21 मार्च 2021
प्रायश्चित्तकाळातील पाचवा रविवार, वर्ष ब
आजची वाचने
टीप: हे उपासनेचे वर्ष ब आहे. मात्र, पास्काच्या दिवशी संस्कार स्वीकारण्याची तयारी करणाऱ्यांसाठी आत्मपरीक्षणाचे विधी केले जात असतील, तर त्याऐवजी वर्ष अ मधील वाचने घेता येतात.
वर्ष अ मधील वाचने (आत्मपरीक्षणाचे विधी केले जात असतील तेव्हा)
वर्ष अ मधील शुभवर्तमानावरील चिंतन

“आमेन, आमेन, मी तुम्हांला सांगतो, गव्हाचा दाणा जमिनीवर पडून मेला नाही, तर तो केवळ एक गव्हाचा दाणाच राहतो; पण तो मेला, तर पुष्कळ फळ देतो.” योहान 12:24
मृत्यूची कल्पना बहुतेक लोकांना फारशी स्वागतार्ह वाटत नाही. मग मृत्यूकडे आपण कसे पाहावे?
सर्वप्रथम, शब्दशः अर्थाने मृत्यू म्हणजे या जगातून पुढच्या जगात जाणे. देवाच्या इच्छेनुसार आपली वेळ येईल, तेव्हा आपण मृत्यूचे स्वागत करावे आणि देवाच्या जीवनात पूर्णपणे सामावून जाण्याची आशेने वाट पाहावी.
पण पवित्र शास्त्रातील हा उतारा मृत्यूचा एक वेगळा अर्थ उलगडून दाखवतो. जमिनीवर पडून मेला तरच ज्याच्यातील सुप्त शक्यता फळाला येतात, त्या गव्हाच्या दाण्यात आपण स्वतःला पाहिले पाहिजे. या नैसर्गिक प्रक्रियेत तो दाणा सुपीक मातीत रुजतो, वाढतो आणि भरपूर चांगले फळ देतो.
या नैसर्गिक प्रक्रियेत आपण स्वतःला कसे पाहावे? स्वतःच्या स्वार्थी ‘मी’ला मरू देण्याचा स्वीकार करून. अशा रीतीने आपण देवाच्या कृपेच्या सुपीक मातीत रुजू शकतो आणि भरपूर चांगले फळ देऊ शकतो.
स्वतःच्या स्वार्थी ‘मी’ला मरू देणे म्हणजे जीवनातील सर्व स्वार्थ सोडून देणे. प्रथम, जाणीवपूर्वक केलेल्या सर्व स्वार्थी कृती सोडल्या पाहिजेत; पण त्यानंतर नकळत जोपासला जाणारा स्वार्थही सोडला पाहिजे. हा ‘नकळत जोपासला जाणारा स्वार्थ’ म्हणजे काय?
जीवनात एखादी गोष्ट केवळ आपल्यालाच हवी आहे म्हणून ती धरून ठेवणे, तिला चिकटून राहणे, याला नकळत जोपासलेला स्वार्थ म्हणता येईल. प्रेमाचे नातेसुद्धा या बाबतीत अपवाद नाही. याचा अर्थ असा नाही की प्रेमाची नाती किंवा जीवनातील इतर चांगल्या गोष्टी सोडून द्याव्यात. पण कोणतीही गोष्ट, ती चांगली असली तरी, स्वार्थापोटी धरून ठेवू नये. देवाच्या प्रेरणेतून उमलणारे खरे प्रेम नेहमी अनासक्त आणि निःस्वार्थ असते; ते केवळ दुसऱ्याचे भले पाहते. स्वतःच्या स्वार्थी ‘मी’ला मरू देण्याचा हा सर्वांत शुद्ध मार्ग आहे. जेव्हा आपण पूर्णपणे निःस्वार्थ आणि अनासक्त वृत्तीने असे प्रेम करतो, तेव्हा देव आपल्या जीवनात आणि त्यातील प्रत्येक प्रसंगात प्रवेश करतो व भरपूर चांगले फळ घडवतो. ही देणगी आपल्या स्वतःच्या बळावर आपण जे काही करू शकतो त्याहून अधिक सामर्थ्यवान आहे. कारण ती स्वार्थी ‘मी’च्या पूर्ण मृत्यूचे फळ आहे; त्या मृत्यूचे देव नवजीवनात रूपांतर करतो.
आज तुम्हाला मिळालेल्या मरण्याच्या आवाहनावर चिंतन करा. प्रथम, एके दिवशी तुम्हाला या जगातून घेऊन जाणाऱ्या प्रत्यक्ष मृत्यूचा विचार करा. त्या क्षणाची भीती बाळगू नका; उलट, जीवनाच्या परिपूर्णतेत प्रवेश करण्याचा तो गौरवशाली क्षण आहे, असे पाहा. मग, इथे आणि आत्ताच, स्वतःच्या स्वार्थी ‘मी’ला कसे मरू देता येईल, हे शोधा. अशा प्रकारे मरण्यासाठी देव तुम्हाला नेमकी कोणती पावले उचलायला बोलावत आहे, ते ओळखा. हे लक्षात ठेवा की असे करण्यात नवजीवनाच्या गौरवशाली देणग्या तुमची वाट पाहत आहेत.
हे प्रभू, मी स्वतःला पूर्णपणे आणि त्यागभावनेने तुला व तुझ्या पवित्र इच्छेला अर्पण करतो. माझ्या स्वार्थी ‘मी’ला मरू देण्याचा मी निर्णय घेतो, जेणेकरून या निःस्वार्थ समर्पणातून तू नवजीवन फुलवू शकशील. हे प्रिय प्रभू, माझा स्वीकार कर आणि तुझ्या इच्छेप्रमाणे मला घडव. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
क्रुसाच्या पायथ्याशी 40 दिवस – बत्तिसावे चिंतन – “बाई, पाहा, हा तुझा पुत्र… पाहा, ही तुझी आई”
प्रायश्चित्तकाळासाठी उपयुक्त साहित्य
प्रायश्चित्तकाळासाठी पवित्र शास्त्रावर आधारित चिंतने
वरील प्रमुख चित्र: क्रूसावर खिळलेला ख्रिस्त — चित्रकार: दिएगो व्हेलास्केझ





