मराठी

विवाह आणि देवाशी ऐक्य

14 ऑगस्ट 2026

संत मॅक्सिमिलियन कोल्बे, याजक आणि रक्तसाक्षी, यांचे स्मरण

आजची वाचने
सामान्य काळातील एकोणिसाव्या आठवड्याच्या शुक्रवारची वाचने

येशू शास्त्री आणि परुशी यांना फटकारतात, युलियान रोसू यांचे चित्र

व्हिडिओ

काही परुशी येशूंकडे आले आणि त्यांची परीक्षा पाहण्यासाठी त्यांनी विचारले, “कोणत्याही कारणासाठी पुरुषाने आपल्या पत्नीला घटस्फोट देणे नियमशास्त्रानुसार योग्य आहे का?” येशूंनी उत्तर दिले, “सृष्टीच्या आरंभीच सृष्टीकर्त्याने त्यांना नर व नारी असे निर्माण केले आणि म्हटले, यामुळे पुरुष आपल्या आईवडिलांना सोडून आपल्या पत्नीशी जडून राहील आणि ती दोघे एक देह होतील, हे तुम्ही वाचले नाही काय? म्हणून ती आता दोघे नाहीत, तर एक देह आहेत. म्हणून देवाने जे जोडले आहे ते मनुष्याने वेगळे करू नये.” मत्तय 19:3–6

येशूंच्या काळात घटस्फोट हा वादाचा विषय होता आणि त्यावरून लोकांमध्ये फूट पडत असे. दोन प्रमुख विचारप्रवाहांची मते परस्परविरोधी होती. रब्बी हिल्लेल यांचे अनुयायी किरकोळ कारणांसाठीही घटस्फोटाला परवानगी देत, तर रब्बी शम्माय यांचे अनुयायी केवळ गंभीर अपराधांच्या बाबतीतच तो मान्य करीत. आजच्या शुभवर्तमानात येशू यांपैकी कोणत्याही गटाची बाजू घेत नाहीत. उलट, सृष्टीच्या आरंभी प्रकट झालेल्या देवाच्या विवाहविषयक मूळ योजनेकडे लक्ष वेधून ते या चर्चेला अधिक खोलवर नेतात.

येशू आपल्याला आठवण करून देतात की स्त्री आणि पुरुष यांचे कायमचे व पवित्र ऐक्य हाच विवाहामागचा देवाचा हेतू आहे. विवाह हा केवळ करार नव्हे, तर एक पवित्र करारबंध आहे. जेव्हा ती दोघे “एक देह” होतात, तेव्हा ते केवळ शारीरिक मिलन नसते; त्याला आध्यात्मिक आणि अस्तित्वाच्या पातळीवरही वास्तव असते. विवाहबंधनातून एक नवी निर्मिती अस्तित्वात येते.

आज अनेकांना विवाहाचे पावित्र्य नीट समजत नाही. वेगवेगळ्या कारणांनी अनेक विवाह डळमळतात. याचे एक कारण असे की विवाहाचा आदर्श जगणे सोपे नाही; त्यासाठी मोठा वैयक्तिक त्याग करावा लागतो. खरे प्रेम—कारितास, म्हणजे देवावर आणि शेजाऱ्यावर केले जाणारे प्रेम—भावना आणि आपुलकी यांपलीकडे जाते. त्यासाठी स्वतःला पूर्णपणे अर्पण करणे, निःस्वार्थ वृत्तीने वागणे आणि आपल्या बांधिलकीशी अढळ राहणे आवश्यक असते. देवाच्या योजनेनुसार असे प्रेम जगल्याने मिळणारे फळ, त्यासाठी सोसाव्या लागणाऱ्या कष्टांपेक्षा कितीतरी मोठे असते. पण स्वार्थ, मनात धरलेला राग, क्षमा करण्यास नकार किंवा पाप यांचे सावट नात्यांवर पडले, तर ती अनेकदा तुटतात आणि मागे दुःख व पश्चात्ताप उरतो.

संत पौल विवाहाला “एक महान रहस्य” म्हणतात आणि त्याची तुलना “ख्रिस्त आणि ख्रिस्तसभा” यांच्या ऐक्याशी करतात (इफिसकरांस 5:32). हे केवळ रूपक नाही; ते एक धर्मशास्त्रीय सत्य आहे. बाप्तिस्मा घेतलेल्या प्रत्येक व्यक्तीला ख्रिस्ताच्या शरीराचा अवयव होण्यासाठी आणि कोकराच्या शाश्वत विवाहभोजनात सहभागी होण्यासाठी पाचारण आहे. संत आणि गूढानुभवी याला “आध्यात्मिक विवाह” म्हणतात—दैवी प्रेमात ख्रिस्ताशी आत्म्याचे ऐक्य.

देवाशी अशा ऐक्यापर्यंत पोहोचण्याचा मार्ग कठीण आहे. त्यासाठी स्वतःला पूर्णपणे देवाला अर्पण करावे लागते. देवाच्या कृपेने आणि त्या कृपेला आपण दिलेल्या सहकार्याने प्रत्येक पाप आणि पापाची प्रत्येक आसक्ती दूर झाली पाहिजे. शुद्धीकरणाचा हा प्रवास आत्म्याला गूढ विवाहासाठी, म्हणजेच देवाशी चिरस्थायी आणि अतूट ऐक्यासाठी, तयार करतो.

पावित्र्याची उंची गाठण्यासाठी जसे मोठे प्रयत्न करावे लागतात, तसेच विवाहात किंवा इतर कोणत्याही नात्यात परिपूर्णता गाठण्यासाठीही प्रयत्न करावे लागतात. हे कठीण वाटू शकते, पण त्यामुळे आपण निराश होऊ नये. उलट, त्यातून आपली आशा आणि दृढनिश्चय वाढला पाहिजे. विवाह असो, मैत्री असो किंवा देवाशी असलेले आपले नाते असो, आपण त्या आदर्शाकडे उत्साहाने वाटचाल केली पाहिजे. पावित्र्य एका रात्रीत प्राप्त होत नाही, आणि पवित्र नातीही एका रात्रीत घडत नाहीत. या सर्वांसाठी चिकाटी, नम्रता आणि कृपा आवश्यक आहेत.

विवाहाविषयीची येशूंची शिकवण आपल्यासमोर आव्हान ठेवते, पण त्यात मोठे आश्वासनही आहे. हे पाचारण जगण्यासाठी लागणारी कृपा विवाहसंस्कारात देवाकडून देणगी म्हणून मिळते, असे ती ठामपणे सांगते; म्हणून ती आपल्याला आशा देते. ज्यांना विवाहाचे पाचारण आहे आणि जे ही कृपा स्वीकारून तिला सहकार्य करतात, त्यांना मिळणारे फळ म्हणजे देवाशी ऐक्य आणि शाश्वत आनंद. हे ध्येय गाठण्यासाठी आपण आपल्या स्वाभाविक मर्यादा ओलांडल्या पाहिजेत आणि स्वार्थ, भीती व सुखसोयींची ओढ यांवर मात केली पाहिजे. संकटे आणि दुःख यांतून जात असतानाही त्यागमय प्रेम, निष्ठा आणि चिकाटी यांना आयुष्यभर जपण्याची बांधिलकी या पाचारणात आहे.

आज आपल्या पाचारणावर चिंतन करा. ज्या सखोल प्रेमासाठी तुम्हाला पाचारण आहे, ते तुम्ही आपल्या जीवनात कितपत जगता, याचा विचार करा. तुम्ही विवाहित असाल किंवा ब्रह्मचर्याचे जीवन जगत असाल, देवाच्या काळजीवाहू योजनेवर भरवसा ठेवा आणि जगाच्या मापदंडांनुसार नव्हे, तर स्वर्गराज्याच्या शहाणपणानुसार जगण्याचा निश्चय करा. असे पाचारण देवाच्या कृपेनेच पूर्णत्वास जाऊ शकते. त्यासाठी त्या कृपेला दिवसेंदिवस “हो” म्हणण्याचे धैर्य आपल्या अंतःकरणात हवे. “हो” म्हणण्याचा निश्चय करा, आणि तुम्हाला मोठे फळ मिळेल.

हे माझ्या प्रेमळ प्रभू, तुझ्या पवित्र हृदयातून वाहणारे प्रेम निर्मळ आणि पवित्र आहे. त्याचा प्रकाश तुझ्या संपूर्ण ख्रिस्तसभेत पसरतो. मला त्या प्रेमात अधिकाधिक खोलवर घेऊन जा, जेणेकरून मी माझ्या जीवनात तुझा स्वीकार करू शकेन आणि तुझ्या प्रेमाचा प्रकाश इतरांपर्यंत पोहोचवू शकेन. मला आणि तुझ्या सर्व लेकरांना पूर्ण अंतःकरणाने तुझ्यावर प्रेम करायला आणि एकमेकांवर प्रेम करायला मदत कर, जेणेकरून आम्ही तुझ्यामध्ये पूर्णपणे एक होऊ. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

आजचे संत – संत मॅक्सिमिलियन मेरी कोल्बे, याजक व रक्तसाक्षी

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन

सर्व संत / सण

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय