मराठी

प्रेम आणि दुःख यांचा संगम

मंगळवार, 15 सप्टेंबर 2026

दुःखी मरियम मातेचे स्मरण

आजची वाचने

अडोबी स्टॉककडून मिळालेली प्रतिमा: मुख्य; विशेष

व्हिडिओ

येशूविषयी जे सांगितले गेले ते ऐकून त्याच्या आईवडिलांना आश्चर्य वाटले. शिमोनाने त्यांना आशीर्वाद दिला आणि त्याची आई मरिया हिला म्हटले, “पाहा, इस्राएलातील अनेकांच्या पतनाला आणि उत्थानाला हे बालक कारण ठरणार आहे. ते असे चिन्ह ठरेल की त्याला विरोध केला जाईल. आणि तुझ्याही जिवाला तलवार भेदून जाईल, यासाठी की अनेकांच्या अंतःकरणातील विचार उघड व्हावेत.” लूक 2:33–35

पवित्र क्रुसाच्या उन्नयनाचा सण साजरा केल्याच्या दुसऱ्याच दिवशी आपण दुःखित माता मरियेचा सन्मान करतो, हा उपासना दिनदर्शिकेतील निव्वळ योगायोग नाही. या दोन दिवसांचा उपासनेतील जवळचा संबंध ख्रिस्ताचे दुःखसहन आणि त्याच्या मातेची करुणा यांचे अतूट ऐक्य अधोरेखित करतो.

वरील उतारा हा आजच्या दोन ऐच्छिक शुभवर्तमान वाचनांपैकी एक आहे. दुसऱ्या उताऱ्यात क्रुसाच्या पायथ्याशी घडलेला प्रसंग आहे: “येशूच्या क्रुसाजवळ त्याची आई, त्याच्या आईची बहीण, क्लोपाची पत्नी मरिया आणि मरिया मग्दालेना उभ्या होत्या” (योहान 19:25). या दोन्ही उताऱ्यांतून धन्य माता मरियेच्या निष्कलंक हृदयात ओसंडून वाहणाऱ्या प्रेमाकडे आदराने आणि प्रेमाने पाहण्याचे आमंत्रण आपल्याला मिळते. तिने अपार आनंदाचे असंख्य क्षण अनुभवले असले, तरी आज आपण तिच्या दैवी पुत्राला साथ देताना तिने सोसलेल्या पवित्र दुःखाचे चिंतन करतो.

धन्य माता मरियेचे स्वतःचे गर्भधारण निष्कलंक होते; त्या पहिल्या क्षणापासूनच तिचे हृदय कृपेने परिपूर्ण होते. ती मूळ पापाच्या डागापासून जपली गेली. ज्या पवित्र आत्म्याने तिच्यावर छाया केली, त्याच्या प्रत्येक प्रेरणेला तिने स्वेच्छेने आज्ञाधारक प्रतिसाद दिला आणि ती आयुष्यभर पापरहित राहिली. म्हणूनच तिचे निष्कलंक हृदय अद्वितीय आहे: दुसऱ्या कोणत्याही मातेच्या हृदयाने इतके निर्मळ प्रेम केले नाही, आणि दुसऱ्या कोणत्याही हृदयाने इतके गहिरे दुःख सोसले नाही.

निर्मळ प्रेम करणाऱ्या जिवाला दुःख भोगावे लागणार नाही, असे सहज वाटू शकते. पण तसे नाही हे समजण्यासाठी देवपुत्राकडे पाहणे पुरेसे आहे. वेदना, दुःख आणि परिपूर्ण प्रेम यांचा एकमेकांशी विरोध नाही. ख्रिस्ताशी एकरूप झालेल्या प्रत्येक पवित्र जिवात ती पूर्णपणे एकवटलेली असतात, आणि त्याची माता याचे उदाहरण आहे.

पवित्र क्रुसाच्या उन्नयनाचे चिंतन करताना आपण क्रुसावर खिळलेल्या येशूला पाहतो—तो विवस्त्र आहे, त्याचा अपमान झाला आहे आणि तो असह्य वेदना भोगत आहे. तरी त्या दुःखाची त्याच्यावर सत्ता नव्हती. त्याने ते दुःख स्वीकारले, सोसले आणि त्यालाच दैवी दयेचा पाया बनवून त्यावर विजय मिळवला.

त्याचप्रमाणे, देवमाता आपल्या पुत्राच्या उन्नत क्रुसासमोर उभी राहून त्याच्या अखेरच्या यातना पाहत होती, तेव्हा तिचे हृदय त्या तलवारीने भेदले गेले, जिच्याविषयी शिमोनाने येशूच्या मंदिरातील समर्पणाच्या दिवशी भाकीत केले होते. त्या क्षणी दुःख आणि प्रेम एक झाले. तिला याहून वेगळे कसे वाटले असते? आपल्या पुत्रावर तिने इतके गाढ प्रेम केले नसते, तर तिला इतके गहिरे दुःख झाले नसते. तिचे प्रेम इतके निर्मळ होते, म्हणूनच तिचे दुःख इतके मोठे होते.

निष्कलंक कुमारी मरियेच्या दुःखित हृदयाकडून शिकण्यासारखे बरेच आहे. पवित्र प्रेम आपल्याला इतरांच्या दुःखात सहभागी होण्यास समर्थ बनवते, हे आपण तिच्याकडून शिकतो. ‘करुणा’ या शब्दाचा गाभा हाच आहे: दुसऱ्याबरोबर दुःख सोसणे. ज्या पापांसाठी ख्रिस्ताने दुःख सोसले ती पापे इतरांकडून घडताना आपण पाहतो, किंवा आपल्यालाच नकार, विश्वासघात वा अन्याय सहन करावा लागतो, तेव्हा आपल्यासमोर एक निवड असते. आपण कटुतेत आणि स्वतःची कीव करण्यात गुरफटून जाऊ शकतो; किंवा धन्य मातेचे अनुकरण करून पवित्र करुणेचा मार्ग निवडू शकतो आणि वेदना, नकार व छळ यांतही प्रेम करत राहू शकतो.

आपल्या धन्य मातेने हे पवित्र दुःख, ही प्रेमळ करुणा का स्वीकारली? कारण अशा रीतीने व्यक्त झालेले प्रेम पाप्यांना पुन्हा देवाकडे आणते. ख्रिस्ताच्या करुणेशी एकरूप झालेली तिची करुणा सर्व जिवांना पश्चात्ताप करून देवाकडे वळण्याचे, विश्वास ठेवण्याचे आणि बरे होण्याचे मूक पण प्रभावी आमंत्रण ठरली.

आज आपल्या हृदयातील दुःखावर चिंतन करा. एखादी हानी, हालअपेष्टा किंवा कसोटी यांमुळे मन खिन्न होणे स्वाभाविक आहे. पण खिन्नता आणि पवित्र दुःख एकच नाहीत. दुःख तुम्हाला करुणेकडे आणि इतरांच्या वेदना समजून घेण्याकडे नेते, की त्यातून तुम्ही स्वतःचीच कीव करू लागता? आपल्या धन्य मातेच्या दुःखांचे चिंतन करताना तिच्या पवित्र करुणेचे अनुकरण करण्याची कृपा मागा. आपल्या वाट्याला आलेल्या कसोट्या प्रेमाने स्वीकारा आणि आपल्या घायाळ हृदयातून दया वाहू द्या. धन्य कुमारी मरिया या पवित्र प्रेमाचा परिपूर्ण आदर्श आहे. तिच्या मध्यस्थीने आणि तिच्या उदाहरणातून आपल्यालाही असेच प्रेम करण्याचे आवाहन मिळते.

हे दुःखित माता मरिये, तुझ्या दैवी पुत्राच्या आनंदात आणि दुःखात तू त्याच्या पाठीशी उभी राहिलीस. त्याला जे जाणवले ते तुलाही जाणवले, त्याच्याच प्रेमाने तू प्रेम केलेस आणि सर्वांवर करुणा केलीस. माझ्यासाठी प्रार्थना कर, म्हणजे तुझ्या पुत्राच्या क्रुसाचा उदात्त विजय पाहताना मी त्यावरून कधीही नजर हटवू नये, तर त्याकडे प्रेमाने पाहत माझे स्वतःचे क्रूस त्याच्या क्रुसाशी जोडावेत. हे मरियेच्या दुःखित हृदया, आमच्यासाठी प्रार्थना कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

दुःखी मातेची नोवेना
परंपरेनुसार 7 ते 15 सप्टेंबर या काळात ही नोवेना म्हटली जाते

अधिक वाचन – दुःखित माता मरिया

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन

सर्व संत / सण

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय