16 सप्टेंबर 2026
पोप संत कॉर्नेलियस आणि बिशप संत सायप्रियन या दोघा रक्तसाक्षींचे स्मरण
आजची वाचने
सामान्य काळातील चोविसाव्या सप्ताहाच्या बुधवारची वाचने
मंदिरात उपदेश करताना येशू, चित्रकार: चेझारे मारियानी
येशू लोकसमुदायाला म्हणाला, “या पिढीतील लोकांची तुलना मी कोणाशी करू? ते कोणासारखे आहेत? ते बाजारात बसून एकमेकांना हाक मारणाऱ्या मुलांसारखे आहेत. ती म्हणतात, ‘आम्ही तुमच्यासाठी बासरी वाजवली, पण तुम्ही नाचला नाहीत. आम्ही शोकगीत गायले, पण तुम्ही रडला नाहीत.’” लूक 7:31–32
या शिकवणीत येशू म्हणतो, “आम्ही तुमच्यासाठी बासरी वाजवली, पण तुम्ही नाचला नाहीत. आम्ही शोकगीत गायले, पण तुम्ही रडला नाहीत.” या उपमेतून अशा पिढीचे चित्र उभे राहते जिचे अंतःकरण देवाच्या कृपेला प्रतिसाद देत नाही आणि जी आनंदाचे व दुःखाचे, दोन्ही प्रकारचे आमंत्रण नाकारते. सुवार्ता आनंद आणि दुःख या दोन्हींतून आपल्याला कृपेकडे नेते, हे वरकरणी विरोधाभासी वाटू शकते. पण तारणाची परिपूर्णता स्वीकारण्यासाठी आपले अंतःकरण तयार व्हावे, यासाठी हे दोन्ही भाव आवश्यक आहेत.
देवाची दया, त्याची निरंतर उपस्थिती आणि सार्वकालिक जीवनाची आशा यांची जाणीव झाली की आनंद जन्माला येतो. याउलट, आपण आपल्या पापाला सामोरे जातो, ख्रिस्ताच्या दुःखसहनावर चिंतन करतो आणि जगातील मोडतोड व वेदना मान्य करतो, तेव्हा पवित्र दुःख जन्माला येते. देवाचे राज्य जवळ आले आहे म्हणून आनंद करायला बोलावते, तेव्हा सुवार्ता जणू ‘बासरी वाजवते’; ती आपल्याला पश्चात्ताप करून देवाकडे वळायला बोलावते, तेव्हा ती जणू ‘शोकगीत गाते’. देवाशी एकरूप झालेले अंतःकरण दोन्ही हाकांना प्रतिसाद देते: त्याच्या आशीर्वादांमुळे आनंदित होते आणि पापाबद्दल अश्रू ढाळते. यांपैकी कोणत्याही एका हाकेकडे दुर्लक्ष करणे हे अंतःकरण अधिक कठीण झाल्याचे लक्षण आहे. अशा आध्यात्मिक असंवेदनशीलतेमुळे देवाच्या चांगुलपणाचा आनंदही होत नाही आणि त्यापासून आपल्याला दूर नेणाऱ्या गोष्टींचे दुःखही होत नाही.
या उपमेचा संदर्भ महत्त्वाचा आहे. येशूने नाईन येथील विधवेच्या एकुलत्या एका मुलाला मृतांतून उठवले. हा चमत्कार पाहिलेल्या बाप्तिस्मा देणाऱ्या योहानाच्या काही शिष्यांनी मॅकेरसच्या किल्ल्यावर (आजच्या जॉर्डनमध्ये) परत जाऊन, तिथे कैदेत असलेल्या योहानाला आपण पाहिलेले सर्व सांगितले. हे ऐकून योहानाने त्यांच्यापैकी दोघांना येशूकडे परत पाठवले आणि विचारायला सांगितले, “येणार तो तूच आहेस काय, की आम्ही दुसऱ्याची वाट पाहावी?” (लूक 7:19).
येशूने उत्तर दिले, “जा आणि तुम्ही जे पाहिले व ऐकले ते योहानाला सांगा: आंधळ्यांना पुन्हा दृष्टी मिळते, पांगळे चालतात, कुष्ठरोगी शुद्ध होतात, बहिऱ्यांना ऐकू येते, मृतांना उठवले जाते आणि गरिबांना सुवार्ता सांगितली जाते. माझ्यामुळे जो अडखळत नाही तो धन्य” (लूक 7:22–23).
योहानाचे शिष्य निघून गेल्यावर येशू लोकसमुदायाकडे वळला आणि त्याने ही उपमा सांगितली. बासरी वाजवणारी मुले देवाच्या राज्याच्या आनंदमय घोषणेचे प्रतीक आहेत. हे राज्य येशूच्या चमत्कारांतून आणि संदेशातून प्रकट झाले. शोकगीत गाणारी मुले पश्चात्ताप करण्याच्या आणि मशीहाच्या आगमनासाठी तयार होण्याच्या योहानाच्या आवाहनाचे प्रतीक आहेत. ही दोन्ही आमंत्रणे देवाकडून आलेली होती—एक आनंद करण्यासाठी, तर दुसरे शोक करण्यासाठी. त्या पिढीतील बहुतेकांनी दोन्ही आमंत्रणे नाकारली.
स्वर्गात दुःख उरणार नाही; केवळ शांती आणि आनंद राहतील. पण या जीवनात पवित्र दुःख ही एक अत्यावश्यक कृपा आहे; ती आपण कधीही टाळू नये. ‘धन्यवचनां’पैकी एक असे आहे: “जे शोक करतात ते धन्य, कारण त्यांचे सांत्वन केले जाईल” (मत्तय 5:4). ही जगातील निराशा नव्हे, तर आध्यात्मिक दुःख आहे—पाप, अन्याय आणि देवापासून दुरावल्यामुळे होणाऱ्या यातनांबद्दल वाटणारे दुःख. ते अंतःकरण कोमल करते, इच्छा शुद्ध करते आणि देवाची दया स्वीकारण्यासाठी आत्म्याला खुले करते. क्षमा, आरोग्यलाभ आणि आध्यात्मिक नवीकरण यांचा आनंद अनुभवण्यास आणि स्वर्गाचे राज्य जाणून घेण्यास ते आपल्याला तयार करते.
म्हणून सुवार्तेने आपल्याला दुःख आणि आनंद या दोन्हींचा अनुभव घडवावा, यासाठी आपण तयार असले पाहिजे. दुःख आपल्याला नम्र करते आणि पश्चात्ताप करून देवाकडे वळायला तयार करते; आनंद आपल्याला कृतज्ञता आणि आशेकडे नेतो. या दोन्हींचा स्वीकार केला तरच आपण सुवार्तेच्या लयीत पूर्णपणे सहभागी होऊ शकतो.
आज आपल्या अंतःकरणाच्या वृत्तीवर चिंतन करा. देव आपल्या जवळ आहे आणि तो आपल्याला आशीर्वाद देतो, याचा आनंद करण्यासाठी सुवार्ता तुम्हाला बोलावते. ही हाक तुमच्या अंतःकरणाला स्पर्श करते का? पाप आणि त्यातून उद्भवणाऱ्या यातनांची जाणीव झाल्यावर जे दुःख होते, ते तुमच्या अंतःकरणाला भेदू द्यायला तुम्ही तयार आहात का? जिवंतपणाने ओतप्रोत भरलेल्या अंतःकरणाची कृपा मागा—असे अंतःकरण जे दैवी आनंदाच्या सुरांवर नाचते आणि प्रेमाच्या आड येणाऱ्या प्रत्येक गोष्टीबद्दल पवित्र दुःखाने अश्रू ढाळते. दुःख आणि आनंद या दोन्हींचा स्वीकार केल्याने तुम्ही ख्रिस्ताच्या रहस्यात अधिक खोलवर प्रवेश कराल. आनंदित आणि पश्चात्तापी अशा दोघांनाही आपल्या राज्यात बोलावण्यासाठी तो आला.
हे आनंदी आणि दुःखी अशा माझ्या प्रभू, कधी तू आपल्या शिष्यांना आनंदाने भरून टाकलेस, तर कधी त्यांना पवित्र दुःख अनुभवू दिलेस. आनंद आणि दुःख दोन्ही आवश्यक आहेत; त्या त्या क्षणी ज्याची सर्वाधिक गरज असते, ते कार्य प्रत्येकातून घडते. आनंद आणि दुःख या दोन्हींचा स्वीकार करण्याची कृपा मला दे, म्हणजे शुभवर्तमानाची संपूर्ण लय माझ्या हृदयात भिनेल आणि मला तुझ्या राज्यात अधिकाधिक खोलवर नेईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
आजचे संत – संत कॉर्नेलियस, पोप, आणि संत सायप्रियन, बिशप, ख्रिस्तसाक्षी हुतात्मे—स्मृतिदिन
सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन




