मराठी

दया न्यायाच्या सर्व मागण्या पूर्ण करते

23 मार्च 2026
प्रायश्चित्तकाळाच्या पाचव्या आठवड्याचा सोमवार (वर्ष अ & ब)
आजची वाचने

मोग्रोव्हेहोचे संत तुरिबियुस, बिशप—ऐच्छिक स्मरणदिन

जोव्हान्नी बात्तिस्ता तिएपोलो यांचे ‘ख्रिस्त आणि व्यभिचार केलेली स्त्री’ हे चित्र

व्हिडिओ

“गुरुजी, ही स्त्री व्यभिचार करतानाच पकडली गेली. अशा स्त्रियांना दगडमार करावा, अशी आज्ञा मोशेने नियमशास्त्रात आम्हाला दिली आहे. तर तुम्ही काय म्हणता?” योहान 8:4–5

न्यायाची पूर्तता झालीच पाहिजे. देव पूर्णपणे न्यायी आहे. म्हणूनच जुन्या करारात गंभीर पापांसाठी मृत्युदंड ठरवून दिला होता. जुन्या करारातील काही गोष्टी समजून घेणे कठीण जाऊ शकते, विशेषतः मृत्युदंडाच्या बाबतीत. तोरा, म्हणजे जुन्या करारातील पहिली पाच पुस्तके, यांत व्यभिचार, इतर लैंगिक अपराध, ईशनिंदा, मूर्तिपूजा, आईवडिलांचा घोर अनादर, शब्बाथाचे नियम मोडणे, खून, पवित्र गोष्टींचा अपमान, शपथेवर खोटी साक्ष देणे आणि जादूटोणा अशा पापांसाठी मृत्युदंड सांगितला आहे. देवाच्या लोकांचे पावित्र्य जपणे आणि देवाशी असलेले त्यांचे कराराचे नाते बिघडवणारे पाप किती गंभीर आहे हे ठसवणे, हा या नियमांचा उद्देश होता.

या पापांबाबत येशूंची भूमिका जुन्या करारातील नियमांच्या अगदी विरुद्ध असल्यासारखी वाटते. व्यभिचार करताना पकडलेल्या स्त्रीशी ते ज्या दयेने वागले, त्यावरून हे दिसते. याचे कारण असे की, येशू या नियमांचा अधिक खोल अर्थ उलगडून दाखवतात: पाप्यांना पश्चात्ताप आणि मनपरिवर्तनाकडे नेणे. जुने नियमशास्त्र रद्द करायला नव्हे, तर ते परिपूर्ण करायला येशू आले (पाहा मत्तय 5:17).

देवाच्या नियमांचे इतर गंभीर उल्लंघन जसे न्यायाची मागणी करते, तसाच व्यभिचारही करतो. आजच्या शुभवर्तमानात आपण पाहतो की, व्यभिचाराबाबतच्या जुन्या करारातील नियमाची आणि त्याच रीतीने देवाविरुद्धच्या इतर प्रत्येक गंभीर अपराधाबाबतच्या नियमाची पूर्तता येशू कशी करतात. ते पापाचे गांभीर्य कमी लेखत नाहीत. उलट, पाप्याला मनपरिवर्तन आणि पश्चात्तापाचे आवाहन करतानाच ते त्याच्यावर दया करतात, त्याला क्षमा करतात आणि अशा रीतीने न्यायाची पूर्तता करतात. मोशेच्या नियमशास्त्राचा अधिक खोल उद्देश केवळ शिक्षा देणे हा नव्हे, तर मन पालटून ते देवाकडे वळवणे हा आहे.

जुने नियमशास्त्र आणि कृपेचा व दयेचा नवा नियम हे दोन्ही श्रद्धावंतांकडून उच्च नैतिक आचरणाची अपेक्षा करतात. मात्र, नवा नियम जुन्या नियमशास्त्राचा हेतू पूर्णत्वाला नेतो. येशू पाप्यांशी दयेने वागतात म्हणून न्यायाची गरज नाहीशी होत नाही. उलट, ते नव्या आणि अधिक सखोल रीतीने न्यायाची पूर्तता करतात.

पण मृत्युदंडाचे काय? देवाने तोरामध्ये सांगितल्याप्रमाणे न्यायाची पूर्तता अजूनही व्हायला नको का? नक्कीच. आणि म्हणूनच येशूंनी प्राण दिले—न्यायाच्या सर्व मागण्या पूर्ण करण्यासाठी. गंभीर अपराधांसाठी ठरवलेल्या मृत्युदंडासह पापाची शिक्षा त्यांनी स्वतःवर घेतली. अशा रीतीने त्यांनी संपूर्ण मानवजातीच्या वतीने न्याय प्रस्थापित केला. त्यांच्या बलिदानाने न्यायाची पूर्तता झाल्यावर आणि पापाबद्दल पश्चात्ताप केल्यावर मनपरिवर्तन शक्य होते. देवाच्या प्रत्येक नियमाचा, मग तो जुना असो वा नवा, खरा हेतू हाच आहे: पाप्यांना पश्चात्तापाकडे, देवाशी नाते पुन्हा जुळण्याकडे आणि शेवटी तारणाकडे नेणे.

आजच्या शुभवर्तमानातील त्या बिचाऱ्या स्त्रीचा अपमान झाला होता आणि ती घाबरली होती. तरीही तिच्यात आपण स्वतःला आणि इतर प्रत्येक व्यक्तीला पाहिले पाहिजे. मृत्युदंडास पात्र ठरवणारी पापे आपण सर्वांनी केली आहेत, पण येशूंनी दयेने ती शिक्षा स्वतःवर घेतली आहे. तिला दगडमार करू पाहणाऱ्या शास्त्री आणि परुश्यांना येशू म्हणाले, “तुमच्यापैकी जो निष्पाप आहे, त्याने तिच्यावर पहिला दगड फेकावा” (योहान 8:7). त्यांच्या या शब्दांतून हेच सत्य स्पष्ट होते. आपल्या पापाबद्दल दुःखी असलेल्या आणि पश्चात्ताप करणाऱ्या व्यक्तीला दोषी ठरवण्याचा आपल्याला अधिकार नाही. कारण देव दयाळू आहे आणि त्या व्यक्तीच्या पापांची किंमत त्याने स्वतःच्या रक्ताने चुकवली आहे. इतकेच नव्हे, तर आपण पश्चात्ताप करून देवाकडे वळतो आणि देव आपल्यावर दया करतो, तेव्हा स्वतःलाही दोषी ठरवण्याचा आपल्याला अधिकार नाही.

आज या पापी स्त्रीवर चिंतन करा आणि न्यायाच्या सर्व मागण्या पूर्ण करणाऱ्या येशूंच्या दयेचा आनंद माना. येशू तुमच्याशीही असेच वागतात, हे लक्षात घ्या. इतरांशीही त्याच दयेने वागण्याचे आवाहन ते तुम्हाला करतात. त्यांच्या बलिदानाने तुमच्या वतीने न्यायाची पूर्तता आधीच केली आहे. तुम्ही त्यांच्यावर विश्वास ठेवावा, पश्चात्ताप करावा आणि इतरांना क्षमा करण्यास तयार असावे, एवढीच त्यांची तुमच्याकडून अपेक्षा आहे. त्या पापी स्त्रीप्रमाणेच आपल्या सर्वांनाही आशा आहे, कारण येशूंनी पापाची किंमत चुकवली आहे. ख्रिस्ताच्या दुःखसहनाने आणि मृत्यूने पापाबाबत न्यायाची मागणी पूर्ण केली आहे, हे लक्षात ठेवून दयेची ही देणगी स्वीकारा आणि इतरांनाही ती द्या.

हे परमदयाळू तारणाऱ्या, माझ्या पापासाठी मला शिक्षा व्हायला हवी होती; पण तू ती स्वतः भोगलीस आणि न्यायाच्या सर्व मागण्या पूर्ण केल्यास. कृपा करून मला क्षमा कर आणि माझ्यावर दया कर. मी कशाबद्दल पश्चात्ताप करायला हवा, माझे मन कसे तुझ्याकडे वळवायला हवे आणि तू माझ्यावर जितकी दया केलीस तितकीच दया मी इतरांवर कशी करायला हवी, हे मला समजण्यास मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

एकोणतिसावा दिवस – चिंतन:
वाळवंटातील 40 दिवस & क्रुसाजवळचे 40 दिवस

संत तुरिबियुस दे मोग्रोव्हेजो, बिशप

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

प्रायश्चित्तकाळासाठी पवित्र शास्त्रावर आधारित चिंतने

सर्व संत / सण

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय