मराठी

गुरूच्या पावलांवर पाऊल ठेवून

11 जुलै 2026

संत बेनेडिक्ट, मठाधिपती यांचे स्मरण

आजची वाचने
सामान्य काळातील चौदाव्या आठवड्याच्या शनिवारची वाचने

इलियास बासिम खुरी बाझी राहिब, CC BY-SA 3.0, विकिमीडिया कॉमन्समार्फत

व्हिडिओ

येशू आपल्या प्रेषितांना म्हणाला: “कोणताही शिष्य आपल्या गुरूपेक्षा श्रेष्ठ नाही, आणि कोणताही दास आपल्या धन्यापेक्षा श्रेष्ठ नाही. शिष्याने आपल्या गुरूसारखे व्हावे आणि दासाने आपल्या धन्यासारखे व्हावे, एवढे पुरे. त्यांनी घराच्या धन्यालाच बालजबूल म्हटले, तर त्याच्या घरच्यांना ते काय काय म्हणणार नाहीत!” मत्तय 10:24–25

जुन्या कराराच्या काळात शिष्य रब्बींकडून शिकत. त्यांच्यापैकी अनेक जण पुढे स्वतः गुरू होत आणि आपल्याला मिळालेल्या परंपरा पुढच्या पिढीपर्यंत पोहोचवत व त्यांचा विकास करत. पण आजच्या शुभवर्तमानात येशू या नात्याला एक नवा, सखोल अर्थ देतो. इतर रब्बींप्रमाणे येशू हा विद्वान गुरूंच्या दीर्घ परंपरेतील आणखी एक ज्ञानी गुरू नाही. तो अंतिम आणि परिपूर्ण गुरू आहे—तो देहधारी ज्ञान आहे, देह धारण केलेला देवाचा शब्द स्वतः आहे.

येशूचे शिष्य ज्ञानात, पवित्रतेत किंवा समजुतीत त्याला कधीही मागे टाकू शकत नाहीत, इतकेच नव्हे तर त्याची बरोबरीही करू शकत नाहीत. उलट, ख्रिस्तासारखे पूर्णपणे घडण्याचे पाचारण त्यांना आणि आपल्यालाही आहे. त्यासाठी आपण नम्रपणे त्याच्या जीवनाचे अनुकरण करावे, त्याच्या कार्यात सहभागी व्हावे आणि त्याच्यासोबत दुःखही सोसावे. ख्रिस्ताला गैरसमज, निंदा आणि नकार यांना सामोरे जावे लागले, तर त्याच्या अनुयायांनीही त्याहून कमी अपेक्षा ठेवू नये.

येशू हा देहधारी ज्ञान असूनही इस्राएलमधील अनेक धर्मनेत्यांनी त्याला नाकारले. तो बालजबूलच्या सामर्थ्याने कार्य करतो, असाही आरोप त्यांनी केला. आपल्यालाही अशीच वागणूक मिळेल, असा इशारा येशूने आपल्या शिष्यांना दिला. गुरूलाच अशा अन्यायकारक आरोपांना सामोरे जावे लागले, तर त्याच्या शिष्यांना त्याहूनही अधिक विरोध सहन करावा लागणार होता.

हे गंभीर सत्य सांगण्यामागे प्रेषितांना निराश करण्याचा हेतू नव्हता, तर त्यांची आध्यात्मिक तयारी करण्याचा होता. आपल्या स्वर्गारोहणानंतर त्यांना किती तीव्र विरोधाला आणि कठीण परीक्षांना सामोरे जावे लागेल, हे येशूने आधीच पाहिले होते. खरोखरच, पेन्टेकॉस्टनंतर ख्रिस्ताने भाकीत केल्याप्रमाणे प्रेषितांना छळ, गैरसमज आणि हौतात्म्य यांना सामोरे जावे लागले. तरी पवित्र आत्म्याकडून बळ मिळाल्याने ते धैर्याने अढळ राहिले आणि मरणापर्यंत आपल्या गुरूचे निष्ठेने अनुकरण केले.

ख्रिस्ताशी खऱ्या अर्थाने निष्ठावंत राहिल्यामुळे अनेकदा विरोध, गैरसमज आणि अगदी दुःखही वाट्याला येते, हे आपणही आपल्या जीवनात स्वीकारले पाहिजे. असे घडते तेव्हा आपण निराश होऊ नये किंवा आपल्याला कुणी सोडून दिले आहे असे समजू नये. ख्रिस्त स्वतः आपल्या आधी या वाटेने गेला आहे. उलट, आपल्या गुरूचे नम्रपणे आणि धैर्याने अनुकरण करण्याचे आपल्याला पाचारण आहे. त्याच्यासारखे घडणे हेच आपले सर्वांत मोठे प्रतिफळ आहे, असा भरवसा आपण ठेवावा. आपण अढळ राहून ख्रिस्ताचे खरे शिष्य म्हणून साक्ष देतो. ख्रिस्ताला मागे टाकण्यात नव्हे, तर प्रेम, नम्रता आणि त्याग यांत त्याच्यासारखे होण्यात आपल्याला सर्वांत खोल आनंद मिळतो.

कधीकधी आपल्याला चुकून असे वाटते की ख्रिस्ताशी अधिक निष्ठावंत राहिल्याने आपल्या अडचणी दूर व्हायला हव्यात. आपल्या अंतरंगाच्या बाबतीत हे खरे आहे: आपण ख्रिस्ताच्या जितके जवळ जातो, तितकी आपल्या अंतःकरणातील शांती अधिक गहिरी होते. पण बाह्य परिस्थितीच्या बाबतीत अनेकदा तसे घडत नाही. प्रेषितांना हौतात्म्य सोसताना देहाने जी यातना भोगावी लागली, तीत शांतता मुळीच नव्हती.

पृथ्वीच्या टोकापर्यंत शुभवर्तमानाची घोषणा करण्याच्या ख्रिस्ताच्या कार्यात भाग घेत, आपण स्वतः खरे प्रेषित होण्याचा प्रयत्न करतो. या प्रयत्नात हा फरक समजून घेणे अत्यावश्यक आहे. आपण अंतःकरणातील शांती शोधतो की बाह्य शांतता? लोकप्रियता, वरवरचे संबंध आणि अडचणींचा अभाव यांतून मिळणारी बाह्य शांतता सुखद असली, तरी प्रेषित म्हणून मिळालेल्या पाचारणाचा संपूर्ण अर्थ त्यात सामावत नाही. शुभवर्तमानाची निष्ठेने घोषणा केल्याने कधीकधी नकार, वैर आणि दुःख यांना सामोरे जावे लागणारच. तरीही, अशा परीक्षा निष्ठेने सोसताना आपण ख्रिस्ताची स्वतःची गहन आंतरिक शांती अनुभवतो. ही शांती जग देऊ शकत नाही आणि हिरावूनही घेऊ शकत नाही.

आज तुमच्या श्रद्धेची कसोटी पाहणाऱ्या प्रसंगांवर चिंतन करा. बाह्य शांततेसाठी प्रार्थना करण्याऐवजी, प्रत्येक परीक्षेला देवाच्या कृपेने आणि विश्वासाने सामोरे जाता यावे म्हणून आंतरिक बळ मागा. आपण प्रेषितांच्या उत्साहाने जगात वावरताना ख्रिस्त आपल्याला जी गहिरी आणि चिरस्थायी आंतरिक शांती देऊ इच्छितो, ती काहीही हिरावून घेऊ शकत नाही. नकारामुळे किंवा आपल्या हाताबाहेरच्या परिस्थितीमुळे खचून जाऊ नका. असे घडेल, हे येशूने आधीच सांगितले आहे. त्याऐवजी येशूचे अनुकरण करा आणि त्याच्याबरोबर स्वतःचे जीवन अर्पण करा. गुरूवर हल्ला झाला, तर त्याचे शिष्य म्हणून आपल्यावरही हल्ला होईल, हे लक्षात ठेवा.

हे सर्व गुरूंच्या गुरू, मी सदैव तुझा शिष्य आहे. मी पूर्णपणे तुझ्या ज्ञानावर आणि सामर्थ्यावर अवलंबून आहे. तुझे दैवी कार्य पूर्ण करण्यासाठी प्रेषितांचे धैर्य देऊन मला पाठव. अडचणी, विरोध किंवा छळ यांना सामोरे जाताना मला तुझी शांती दे आणि माझा धीर टिकव. तू माझा गुरू आहेस; तू जे प्रेमाने सहन केलेस, त्याहून अधिक काही मला, तुझ्या शिष्याला, सोसावे लागेल अशी अपेक्षा मी करू नये, याची जाणीव मला राहू दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

आजचे संत – मठाधिपती संत बेनेडिक्ट — स्मरण

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन

सर्व संत / सण

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय