मराठी

सर्वांपेक्षा देवाला प्रथम स्थान देणे

४ नोव्हेंबर २०२०
सामान्य काळातील एकतिसाव्या आठवड्याचा बुधवार
आजची वाचने

संत चार्ल्स बोरोमिओ, बिशप — स्मरणदिन

“जर कोणी माझ्याकडे येतो, पण आपल्या आईवडिलांचा, पत्नीचा व मुलांचा, भावंडांचा आणि अगदी स्वतःच्या जीवाचाही द्वेष करत नाही, तर तो माझा शिष्य होऊ शकत नाही.”  लूक 14:26

नाही, ही चूक नाही. येशूने खरोखरच असे म्हटले. हे विधान कठोर आहे आणि त्यात “द्वेष” हा शब्द अगदी स्पष्टपणे वापरला आहे. मग याचा नेमका अर्थ काय?

येशूच्या इतर सर्व वचनांप्रमाणेच हे वचनही संपूर्ण शुभवर्तमानाच्या संदर्भात वाचले पाहिजे. लक्षात ठेवा, “तू आपला प्रभू परमेश्वर ह्याच्यावर पूर्ण अंतःकरणाने प्रेम कर…” ही सर्वांत मोठी आणि पहिली आज्ञा आहे, असे येशूने सांगितले. “आपल्या शेजाऱ्यावर स्वतःसारखे प्रेम कर,” असेही त्याने सांगितले. आपल्या कुटुंबाचाही यात नक्कीच समावेश होतो. मात्र, वरच्या उताऱ्यात येशू आपल्याला सांगतो की देवावर प्रेम करण्याच्या आड येणारी कोणतीही गोष्ट आपण आपल्या जीवनातून दूर केली पाहिजे. आपण तिचा “द्वेष” केला पाहिजे.

या संदर्भात द्वेष म्हणजे द्वेष करण्याचे पाप नव्हे. आपल्या मनात राग उसळून आपला ताबा सुटणे आणि आपण दुखावणारे बोलणे, असा त्याचा अर्थ नाही. उलट, देवाबरोबरच्या आपल्या नात्याच्या आड जे काही येते, त्यापासून दूर व्हायला आपण तयार आणि इच्छुक असले पाहिजे, असा इथे द्वेषाचा अर्थ आहे. पैसा, प्रतिष्ठा, सत्ता, देहवासना, मद्य किंवा इतर काही आड येत असेल, तर ते आपण आपल्या जीवनातून दूर केले पाहिजे. हे ऐकून धक्का बसेल, पण काहींना देवाबरोबरचे आपले नाते जिवंत ठेवण्यासाठी स्वतःच्या कुटुंबापासूनही काही अंतर राखावे लागेल, असे लक्षात येईल. पण अशा परिस्थितीतही आपले कुटुंबावर प्रेम असते. प्रेम कधीकधी वेगळे रूप घेते, इतकेच.

कुटुंब हे शांती, सलोखा आणि प्रेमाचे स्थान असावे, अशी देवाची योजना आहे. पण अनेकांनी जीवनात अनुभवलेले दुःखद वास्तव असे आहे की कधीकधी कुटुंबातील आपली नाती देवावर आणि इतरांवर प्रेम करण्याच्या थेट आड येतात. आपल्या जीवनात असे घडत असेल, तर देवावरील प्रेमापोटी त्या नात्यांकडे वेगळ्या रीतीने पाहावे आणि त्यानुसार वागावे, हे येशूचे सांगणे आपण ऐकले पाहिजे.

पवित्र शास्त्रातील या वचनाचा कधीकधी गैरसमज होऊ शकतो आणि त्याचा गैरवापरही होऊ शकतो. कुटुंबातील व्यक्तींशी किंवा इतर कोणाशीही आकसाने, कठोरपणे किंवा दुष्ट हेतूने वागण्याची ही सबब नाही. आपल्या मनात राग उसळू देण्याचीही ही सबब नाही. उलट, न्यायाने आणि सत्याला धरून वागावे आणि देवाच्या प्रेमापासून आपल्याला कोणतीही गोष्ट वेगळे करू नये, यासाठी ठाम राहावे, असे हे देवाचे आवाहन आहे.

देवाबरोबरच्या तुमच्या नात्यात सर्वांत मोठा अडथळा कोणता आहे, यावर आज चिंतन करा. देवावर पूर्ण अंतःकरणाने प्रेम करण्यापासून तुम्हाला कोण किंवा काय दूर खेचते? अशी कोणतीही व्यक्ती किंवा गोष्ट नसावी, अशी आशा आहे. पण असे कोणी किंवा काही असेल, तर आज येशूचे शब्द ऐका. तो तुम्हाला धीराने उभे राहण्यास प्रोत्साहन देतो आणि जीवनात इतर सर्व गोष्टींपेक्षा त्याला प्रथम स्थान देण्यास बोलावतो.

हे प्रभू, माझ्या जीवनात कोणत्या गोष्टी तुझ्यावर प्रेम करण्याच्या आड येतात, हे मला सतत दिसू दे. माझ्या श्रद्धेच्या वाटेत काय अडथळा आणते, हे ओळखताना सर्वांपेक्षा तुला प्रथम स्थान देण्याचे धैर्य मला दे. सर्वांपेक्षा तुला प्रथम स्थान कसे द्यावे, हे समजण्याची सुबुद्धी मला दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

अमेरिकेतील निवडणुकांसाठी प्रार्थना & उपयुक्त साधने

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

सर्व संत / सण

आजचे संत – संत चार्ल्स बोरोमिओ, बिशप

मिस्साच्या वाचनांचे पर्याय

वरील चित्र: जेम्स तिसो यांचे ‘प्रेषितांना केलेला बोध’