मराठी

जीवनाची गुंतागुंत

27 मार्च 2026
प्रायश्चित्तकाळाच्या पाचव्या आठवड्यातील शुक्रवार
आजची वाचने

“यहुद्यांनी येशूला दगडमार करण्यासाठी दगड उचलले” — जेम्स तिसो यांचे चित्र

व्हिडिओ

यहुद्यांनी येशूला दगडमार करण्यासाठी दगड उचलले. येशूने त्यांना उत्तर दिले, “माझ्या पित्याकडून आलेली अनेक चांगली कृत्ये मी तुम्हाला दाखवली आहेत. त्यांपैकी कोणत्या कृत्यासाठी तुम्ही मला दगडमार करू पाहता?” यहुद्यांनी त्याला उत्तर दिले, “एखाद्या चांगल्या कृत्यासाठी आम्ही तुला दगडमार करत नाही, तर ईशनिंदेसाठी करतो. तू मनुष्य असूनही स्वतःला देव म्हणवतोस.” योहान 10:31–33

हे यहुदी इतके संतापले की त्यांनी “येशूला दगडमार करण्यासाठी दगड उचलले.” कारण येशूने नुकतेच जाहीर केले होते, “पिता आणि मी एक आहोत” (योहान 10:30). हे विधान त्यांना ईशनिंदा वाटले. आपल्या शब्दांतून आणि कृत्यांतून येशूने आपण मशीहा आणि देवाचा पुत्र आहोत हे प्रकट केले. पण धर्मनेत्यांनी त्याच्यावर विश्वास ठेवण्यास नकार दिला.

हा वाद मंदिराच्या पुनःसमर्पणाचा सण, म्हणजेच हनुक्का, चालू असताना झाला. इ.स.पू. 164 मध्ये झालेल्या मंदिराच्या पुनःसमर्पणाचे स्मरण या सणात केले जाते. इ.स.पू. 167 मध्ये चौथा अंतियोखस एपिफानेस याने मंदिर विटाळले होते. ग्रीक प्रथा आणि मूर्तिपूजकांचे यज्ञ सुरू करून यहुद्यांची उपासना नष्ट करण्याचा त्याने प्रयत्न केला. त्याने अशुद्ध प्राण्यांचे बळी देऊन वेदी अपवित्र केली आणि मंदिरात झ्यूसचा पुतळा उभारला.

याला प्रत्युत्तर म्हणून यहुदा मक्काबी याने यहुद्यांच्या उठावाचे नेतृत्व केले. त्यांनी मंदिर पुन्हा ताब्यात घेतले, वेदी शुद्ध केली आणि ती एकमेव खऱ्या देवाच्या उपासनेसाठी पुन्हा समर्पित केली. परंपरेनुसार, मेनोरा या दीपवृक्षासाठी फक्त एका दिवसापुरते शुद्ध तेल उपलब्ध होते. पण चमत्काराने ते आठ दिवस जळत राहिले. या घटनेतून हनुक्का सणाची परंपरा सुरू झाली. मोशेच्या नियमशास्त्रात मुळात हा सण पाळण्याची आज्ञा नव्हती. तरीही देवाची विश्वासार्हता आणि अंधारावर प्रकाशाचा विजय साजरा करण्याचा तो एक महत्त्वाचा सण बनला.

हे समजून घेणे का महत्त्वाचे आहे? येशू पित्याशी एक असलेला देवाचा पुत्र तर होताच, पण तो मशीहा आणि तारणाराही होता. तो स्वतः नवे मंदिर, वेदी, प्रमुख याजक आणि यज्ञासाठी अर्पण केलेले कोकरू होण्यासाठी आला. हनुक्का सणात मेनोराचा प्रकाश साजरा केला जात असे. त्या प्रकाशाच्या प्रतिमेतून येशूने आपण जगाचा प्रकाश आहोत, हे प्रकट केले. तो आपल्या मेंढरांना पापाच्या व अज्ञानाच्या अंधारातून बाहेर आणतो.

धर्माधिकाऱ्यांनी मंदिरात येशूला अटक करण्याचा प्रयत्न केला, पण तो त्यांच्या हातातून निसटला आणि यार्देन नदीपलीकडे गेला. बाप्तिस्मा देणारा योहान जिथे बाप्तिस्मा देत असे, तिथे तो गेला. काही काळ तो तिथेच राहिला. वल्हांडणाच्या सणात जे घडणार होते, त्यासाठी त्याने आपल्या अनुयायांचा विश्वास दृढ केला. त्या काळात त्याच्याकडे आलेल्या अनेकांनी अशी साक्ष दिली, “‘योहानाने कोणतेही चिन्ह दाखवले नाही, पण या मनुष्याविषयी योहानाने जे काही सांगितले ते सर्व खरे होते.’ आणि तेथे अनेक जण त्याच्यावर विश्वास ठेवू लागले” (योहान 10:42).

या शेवटच्या काही महिन्यांत येशू आपल्या शिष्यांबरोबर रानात राहिला आणि पुढे जे घडणार होते त्यासाठी त्याने त्यांना तयार केले. याच काळात, वल्हांडणाच्या सणाच्या थोडे आधी, त्याने लाजराला मृतांतून उठवले. त्यामुळे धर्मनेते आणखी अस्वस्थ झाले आणि येशूला ठार मारण्याचा कट अधिक गांभीर्याने रचू लागले.

येशूच्या कार्यात जशी आव्हाने, आशा आणि तणाव होते, तसेच ते आपल्या जीवनातही असतात. त्याचा प्रवास आपल्या आध्यात्मिक वाटेवर प्रकाश टाकतो. हनुक्का आणि वल्हांडण या सणांदरम्यानचे तीन ते चार महिने आध्यात्मिक तयारीचे होते. या काळात येशूने पुढे जे घडणार होते त्यासाठी आपल्या अनुयायांना तयार केले.

त्या काळात आपण येशूबरोबर आहोत अशी कल्पना करून आज चिंतन करा. मंदिरात विरोधाला सामोरे जाताना आणि तिथून रानात जाताना आपला प्रभू किती शांत होता, याचा विचार करा. आपल्या गौरवाच्या अंतिम घटकेसाठी शिष्यांना तयार करताना त्याने दाखवलेला संयम आणि घेतलेली काळजी यांवर चिंतन करा. त्या काळातील शिकवण आणि आशा, तणाव व अपेक्षा या भावनांवर मनन करा. आपला प्रभू दुःखसहनासाठी यरुशलेममध्ये प्रवेश करण्याच्या तयारीत असताना त्याच्या मागे निष्ठेने चालण्याचा निश्चय करा. तुमच्या आशा, तणाव, अपेक्षा आणि अनिश्चितता प्रभूसमोर ठेवा आणि त्याच्याशी एकरूप व्हा. त्याच्याशी एकरूप राहून तुमच्या जीवनाचे ध्येय पूर्ण करण्यासाठी आवश्यक ती कृपा मागा.

हे माझ्या दृढनिश्चयी प्रभू, पित्याने तुझ्यावर सोपवलेले दैवी कार्य पूर्ण करण्यास तू सर्वस्वी समर्पित होतास. मशीहा म्हणून तू नवे मंदिर, प्रमुख याजक, वेदी आणि यज्ञासाठी अर्पण केलेले कोकरू होतास. तू उत्तम मेंढपाळही आहेस. तुझे अनुकरण करून इतरांसाठी आपले प्राण अर्पण करण्यास तू आपल्या सर्व मेंढरांना शिकवतोस. मला तुझे ज्ञान आणि धैर्य दे, म्हणजे पवित्र आठवड्यात तुझ्यामागे चालण्यास आणि तुझ्याशी एकरूप होऊन माझे जीवन अर्पण करण्यास मी तयार होईन. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

तेहतीसावा दिवस — चिंतन:
वाळवंटातील ४० दिवस & क्रुसापाशी ४० दिवस

प्रायश्चित्तकाळासाठी उपयुक्त साहित्य

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

प्रायश्चित्तकाळासाठी पवित्र शास्त्रावर आधारित चिंतने

आजचे संत आणि सण

मिस्साच्या वाचनांचे पर्याय