संपल्यावर, या जगातून पुढच्या जगात जाताना, आपल्यापैकी प्रत्येकाचा वैयक्तिक न्याय प्रभू करील. पण या पृथ्वीवर असताना देव आपल्याकडे सतत दयेने पाहतो. म्हणून दया दाखवणे हे आपले रोजचे ध्येय झाले पाहिजे आणि आपल्या जीवनातील प्रत्येकाकडे दयेच्या नजरेने पाहण्याची सवय आपण लावून घेतली पाहिजे.
आज आपल्या प्रभूचे चिंतन करा. त्याच्याकडे पाहा, त्याच्यावर दृष्टी स्थिर करा, त्याला ओळखण्याचा प्रयत्न करा आणि आपले लक्ष त्याच्यावर केंद्रित करा. हे करताना इतरांविषयी तुम्ही मनात बनवलेले निवाडे बाजूला सारण्याचा प्रयत्न करा. प्रभूवर दृष्टी स्थिर केल्याने तुम्हाला केवळ तोच दिसेल असे नाही, तर इतरांकडेही त्याच्या नजरेतून पाहता येईल. ही सवय लावून घ्या, म्हणजे पवित्रतेच्या वाटेवर तुमची वाटचाल झपाट्याने होईल.
हे माझ्या दयाळू येशू, तुझे वैभव आणि सौंदर्य नम्रतेने आणि खऱ्या मनाने न्याहाळण्याची सवय मला लागो. दिवसेंदिवस तुझ्याकडे पाहताना, तुझ्या दयाळू नजरेतून स्वतःकडेही पाहण्यास मला मदत कर, म्हणजे माझ्यातही नम्रता वाढेल. इतरांना दोष देण्याची वृत्ती माझ्या हृदयातून पूर्णपणे दूर कर, म्हणजे तू सर्वांना जसे जाणतोस आणि त्यांच्यावर जसे प्रेम करतोस, तसे मलाही त्यांना जाणता येईल आणि त्यांच्यावर मोकळ्या मनाने प्रेम करता येईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
दुःखित माता मरियेची नोवेना
परंपरेनुसार 7–15 सप्टेंबर या काळात ही नोवेना केली जाते
सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन
आजचे संत – धन्य कुमारी मरियेचे पवित्र नाम




