२६ सप्टेंबर २०२५
सामान्य काळातील पंचविसाव्या आठवड्याचा शुक्रवार
आजची वाचने
संत कोस्मास आणि दामियान, रक्तसाक्षी — ऐच्छिक स्मृतिदिन
जेम्स टिसो, सार्वजनिक मालकीची कलाकृती, विकिमीडिया कॉमन्सच्या सौजन्याने
एकदा येशू एकांतात प्रार्थना करीत होता आणि शिष्य त्याच्याबरोबर होते. त्याने त्यांना विचारले, “लोकसमुदाय मी कोण आहे असे म्हणतात?” लूक 9:18
येशू ‘एकांतात प्रार्थना करीत होता’ आणि त्याच वेळी ‘शिष्य त्याच्याबरोबर होते’, ही गोष्ट लक्ष वेधून घेते. हा वरवर दिसणारा विरोधाभास स्पष्ट करताना संत बीड म्हणतात, “पित्याच्या इच्छेची आकलनापलीकडची रहस्ये केवळ पुत्रच जाणू शकतो.” म्हणूनच आपला प्रभू नेहमी पित्यासोबत एकांतात होता, या अर्थाने की केवळ येशूच पित्याला पूर्णपणे आणि अंतरंगातून ओळखत होता. कारण तो परमपवित्र त्रैक्याची दुसरी व्यक्ती, पित्याचा सनातन पुत्र आहे.
ही गोष्ट नीट लक्षात घेतल्यावर आणखी एक महत्त्वाची गोष्ट समजून घ्यायला हवी: येशूने आपल्या मानवी स्वभावात पित्याची प्रार्थना केली, तेव्हा काहीतरी नवे घडले. येशू अनादी काळापासून पित्यासोबत होता, पण त्याचा मानवी स्वभाव अनादी काळापासून पित्यासोबत नव्हता. म्हणून देवाच्या सनातन पुत्राने मानवी देहात जगत असताना सनातन पित्याशी अंतरंग संवाद साधला, तेव्हा मानवी स्वभाव एकाएकी अशा उंचीवर उन्नत झाला, जिथवर तो पूर्वी कधीही पोहोचला नव्हता. सनातन पुत्र पित्याशी परिपूर्ण ऐक्यात जगत होताच; पण आता पूर्णपणे मानव असलेल्या त्या सनातन पुत्राने आपल्या मानवी स्वभावालाही या ऐक्यात सामावून घेतले.
हे काहींना थोडे तात्त्विक वाटेल; तरी यातून आपल्या सर्वांच्या जीवनाशी संबंधित एक अतिशय महत्त्वाचे सत्य उलगडते. आपल्या प्रभूने मानव म्हणून पित्याला केलेल्या प्रार्थनेतून आपणा सर्वांना येशूशी एकरूप होण्याचे आणि या दैवी ऐक्यात सहभागी होण्याचे आमंत्रण मिळते. देवाच्या पुत्राने मानव म्हणून आपल्यासाठी हे शक्य केले की आपले मानवी जीवनही उन्नत होऊन देवपित्याशी ऐक्य पावावे. पित्याशी देवाच्या पुत्राचे अद्वितीय ऐक्य सदैव कायम राहील; तरीही आपल्या सहभागाद्वारे त्यांच्या जीवनात वाटा घेण्याचे आमंत्रण आपल्याला आहे.
मग हे इतके महत्त्वाचे का आहे? एक कारण असे की, पुत्राने पित्याला केलेल्या प्रार्थनेत सहभागी होण्यापेक्षा मोठी परिपूर्ती मानवी जीवनात मिळू शकत नाही. आयुष्यभर आपण कोणत्या ना कोणत्या रूपात समाधान शोधत असतो. आपल्याला आनंदी व्हायचे असते. जीवनाचा आनंद घ्यावासा वाटतो. आनंद मिळावा अशी स्वाभाविक इच्छा आपल्यात असते आणि ती पूर्ण करण्याचा आपण सतत प्रयत्न करतो. महत्त्वाची गोष्ट ही आहे की पुत्राने मानव म्हणून पित्याला केलेल्या गहन प्रार्थनेत सहभागी झाल्यानेच सर्वोच्च आनंद मिळतो. प्रार्थना, खरी प्रार्थना, हेच आपल्या अंतःकरणातील सर्वांत खोल इच्छेचे उत्तर आहे.
आज तुम्ही नियमितपणे मनापासून गहन प्रार्थना करता का, यावर चिंतन करा. आपल्या प्रभूप्रमाणे तुम्हीही देवासोबत एकांतात होता, आपल्या मानवी आत्म्याच्या गाभ्यात त्याच्याशी संवाद साधत होता आणि प्रार्थनेतून त्याच्याकडे ओढले जात होता, असे प्रसंग तुम्हाला आठवतात का? अनेक संतांच्या साक्षीनुसार प्रार्थनेचे अनेक स्तर आहेत. आपली प्रार्थना अधिक गहन करण्याचा निर्णय घ्या. आज आपल्या प्रभूसमोर या आणि त्याच्यापाशी आपले अंतःकरण मोकळे करा. पित्याला केलेल्या त्याच्या प्रार्थनेच्या पवित्र एकांतात त्याने तुम्हाला ओढून घ्यावे, अशी विनंती करा. असे केल्याने मानवी जीवनात मिळू शकणारे सर्वांत गहन समाधान तुम्हाला लाभेल.
हे माझ्या प्रार्थनाशील प्रभू, तू पित्याबरोबर एकांतात वेळ घालवलास, तेव्हा तू तुझा मानवी स्वभाव त्याच्याशी एकरूप केलास आणि अशा रीतीने आमच्या मानवी स्वभावाला गौरवाच्या उंचीवर नेलेस. हे प्रिय प्रभू, मला तुझ्याकडे ओढून घे, म्हणजे खऱ्या, सखोल आणि मला आधार देणाऱ्या प्रार्थनेतून मला तुझी व पित्याची ओळख होईल. तुझ्याशी असलेल्या या एकरूपतेतून मला जीवनातील सर्वांत गहन परिपूर्ती लाभो. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
लिझ्यूची संत थेरेझ – ‘छोटे फूल’ – हिची नोवेना
पाचवा दिवस – २६ सप्टेंबर
सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन
आजचे संत – संत कोस्मास आणि दामियान, रक्तसाक्षी




