मराठी

मृत्यूपर्यंत निष्ठावंत प्रेम

ऑगस्ट 1, 2026

संत अल्फोन्सस लिगोरी, बिशप व ख्रिस्तसभेचे धर्मपंडित, यांचे स्मरण

आजची वाचने

संत योहान बाप्तिस्ताचा हौतात्म्य, चित्रकार: लॉरेन्स ओपी, CC BY-NC-ND 2.0.

व्हिडिओ

हेरोदाने आपला भाऊ फिलिप याची पत्नी हेरोदिया हिच्यामुळे योहानाला अटक केली, त्याला बांधले आणि तुरुंगात टाकले. कारण योहानाने त्याला सांगितले होते, “तिला पत्नी म्हणून ठेवणे तुला नियमाने मान्य नाही.” योहानाला ठार मारण्याची त्याची इच्छा होती, तरी तो लोकांना घाबरत होता, कारण लोक योहानाला संदेष्टा मानत होते. मत्तय 14:3–5

संत योहान बाप्तिस्त आपल्या उपदेशात अढळ आणि निर्भय होता. देवापुढे तो नम्र होता आणि ज्या सत्याची तो घोषणा करत होता, त्याच्याशी तो एकनिष्ठ राहिला. पण या पवित्र गुणांमुळे त्याची हेरोदाच्या तावडीतून सुटका झाली नाही. हेरोद नैतिकदृष्ट्या दुर्बळ होता, राजकीय परिणामांना घाबरत होता आणि त्याला पश्चात्तापही नव्हता. शेवटी त्याने योहानाला केवळ तुरुंगातच टाकले नाही, तर ज्या स्त्रीला पत्नी म्हणून ठेवण्याचा त्याला अधिकार नव्हता, तिच्या आणि तिच्या मुलीच्या कारस्थानाला बळी पडून त्याने योहानाला ठार मारवले.

मग विजय कोणाचा झाला? जगाच्या दृष्टीने पाहता, हेरोदाचा विजय झाला असे वाटत होते. योहानाचा केवळ छळच झाला नाही, तर त्याला हौतात्म्यही पत्करावे लागले. तरी खरा विजय योहानाचाच होता. दुःख टाळण्यात नव्हे, तर निष्ठावंत राहण्यात त्याचा विजय होता. तो सत्याशी आणि हेरोदावरील प्रेमाशी एकनिष्ठ राहिला आणि हेरोदाच्या आत्म्याच्या तारणासाठी झटला. याच त्यागमय प्रेमामुळे योहान जिवाची किंमत मोजावी लागली तरी निर्भयपणे बोलला.

योहानाच्या मृत्यूने येशूला फार दुःख झाले. योहान गमावल्याचे दुःख खरे होते, पण त्यात निराशा नव्हती. योहानाच्या अनुयायांनीही प्रेमापोटी शोक केला. त्याने अनेकांचे जीवन बदलले होते आणि येशूच्या सेवाकार्यासाठी मार्ग तयार केला होता. त्याच्याविषयी येशू म्हणाला, “स्त्रीच्या पोटी जन्मलेल्यांमध्ये त्याच्यापेक्षा श्रेष्ठ कोणीही नाही” (मत्तय 11:11).

आज, 2,000 वर्षांनंतर, योहानाच्या प्रियजनांचे दुःख आपल्याला जाणवणे कठीण जाऊ शकते. पण योहानाचे प्रेम जितके गहिरे होते, तितक्याच खोलवर त्याच्या निधनाची वेदना जाणवली. गर्विष्ठ आणि आत्मकेंद्रित माणसांचा अनेकदा लवकर विसर पडतो. पण ज्या व्यक्तीच्या जीवनातून पावित्र्य झळकते, जिचा साधेपणा प्रेरणा देतो आणि जी सत्याने लोकांची अंतःकरणे बदलते, तिच्या निधनाने खोल दुःख होणे स्वाभाविकच आहे.

मानवी इतिहासातील सर्वांत मोठे दुःख म्हणजे येशूच्या पवित्र हृदयाने आणि मरियेच्या निष्कलंक हृदयाने सोसलेली सामायिक वेदना. येशूचे आणि मरियेचे प्रेम परिपूर्ण होते. केवळ वैयक्तिक दुःखाने नव्हे, तर मानवजातीच्या पापाच्या भारानेही त्यांची हृदये विदीर्ण झाली.

योहानाचा मृत्यू ही शोकांतिका नव्हती; त्याला खोल अर्थ होता. तो सत्यासाठी, प्रेमासाठी आणि मशीहासाठी मरण पावला. तो सर्वांचा लाडका होता आणि त्याच्या जीवनाने अनेकांच्या अंतःकरणांना स्पर्श केला होता. कटुतेत किंवा संभ्रमात नव्हे, तर धैर्याने, करुणेने आणि आपण कशासाठी प्राण देत आहोत याची स्पष्ट जाणीव ठेवून त्याने मृत्यूला सामोरे गेले. त्याचे सेवाकार्य प्रभावी होते, पण देवाच्या कृपेने परिपूर्ण अशा त्याच्या हौतात्म्याची साक्ष त्याहूनही प्रभावी होती.

आपल्यापैकी प्रत्येकाला आपापल्या परीने संत योहान बाप्तिस्ताचे अनुकरण करण्याचे, म्हणजेच धैर्याने, नम्रतेने आणि निष्ठेने जगण्याचे आवाहन आहे. त्याग करावा लागला, मोठी किंमत मोजावी लागली तरी प्रेम करण्यास आपल्याला बोलावले आहे. योहानाचे जीवन अशा पावित्र्याचा आदर्श आहे. आपल्याला त्याच्यात स्वतःचे प्रतिबिंब दिसते का?

स्वतःच्या जीवनाचे परीक्षण करताना स्वतःला विचारा: तुम्ही सत्याशी ठाम राहून धैर्याने आणि आत्मविश्वासाने जगता का? की तुम्ही भीतीपुढे हार मानता? भीतीतून अनेकदा संभ्रम आणि उदासीनता निर्माण होतात. देवाच्या गौरवासाठी आणि इतरांच्या तसेच स्वतःच्या आत्म्याच्या तारणासाठी दुःख, अगदी अन्याय्य छळही सहन करण्याइतके तुमचे प्रेम खंबीर आहे का?

आज तुमचे प्रेम किती खंबीर आहे, यावर चिंतन करा. इतके गहिरे प्रेम करण्यास आपणा सर्वांना बोलावले आहे की त्यासाठी देवाच्या कृपेतून मिळणारे धैर्य आणि समज आवश्यक आहे. संत योहान बाप्तिस्ताच्या प्रभावी साक्षीच्या प्रकाशात आपल्या जीवनाकडे पाहा. त्याग वेदनादायक असतो. योहानाला, त्याच्या अनुयायांना आणि खुद्द येशूलाही त्या वेदना जाणवल्या. देवाच्या इच्छेशी एकनिष्ठ राहण्यासाठी अशा वेदना सहन करण्याची तुमची तयारी आहे का? आज संत योहान बाप्तिस्ताची मध्यस्थी मागा आणि त्याच्या उदाहरणाचे अनुसरण करा, जेणेकरून तुमचे प्रेम अनेकांच्या जीवनाला स्पर्श करील आणि त्यांच्या मनावर कायमचा ठसा उमटवील.

हे परम प्रेमळ प्रभू येशू, तुझ्या सार्वजनिक सेवाकार्यासाठी मार्ग तयार करणे हे योहान बाप्तिस्ताचे कार्य होते. त्याचे हाल आणि मृत्यू यांमुळे तुझ्या मानवी हृदयाला दुःख झाले. पण तुझे दुःख निराशेतून आले नव्हते. योहानावरील प्रेमातून आणि त्याच्या जीवनाबद्दल व खऱ्या प्रेमातून उमटलेल्या त्याच्या निःस्वार्थ साक्षीबद्दल असलेल्या कृतज्ञतेतून ते आले. माझी तुला विनंती आहे: योहानाच्या हृदयातून ओसंडून वाहणारे तेच धैर्य आणि प्रेम मला दे, जेणेकरून माझे जीवनही त्याच्यासारखे इतरांच्या मनावर कायमचा ठसा उमटवील, तुझा गौरव करील आणि माझ्या आत्म्याला पवित्र करील. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

आजचे संत – बिशप व चर्चचे धर्मविद्यापंडित संत अल्फोन्सस मारिया दे लिगोरी


शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन

सर्व संत / सण

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय